Realizm ve Neorealizm

Klasik Realist düşünürler olan Thucydides, Machiavelli ve Hobbes’un sırasıyla *Peloponnesos Savaşları* (Milos Diyaloğu), *Hükümdar* ve *Leviathan* gibi eserlerinde ortaklaşan temel görüş; uluslararası politikadaki çatışmayı ve güç arayışını açıklarken analizin merkezine sistemin yapısını değil, aktörlerin içsel motivasyonlarını koymalarıdır. Buna göre Klasik Realizm’e göre uluslararası ilişkilerdeki bitmek bilmeyen güç mücadelesinin temel ontolojik kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası ilişkiler disiplininde Klasik Realist düşünce; Thucydides’in Peloponnesos Savaşları’ndaki 'Milos Diyaloğu' bölümünde yer alan güç tanımlamalarından, Machiavelli’nin 'Hükümdar' adlı eserindeki 'virtu' ve beka anlayışından ve Hobbes’un 'Leviathan'daki doğa durumu tasvirinden beslenir. Bu geleneksel yaklaşım, Neorealizm'in (Yapısal Realizm) aksine, devletlerin güç arzusunu ve çatışmanın temel kaynağını aşağıdakilerden hangisine dayandırmaktadır?

Uluslararası sistemin anarşik yapısı içinde, iyi niyetli ve statükocu devletlerin dahi sadece kendi varlıklarını korumak amacıyla attıkları savunma odaklı adımlar, diğer devletler tarafından potansiyel bir tehdit olarak algılanabilmektedir. Bu durum, tarafların istemedikleri hâlde kendilerini bir silahlanma yarışının içinde bulmalarına ve sonuçta her iki tarafın da başlangıca göre daha az güvende hissetmesine yol açan bir 'trajik' sarmal yaratır.

Buna göre, realizmde 'Güvenlik İkilemi' (Security Dilemma) olarak adlandırılan bu olgunun ortaya çıkmasındaki en temel yapısal neden aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası ilişkiler teorisinde Klasik Realizm'in felsefi temellerini atan Thucydides'in *Peloponnesos Savaşları* (Milos Diyaloğu), Machiavelli'nin *Hükümdar* ve Hobbes'un *Leviathan* gibi eserlerinde ortak olan temel varsayım; siyasal çatışmanın kaynağının dışsal/sistemik faktörlerden ziyade insanın değişmeyen özüyle ilgili olduğudur.

Buna göre Klasik Realist düşünürlerin, uluslararası politikadaki güç mücadelesini açıklarken dayandıkları temel ontolojik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Kenneth Waltz, uluslararası sistemin anarşik yapısının devletlerin içsel özelliklerinden (rejim, ideoloji, liderlik) bağımsız olarak onların davranışlarını belirli kalıplara zorladığını ve bu durumun devletleri "benzer birimler" (*like units*) haline getirdiğini savunur. Waltz'a göre, sistemin yapısı birimleri bu şekilde kısıtlarken, devletlerin sistemin gereklerine uygun hareket etmemeleri durumunda sistem dışına itilmesine veya başarılı devletlerin yöntemlerini taklit etmesine neden olan iki temel dinamik bulunmaktadır. Kenneth Waltz'un yapısal realizm kuramında, uluslararası sistemin yapısının birimler (devletler) üzerindeki belirleyici gücünü somutlaştıran ve devlet davranışlarında süreklilik sağlayan bu iki temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Savunmacı realizm (defansif realizm) teorisi, uluslararası sistemin anarşik yapısının devletleri saldırganlıktan ziyade statükoyu korumaya ve güvenliği maksimize etmeye yönelttiğini savunur. Bu teorik çerçevede, rasyonel bir devletin gücünü sistemdeki rakiplerini tamamen etkisiz hale getirecek veya hegemonya kuracak düzeyde artırmaktan kaçınmasının temel yapısal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Savunmacı realizm (defansif realizm) teorisi, uluslararası sistemin anarşik yapısı içinde devletlerin temel motivasyonunun "güç maksimizasyonu" değil, "güvenlik maksimizasyonu" olduğunu savunur. Bu yaklaşıma göre, rasyonel bir devletin sahip olduğu gücü sistemdeki diğer aktörlerin güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atacak düzeyde artırması, kendi güvenliği açısından riskli sonuçlar doğurabilir. Savunmacı realizm çerçevesinde, bir devletin aşırı güç biriktirmesinin kendi aleyhine sonuçlanmasına neden olan temel sistemik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Yapısal realizmin (neorealizm) öncü ismi Kenneth Waltz'un kuramsal perspektifinde; uluslararası sistemin anarşik yapısının devletleri saldırgan güç gösterilerinden ziyade mevcut konumlarını muhafaza etmeye ittiği savunulur. Bu çerçevede, rasyonel devletlerin uluslararası yapının cezalandırıcı etkisinden kaçınmak ve sistemin dengesini bozmamak amacıyla sergilediği temel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Kenneth Waltz, *Uluslararası Siyaset Teorisi* (1979) adlı çalışmasında siyasal yapıları üç bileşen üzerinden tanımlar: örgütleyici ilke, birimlerin karakteri (işlevsel farklılaşma) ve kapasite dağılımı. Waltz'a göre, uluslararası sistemin yapısı söz konusu olduğunda ilk iki bileşen Westphalia sisteminden bu yana bir "sabit" ($constant$) niteliğindeyken, sistemdeki temel değişimleri açıklayan yegâne "değişken" ($variable$) üçüncü bileşendir.

Buna göre Waltz'un yapısal realizm kuramında, uluslararası sistemin yapısını ve sistemik değişimi belirleyen temel değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Kenneth Waltz, "Uluslararası Siyaset Teorisi" (Theory of International Politics) adlı çalışmasında uluslararası sistemin yapısını (structure) tanımlarken üç temel bileşenden bahseder. Waltz'a göre sistemin "düzenleyici ilkesi" (anarşi) ve "birimlerin karakteri" (işlevsel benzerlik) tarihsel süreçte sabit kalma eğilimindedir. Bu durum, sistemin yapısında meydana gelen temel değişimlerin ve kutupluluk (polarity) durumunun yalnızca bir unsurun farklılaşmasıyla açıklanabileceğini gösterir.

Buna göre, Kenneth Waltz'un yapısal realizm kuramında sistemin yapısını değiştiren ve devletlerin davranışlarını kısıtlayan temel değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası sistemdeki istikrarı, güç dağılımı ve sistemik liderlik üzerinden açıklayan Hegemonyacı İstikrar ve Güç Geçişi teorileri, sistemik savaşın (major systemic war) nedenleri konusunda Yapısal Realizmden (Neorealizm) farklı bir mantık yürütürler. A.F.K. Organski ve Charles Kindleberger’in yaklaşımları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yükselen bir rakip gücün, mevcut lider devlete (hegemon) meydan okuyarak sistemik bir savaşı başlatması için 'güç paritesine' ulaşmasının yanı sıra bulunması gereken en belirleyici koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Savunmacı realizm (defansif realizm) literatüründe Robert Jervis tarafından geliştirilen "saldırı-savunma dengesi" (offense-defense balance) analizi, devletlerin güvenlik arayışındaki davranışlarını sistemik değişkenlerle açıklar. Bu analize göre, uluslararası sistemde "güvenlik ikileminin" (security dilemma) şiddetinin en düşük seviyede kalması ve devletlerin statükoyu korumaya yönelik iş birliğine en yakın olması için gereken temel yapısal koşullar aşağıdakilerden hangisidir?

Hans Morgenthau, siyasal gerçekçiliğin birinci ilkesini açıklarken toplumu yöneten yasaların nesnel (objektif) bir karakter taşıdığını ve bu yasaların kökeninin "insan doğasında" bulunduğunu savunur.

