Liberalizm ve Neoliberalizm
366 soru
Michael Doyle tarafından ampirik verilerle desteklenen Demokratik Barış Teorisi, liberal devletlerin savaş ve barış eğilimlerine ilişkin önemli bir tespitte bulunmaktadır. Buna göre, teorinin 'diyadik' (ikili) düzeydeki temel iddiası aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası ilişkiler teorisinde 'Ütopik Liberalizm' olarak da adlandırılan İdealist yaklaşım, savaşın önlenebilmesi için rasyonaliteye, ahlaki normlara ve Milletler Cemiyeti gibi hukuki kurumların inşasına dayanır. Bu paradigmanın entelektüel zemininde yer alan Norman Angell, 'Büyük Yanılsama' adlı çalışmasında savaşın ekonomik açıdan rasyonel olmadığını kanıtlama gayretindeyken; Woodrow Wilson ve Kellogg-Briand Paktı gibi girişimler bu düşünceyi siyasal ve hukuki zemine taşımıştır. Ancak E.H. Carr, 'Yirmi Yıl Krizi' eserinde bu düşünsel yapının 'olgulardan ziyade arzulara' dayandığını belirterek 'Çıkarların Uyumu' (Harmony of Interests) ilkesini reddeder.
E.H. Carr'ın bu reddedişinin arkasındaki temel mantık silsilesi düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi İdealizmin 'ütopizm' olarak görülmesinin ana gerekçesini en iyi açıklar?
Karl Deutsch’un 'İşlemcilik' (Transactionalism) yaklaşımı çerçevesinde geliştirdiği Sosyolojik Liberalizm teorisi, uluslararası sistemin anarşik yapısına rağmen belirli bölgelerde çatışmanın kalıcı olarak ortadan kalktığı 'güvenlik toplulukları'nın (security communities) oluşabileceğini savunur. Deutsch’a göre, bu toplulukların en yaygın türü olan 'çoğulcu güvenlik toplulukları'nın (pluralistic security communities) ortaya çıkması ve sürdürülebilmesi için gereken en temel sosyolojik eşik aşağıdakilerden hangisidir?
Robert Keohane tarafından geliştirilen Neoliberal Kurumsalcılık, uluslararası sistemin anarşik yapısını kabul etmekle birlikte, devletlerin rasyonel ve bencil aktörler olarak neden ve nasıl iş birliği yaptıklarını kurumsal mekanizmalarla açıklar. Bu yaklaşıma göre, uluslararası kurumların "işlem maliyetlerini (transaction costs) düşürme" işlevi göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi uluslararası kurumların iş birliğini kolaylaştırma yollarından biridir?
Uluslararası ilişkiler teorisindeki "Neo-Neo Tartışması" kapsamında Neorealistler, Neoliberal Kurumsalcılığın iş birliği konusundaki varsayımlarını eleştirirken "göreli kazanç" (relative gains) problemine vurgu yaparlar.
Neorealist düşünceye göre, devletlerin iş birliği yaparken mutlak kazanç yerine göreli kazanca odaklanmalarının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Robert Keohane ve Axelrod gibi düşünürlerin öncülüğünü yaptığı neoliberal kurumsalcılık; realizmin 'anarşi', 'rasyonalite' ve 'devlet-merkezcilik' varsayımlarını kabul ederek, uluslararası rejimlerin devletlerin bencil çıkarlarını veya sistemin yapısını değiştirmeden iş birliğini nasıl rasyonel bir seçenek haline getirdiğini analiz eder. Bu teorik çerçeveye göre kurumlar, 'piyasa başarısızlıklarını' gideren işlevsel araçlardır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi neoliberal kurumsalcılığın uluslararası rejimler ve kurumlar aracılığıyla devletler arasındaki iş birliğini sağlama mekanizmalarından biri değildir?
Aydınlanma düşüncesinin uluslararası ilişkilere temel yansıması olan Klasik Liberalizm; Realizmin 'tarihin tekerrürden ibaret olduğu' ve 'insan doğasının değişmez egoist yapısı' nedeniyle savaşın kaçınılmazlığına dair varsayımlarını reddeder. Buna göre, Klasik Liberal düşünce çerçevesinde uluslararası sistemde kalıcı barışın ve 'ilerlemenin' (progress) sağlanması temel olarak aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?
Neorealizm ve Neoliberal Kurumsalcılık arasındaki 'Neo-Neo Tartışması'nın (Neo-Neo Debate) en temel ayrışma noktalarından biri olan devletlerin 'kazanç' (gains) arayışındaki önceliklerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İki Savaş Arası Dönem'de () uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu paradigması olan İdealizm (Ütopik Liberalizm); rasyonalite, ahlaki normlar ve uluslararası hukukun üstünlüğü üzerine inşa edilmiştir. Bu paradigmanın temel varsayımları, uygulama araçları ve döneme yönelik eleştiriler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Neoliberal kurumsalcılık (kurumsal liberalizm), uluslararası sistemin anarşik yapısını ve devletlerin rasyonel aktörler olduğu varsayımını kabul etmekle birlikte, devletlerin uzun vadeli çıkarları doğrultusunda işbirliği yapabileceklerini savunur. Bu yaklaşıma göre, devletlerin işbirliğinden kaçınmasına neden olan en büyük engel 'hile yapma' (cheating) ve 'aldatılma' korkusudur. Uluslararası rejimler ve örgütler ise bu korkunun aşılmasında kritik bir rol oynar.
Buna göre neoliberal kurumsalcılığa göre, uluslararası rejimlerin devletler arasındaki işbirliğini mümkün kılan temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
Karl Deutsch’un "İşlemcilik" (Transactionalism) yaklaşımı ve Sosyolojik Liberalizm çerçevesinde; toplumlar arasındaki haberleşme, ticaret ve bireysel hareketlilik gibi etkileşimlerin artmasıyla oluşan, üyelerin uyuşmazlıklarını barışçıl yöntemlerle çözeceklerine dair "gerçek bir güvence" (real assurance) ve "biz duygusu" kazandıkları yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Cumhuriyetçi liberalizm ve onun ampirik bir izdüşümü olan Demokratik Barış Teorisi literatüründe, demokratik devletlerin birbirleriyle savaşmama eğilimini (ayrık barış) açıklayan 'normatif' ve 'kurumsal/yapısal' mekanizmalar sıklıkla vurgulanmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi demokratik barışın 'kurumsal/yapısal mekanizması' kapsamında değerlendirilebilecek bir argümandır?
Uluslararası ilişkiler teorisinde neorealizm ve neoliberal kurumsalcılık arasındaki temel farkları anlamak amacıyla hazırlanan aşağıdaki tabloyu inceleyiniz:
| Analiz Birimi | Neorealizm | Neoliberal Kurumsalcılık |
|---|---|---|
| Sistemin Yapısı | Anarşik | Anarşik |
| Temel Kaygı | Göreli Kazanç (Relative Gains) | Mutlak Kazanç (Absolute Gains) |
| İş Birliğinin Önündeki Engel | Güvenlik İkilemi ve Bağımlılık Korkusu | Belirsizlik ve Aldatılma (Hile) Riski |
| Kurumların Temel İşlevi | Güç dengesinin bir yansımasıdır | [X] |
Buna göre, tablodaki [X] alanına neoliberal kurumsalcılığın 'fonksiyonel rejim teorisi' varsayımları doğrultusunda aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Uluslararası sistemin merkezi bir otoriteden yoksun (anarşik) olduğunu ve devletlerin rasyonel-bencil aktörler olduğunu kabul eden Neoliberal Kurumsalcılık teorisine göre, uluslararası kurumların temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Robert Keohane'in "Hegemonya Sonrası" (After Hegemony) çalışmasında ortaya koyduğu ve uluslararası rejimlerin neden var olduğunu açıklayan "işlevsel teori", devletlerin neden rasyonel birer "rejim tüketicisi" olduğunu rasyonel seçim teorisiyle açıklar. Bu yaklaşıma göre, uluslararası rejimler bir "piyasa başarısızlığı" (market failure) olarak görülen işbirliği eksikliğini gidermek üzere tasarlanmış mekanizmalardır. Buna göre, kurumsal liberalizm (neoliberal kurumsalcılık) perspektifinden, uluslararası rejimlerin devletler arasındaki işbirliğini mümkün kılan "işlevsel" katkısı aşağıdakilerden hangisinde en kapsamlı ve doğru şekilde ifade edilmiştir?
Klasik Liberalizmin Aydınlanma temelli ilerleme anlayışı ve Immanuel Kant'ın ( ) projesi dikkate alındığında; Kant'ın barış için öne sürdüğü 'Cumhuriyetçi Anayasa' (Birinci Kesin Madde) şartının, devletlerin dış politika davranışlarını barışçıl yönde dönüştürmedeki temel mantıksal dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası ilişkiler literatüründe Michael Doyle tarafından ampirik bir içerik kazandırılan Demokratik Barış Teorisi, Immanuel Kant'ın 'Ebedi Barış' (Zum ewigen Frieden) projesindeki cumhuriyetçi idealden türetilmiştir. Bu teorik çerçeve ve yapılan ampirik çalışmalar ışığında, demokratik devletlerin dış politika davranışlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından geliştirilen "Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık" (Complex Interdependence) kuramına göre; bir aktörün, dışsal bir gelişmeden kaynaklanan maliyetlere herhangi bir politika değişikliğine gitmeden önce ne ölçüde maruz kaldığını ve bu değişimden ne hızda etkilendiğini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Michael Doyle tarafından Cumhuriyetçi Liberalizm perspektifiyle kavramsallaştırılan "Ayrı Barış" (Separate Peace) tezi, liberal demokratik devletlerin dış politika davranışlarına yönelik ampirik bir tespitte bulunur. Bu teze göre, liberal devletlerin kendi aralarında bir "barış bölgesi" oluştururken liberal olmayan devletlerle olan ilişkilerinde çatışmacı bir tutum sergileyebilmelerinin temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
1980'li yıllardan itibaren uluslararası ilişkiler teorisinde 'akılcı' (rationalist) bir çerçevede gelişen Neo-Neo Tartışması'nda Neoliberal Kurumsalcılık, Neorealizmin iş birliğine yönelik kötümser yaklaşımını kırmak için kurumların işlevsel rollerine odaklanmıştır. Robert Keohane gibi düşünürler, uluslararası sistemin anarşik yapısı değişmese bile belirli mekanizmalar sayesinde devletler arası iş birliğinin rasyonel bir seçenek olarak sürdürülebilir hale getirilebileceğini savunmuşlardır.
Buna göre Neoliberal Kurumsalcılık, uluslararası kurumların (rejimlerin) aşağıdaki işlevlerinden hangisi sayesinde devletlerin iş birliği yaparken karşılaştığı 'belirsizlik' ve 'aldatılma' (cheating) riskini minimize edebileceğini savunmuştur?