yaşında erkek hasta; aydır devam eden balgamlı öksürük, ateş, gece terlemesi ve kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ akciğer üst zonda bronşiyal solunum ve krepitan raller duyuluyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum düzeyi (N: ), albümin , parathormon (PTH) düzeyi ise (N: ) olarak saptanıyor. Balgam yaymasında her sahada arası asidorezistan basil (ARB) görülüyor. Akciğer grafisinde sağ akciğer apeksinde, çevresinde infiltrasyonun eşlik ettiği kalın duvarlı kavitaryer lezyon izleniyor. Hastaya izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol içeren standart dörtlü tüberküloz tedavisi başlanıyor. Bu hastanın klinik ve laboratuvar bulguları ile tedavi süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- ASaptanan hiperkalseminin temel nedeni, kavitaryer lezyondaki tümör hücrelerinden parathormon ilişkili peptid (PTHrP) salınımıdır.
- BLaboratuvar izleminde MCV değerinde artış ve RDW'de genişleme saptanması, izoniazide bağlı gelişen sideroblastik aneminin en karakteristik bulgusudur.
- Hastanın vücut sıvılarının turuncu renge boyanması, DNA'ya bağımlı RNA polimeraz enzimini inhibe eden ilacın beklenen ve selim bir yan etkisidir.Cevap
- DHiperkalsemi, böbrek proksimal tübüllerinde 25-hidroksivitamin D'nin 1-alfa-hidroksilaz enzimi ile aşırı aktivasyonuna bağlıdır.
- ETedavi sırasında görme keskinliğinde azalma gelişirse, sorumlu ilaç kesilmeli ve semptomlar geriledikten sonra yarı dozda tekrar başlanmalıdır.
Cevap
Vücut sıvılarında turuncu renk değişikliği, RNA polimeraz inhibisyonu yapan rifampisinin beklenen ve selim bir yan etkisidir.
Doğru seçenek, tüberküloz tedavisinin temel taşlarından biri olan rifampisinin etki mekanizmasını (DNA'ya bağımlı RNA polimeraz inhibisyonu) ve karakteristik, selim bir yan etkisini (vücut sıvılarının turuncu-kırmızıya boyanması) doğru bir şekilde birleştirmektedir. Bu bulgu hastayı endişelendirebileceği için klinik olarak da bilinmesi gereken önemli bir noktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tüberkülozda hiperkalsemi mekanizması (ekstra-renal vitamin D aktivasyonu) ve rifampisin farmakolojisi.
Daha Fazla Pratik
Tüberkülozda steroid kullanım endikasyonlarını (menenjit, perikardit) ve rifampisinin diğer ilaçlarla (warfarin, steroid, OKS) olan etkileşimlerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s