Buna göre, Morgenthau'nun bu yaklaşımından hareketle ulaşılabilecek en temel yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Neorealist ittifak literatüründe Stephen Walt'un "Tehdit Dengesi" (Balance of Threat) teorisi devletlerin güvenlik arayışına ve tehdide karşı "dengeleme" (balancing) davranışına odaklanırken; Randall Schweller'ın "Çıkar Dengesi" (Balance of Interests) teorisi, devletlerin sistemdeki statükoya olan bağlılıklarını ve kazanç arayışlarını analize dahil eder. Schweller, özellikle revizyonist amaçlara sahip olan ancak bu amaçlara tek başına ulaşacak gücü bulunmayan devletlerin, sistemdeki değişimden pay almak (ganimet toplamak) amacıyla güçlü bir revizyonist liderin yanına eklemlenmesini "çakal vagonlaması" (jackal bandwagoning) olarak tanımlar.

Buna göre, Schweller'ın "Çakal" (Jackal) olarak kavramsallaştırdığı devletlerin ittifak tercihi, Walt'un "Tehdit Dengesi" yaklaşımından hangi temel noktada ayrılmaktadır?

Savunmacı realizm (defansif realizm) kuramına göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı devletleri güç peşinde koşarken belirli bir seviyede durmaya ve ihtiyatlı davranmaya teşvik eder. Bu bağlamda, bir devletin kapasitesini aşırı derecede artırarak sistemde hegemonya kurmaya çalışmasının rasyonel bir davranış olarak görülmemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Hans Morgenthau'nun siyasal gerçekçilik kuramına göre, uluslararası politikada rasyonel bir kuram inşa edebilmek için 'çıkar' kavramının nesnel ve durağan bir nitelik taşıması gerekir. Ancak Morgenthau, aynı zamanda çıkarın içeriğinin ($content$) tarihsel ve sosyal çevreye göre sürekli bir devinim içinde olduğunu savunur.

Buna göre, devletlerin dış politika hedeflerindeki süreklilik ve değişim ilişkisine dair yapılabilecek en isabetli değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

Neorealist ittifak teorilerine göre, çok kutuplu bir uluslararası sistemde yükselen bir tehdide karşı statüko devletlerinin doğrudan dengeleme yapmak yerine, bu tehdidi durdurma maliyetini ve riskini sistemdeki diğer büyük güçlerin üzerine bırakmaya çalışması durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Uluslararası ilişkiler teorisinde ittifakların nedenleri üzerine çalışan Randall Schweller, Stephen Walt'un "Tehdit Dengesi" (Balance of Threat) yaklaşımını eleştirerek devletlerin sadece korkuyla değil, kazanç elde etme arzusuyla da hareket edebileceğini savunmuştur. Schweller'ın "Çıkar Dengesi" (Balance of Interests) teorisine göre, özellikle "çakal vagonlaması" (jackal bandwagoning) yapan revizyonist devletlerin ittifak kurmaktaki temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

John Mearsheimer tarafından sistemleştirilen yaklaşıma göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı ve devletlerin birbirlerinin gelecekteki niyetlerinden hiçbir zaman tam olarak emin olamamaları, rasyonel aktörleri 'güç maksimizasyonu' yapmaya itmektedir. Bu anlayışa göre, bir devletin güvenliğini sağlamasının tek kesin yolu, rakiplerinin ona meydan okuyamayacağı bir üstünlük seviyesine ulaşmasıdır.

Buna göre, söz konusu teorik yaklaşım çerçevesinde devletlerin dış politikadaki nihai amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası sistemdeki güç dağılımı ile büyük ölçekli savaşlar arasındaki ilişkiyi inceleyen teoriler arasında önemli bir yere sahip olan Güç Geçişi Teorisi (Power Transition Theory), sistemik istikrarın bozulması konusunda Klasik Realizm'in 'Güç Dengesi' mantığından farklı bir perspektif sunar. Buna göre, A.F.K. Organski'nin yaklaşımında, yükselen bir gücün hegemon devlete meydan okuyarak sistemik bir savaşı başlatması için 'güç kapasitelerinin birbirine yaklaşması' ($parite$) ile birlikte bulunması gereken zorunlu koşul aşağıdakilerden hangisidir?