Soru

Zorluk: Ortaİlaç Geliştirme Süreçleri ve Farmakogenetik

Klinik ilaç araştırmalarının yapılandırılması ve bireylerin genetik yapısının ilaç yanıtına etkisi göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yetim ilaç (orphan drug) statüsü, nadir hastalıkların tedavisinde kullanılacak olan ilaçların geliştirilmesini ekonomik ve regülatif olarak teşvik eden bir uygulamadır.Cevap
  2. B
    Faz II çalışmalar, ilacın güvenlilik profilinin ve farmakokinetiğinin ilk kez küçük bir grup (20−10020-100) sağlıklı gönüllüde incelendiği aşamadır.
  3. C
    NAT2 (N-asetiltransferaz 2) gen polimorfizmi nedeniyle 'yavaş asetilleyici' olan bireylerde, izoniazid gibi ilaçların eliminasyonu hızlandığı için terapötik etkinlik azalır.
  4. D
    Faz III çalışmaları, ilacın pazara çıktıktan sonra toplumdaki nadir advers etkilerini ve uzun dönem güvenliliğini izleyen post-marketing surveillance (pazarlama sonrası izlem) aşamasıdır.
  5. E
    CYP2D6 geni üzerinden metabolize edilen bir ilacın 'yavaş metabolize edici' bireylerde kullanımı, ilacın aktifleşmesi için bu enzime ihtiyaç duyulan bir ön-ilaç (prodrug) durumunda ilacın etkisinin artmasına neden olur.

Cevap

Yetim ilaç (orphan drug) statüsü, nadir hastalıkların tedavisinde kullanılacak olan ilaçların geliştirilmesini teşvik eden bir uygulamadır.
Yetim ilaçlar, prevalansı çok düşük olan (genellikle nadir görülen) hastalıklar için üretilen ilaçlardır. Bu ilaçların pazar payı küçük olduğu için firmaları teşvik etmek amacıyla vergi muafiyeti, araştırma desteği ve uzun süreli pazar koruması (münhasırlık) gibi haklar tanınır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik araştırma fazlarının (Faz I-IV) tanımlarını ve amaçlarını analiz etmek.
Faz I'in sağlıklı gönüllülerde güvenlilik, Faz II'nin hastalarda etkinlik, Faz III'ün geniş kapsamlı karşılaştırma ve Faz IV'ün pazarlama sonrası izlem olduğu belirlenir.
Seçeneklerdeki faz tanımlarının yanlış eşleşmelerini (Faz I vs Faz II, Faz III vs Faz IV) elemek için gereklidir.
2
Farmakogenetik faktörlerin (NAT2, CYP2D6) metabolizma hızı ve ilaç etkisi üzerindeki mantığını değerlendirmek.
Yavaş metabolizörlerde aktif ilaç düzeyinin artacağı, ön-ilaç (prodrug) düzeyinin ise azalacağı saptanır.
Genetik polimorfizmlerin ilaç yanıtı ve toksisite üzerindeki etkisini doğru yorumlamak için gereklidir.
3
Yetim ilaç (Orphan Drug) kavramının kapsamını kontrol etmek.
Nadir hastalıklar için sağlanan teşvik mekanizması olduğu doğrulanır.
Tıbbi farmakolojide regülatif süreçlerin doğru anlaşılmasını sağlar.

Anahtar Kavram

İlaç Geliştirme Fazları ve Farmakogenetik Etkileşimler
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla