Liberalizm ve Neoliberalizm

Uluslararası ilişkilerde Sosyolojik Liberalizm yaklaşımına göre, farklı ülkelerdeki toplumlar, gruplar ve bireyler arasındaki sınır ötesi iletişim ve işlem (transaction) yoğunluğunun artması, taraflar arasında karşılıklı güven ve ortak değerler yaratarak aşağıdakilerden hangisinin oluşmasına zemin hazırlar?

Cumhuriyetçi liberalizm geleneği ve bu geleneğin ampirik testi niteliğindeki Demokratik Barış Teorisi literatüründe; liberal demokrasilerin kendi aralarında bir 'ayrı barış' (separate peace) bölgesi oluşturmalarına rağmen, demokratik olmayan devletlerle olan ilişkilerinde barışçıl bir dış politika izleme zorunluluğunun bulunmaması ve hatta bu devletlere karşı 'ihtiyatsız bir şiddet' (imprudent vehemence) sergileyebilmeleri, teorinin hangi temel varsayımıyla doğrudan açıklanmaktadır?

Uluslararası İlişkiler Teorisi'nde liberalizmin 'Cumhuriyetçi' kanadının temelini oluşturan ve Michael Doyle tarafından sistemleştirilen Demokratik Barış argümanı, liberal devletlerin dış politika davranışlarındaki asimetriyi hangi temel çerçevede açıklamaktadır?

Uluslararası politikada devletlerin dış politika gündemlerinin sadece askeri güvenlik meselelerinden oluşmadığı; ekonomi, çevre, enerji ve insan hakları gibi farklı alanların da en az askeri konular kadar merkezi bir öneme sahip olduğu savunulmaktadır. Karşılıklı Bağımlılık Liberalizmi perspektifinden bakıldığında, devletlerin dış politika önceliklerinde yaşanan bu durum aşağıdakilerden hangisini doğrudan ifade etmektedir?

Uluslararası ilişkiler disiplininde 1980'li yıllardan itibaren öne çıkan Neorealizm ve Neoliberalizm arasındaki "Neo-Neo Tartışması", her iki teorinin de paylaştığı belirli temel kabuller üzerine inşa edilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi her iki teorinin de uluslararası sistemi analiz ederken hareket noktası olarak kabul ettiği ortak varsayımdır?

Karl Deutsch tarafından geliştirilen Sosyolojik Liberalizm yaklaşımı, uluslararası bütünleşmeyi bir "iletişim süreci" olarak ele alır. Deutsch’a göre, toplumlar arasındaki işlem (transaction) hacminin artması, tek başına barışçıl bir düzenin garantisi değildir. Kuramın sibernetik temellerine göre bütünleşme, aktörlerin birbirlerinden gelen mesajları doğru algılama ve bunlara uygun tepki verme kapasitesine bağlıdır. Buna göre Deutsch’un, şiddetin bir çözüm yolu olmaktan çıktığı bir "güvenlik topluluğu"nun (security community) oluşması için en temel psikolojik ve sosyolojik ön koşul olarak tanımladığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası ilişkiler teorisinde devletleri birbiriyle sadece dış yüzeylerinden etkileşime giren, iç yapısı homojen ve birer 'kara kutu' niteliğinde birimler olarak gören 'Bilardo Topu Modeli'ne (Billiard Ball Model) karşıt bir perspektif geliştirilmiştir. Bu perspektif, dünya siyasetini bireylerin, grupların ve sivil toplum kuruluşlarının sınırları aşan yoğun ve çok boyutlu etkileşimlerinin oluşturduğu bir bütün olarak ele alır. Dünya siyasetini bu şekilde bir 'Örümcek Ağı Modeli' (Cobweb Model) ile tasvir ederek toplumlar arası bağların önemini vurgulayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Neorealizm ve Neoliberalizm (Neoliberal Kurumsalcılık) arasındaki 'Neo-Neo Tartışması'nda, her iki teorik ekolün de uluslararası sistemin işleyişine dair paylaştığı temel ontolojik varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik Liberal düşünürlerin insan doğasına ve toplumsal işleyişe dair iyimser yaklaşımlarının temelinde; bireylerin rasyonel birer varlık olarak kendi öz çıkarlarını (self-interest) takip etmelerinin, toplumsal ve uluslararası düzeyde bir kaosa değil, aksine kendiliğinden işleyen barışçıl bir iş birliğine yol açacağı inancı yer almaktadır. Bu inancı niteleyen ve liberalizmin barışçıl dünya düzeni tasavvurunun felsefi kökenini oluşturan temel varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası politikada devletlerin sadece merkezi hükümetler aracılığıyla değil; aynı zamanda farklı bakanlıklar, çok uluslu şirketler ve sivil toplum örgütleri gibi çeşitli birimler üzerinden çok boyutlu etkileşimler kurduğunu savunan 'Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık' (Complex Interdependence) kuramının temel varsayımı aşağıdakilerden hangisidir?

Neoliberal kurumsalcılık (kurumsal liberalizm), rasyonel ve bencil (egoist) devletlerin uluslararası sistemin anarşik yapısı altında bile işbirliği yapabileceğini rasyonel temellerle açıklar. Bu kuramsal çerçeveye göre, devletlerin işbirliği yapmasının önündeki en büyük engel 'aldatılma korkusu' (hile yapılması) ve diğer aktörlerin niyetlerine dair duyulan belirsizliktir.

Buna göre, neoliberal kurumsalcılığa göre uluslararası rejimlerin 'Mahkumlar Dilemması' ($Prisoner's$ $Dilemma$) gibi işbirliğini engelleyen yapısal sorunları aşmada üstlendiği temel işlev aşağıdakilerden hangisidir?

John Locke, İkinci İnceleme (Second Treatise) adlı eserinde doğa durumundaki her bireyin 'doğa yasasını yürütme gücü'ne (executive power of the law of nature) sahip olduğunu savunur. Bu yetki, merkezi bir siyasal otoritenin yokluğunda bile, rasyonaliteye dayanan evrensel bir yasanın varlığını ve bu yasayı ihlal edenlere karşı cezalandırma hakkını temsil eder. Klasik Liberal geleneğin uluslararası ilişkilere yaklaşımında bu felsefi önerme, sistemin anarşik yapısına rağmen barış ve düzenin nasıl mümkün olabileceğine dair temel bir dayanak sunar.

Buna göre Locke'un 'doğa yasasının yürütme gücü' kavramının uluslararası ilişkiler teorisindeki izdüşümü aşağıdakilerden hangisidir?

"Neo-Neo Tartışması" kapsamında Joseph Grieco, Neoliberal kurumsalcılığı "aldatılma" (cheating) sorununa aşırı odaklanmakla ve iş birliğinin önündeki daha temel bir engeli göz ardı etmekle eleştirmiştir. Grieco'ya göre, devletlerin iş birliği süreçlerinde "göreli kazanç" (relative gains) hassasiyeti göstermelerinin ve "savunmacı konumsalcılar" (defensive positionalists) olarak hareket etmelerinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

İki devlet arasında imzalanan bir çevre anlaşmasında, tarafların karbon emisyonu sınırlarına gerçekten uyup uymadığı konusunda birbirlerine duydukları güvensizlik iş birliğini tehlikeye atmaktadır. Neoliberal Kurumsalcılık teorisine göre, bu güvensizliği aşmak ve iş birliğini kalıcı kılmak için aşağıdakilerden hangisi en uygun araçtır?

Neorealist teorisyen Joseph Grieco, uluslararası sistemin anarşik yapısı içinde devletlerin "göreli kazanç" ($relative$ $gains$) endişesi taşıdıklarını; yani partnerlerinin kendilerinden daha fazla kazanmasından çekinerek işbirliğinden kaçındıklarını savunur. Buna karşın Robert Keohane liderliğindeki Neoliberal kurumsalcılık (kurumsal liberalizm), uluslararası kurumların (rejimlerin) sağladığı şeffaflık sayesinde anarşi altında bile işbirliğinin rasyonel bir tercih olabileceğini ileri sürer.

Neoliberal kurumsalcılığa göre, uluslararası kurumların bilgi akışını sağladığı bir ortamda rasyonel bir devletin işbirliği kararındaki temel belirleyici aşağıdakilerden hangisidir?

Kurumsal liberalizm (neoliberal kurumsalcılık) teorisine göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı içinde rasyonel ve bencil devletlerin işbirliği yapmasını zorlaştıran en temel sorun 'belirsizlik' ve aktörlerin birbirine güvenmemesidir. Buna göre, uluslararası kurumların bu belirsizliği gidererek işbirliğini kolaylaştırmak için sunduğu temel çözüm aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası ilişkiler teorisinde Cumhuriyetçi Liberalizm geleneğinin ampirik bir izdüşümü olarak kabul edilen Demokratik Barış Teorisi; devletlerin iç siyasal yapısı ile dış politika davranışları arasında doğrudan bir bağ kurmaktadır. Michael Doyle ve Bruce Russett gibi isimlerin çalışmalarıyla sistemleştirilen bu teorik çerçeveye göre, liberal demokratik devletlerin barışçıl eğilimlerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi literatürdeki baskın görüşü yansıtmaktadır?

Klasik liberal teorinin kurucu isimlerinden John Locke’a göre 'doğa durumu', bir kaos veya savaş alanı değil; insanların akıl yoluyla keşfedebilecekleri 'doğa yasası'na (natural law) tabi oldukları bir durumdur. Locke’un bu felsefi yaklaşımı uluslararası ilişkiler teorisine uyarlandığında, uluslararası sistemde merkezi bir otoritenin yokluğuna (anarşi) rağmen aktörlerin işbirliği yapabilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Neo-Neo Tartışması kapsamında, uluslararası sistemdeki anarşinin iş birliğini mutlak surette engellemediğini; ancak 'bilgi eksikliği' ve 'yüksek işlem maliyetleri' ($transaction$ $costs$) nedeniyle devletlerin 'piyasa başarısızlığına' ($market$ $failure$) benzer bir tıkanıklık yaşadığını ve bu engellerin uluslararası kurumlar aracılığıyla aşılabileceğini savunan teorik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Neo-Neo Tartışması (Neorealizm - Neoliberalizm) çerçevesinde, Robert Axelrod'un 'İşbirliğinin Evrimi' çalışmasıyla literatüre giren 'geleceğin gölgesi' (shadow of the future) kavramına yönelik neorealist eleştiri, iş birliğinin yapısal kısıtlarını derinleştirmektedir. Neoliberal Kurumsalcılık, gelecekteki etkileşim beklentisinin devletleri bugünkü kısa vadeli çıkarlarından (hile yapmaktan) vazgeçireceğini ve iş birliğini kolaylaştıracağını savunurken; Joseph Grieco gibi neorealistlerin, özellikle güvenlik ikileminin hakim olduğu ortamlarda gelecekteki etkileşim beklentisinin iş birliğini neden daha zor hale getirebileceğini ileri sürmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?