Soru

Zorluk: Çok zorTüberküloz

5252 yaşında erkek hasta; 33 aydır devam eden balgamlı öksürük, ateş, gece terlemesi ve 1010 kgkg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ akciğer üst zonda bronşiyal solunum ve krepitan raller duyuluyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum düzeyi 12.212.2 mg/dLmg/dL (N: 8.510.58.5-10.5), albümin 4.04.0 g/dLg/dL, parathormon (PTH) düzeyi ise 88 pg/mLpg/mL (N: 156515-65) olarak saptanıyor. Balgam yaymasında her sahada 1010010-100 arası asidorezistan basil (ARB) görülüyor. Akciğer grafisinde sağ akciğer apeksinde, çevresinde infiltrasyonun eşlik ettiği kalın duvarlı kavitaryer lezyon izleniyor. Hastaya izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol içeren standart dörtlü tüberküloz tedavisi başlanıyor. Bu hastanın klinik ve laboratuvar bulguları ile tedavi süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Saptanan hiperkalseminin temel nedeni, kavitaryer lezyondaki tümör hücrelerinden parathormon ilişkili peptid (PTHrP) salınımıdır.
  2. B
    Laboratuvar izleminde MCV değerinde artış ve RDW'de genişleme saptanması, izoniazide bağlı gelişen sideroblastik aneminin en karakteristik bulgusudur.
  3. Hastanın vücut sıvılarının turuncu renge boyanması, DNA'ya bağımlı RNA polimeraz enzimini inhibe eden ilacın beklenen ve selim bir yan etkisidir.Cevap
  4. D
    Hiperkalsemi, böbrek proksimal tübüllerinde 25-hidroksivitamin D'nin 1-alfa-hidroksilaz enzimi ile aşırı aktivasyonuna bağlıdır.
  5. E
    Tedavi sırasında görme keskinliğinde azalma gelişirse, sorumlu ilaç kesilmeli ve semptomlar geriledikten sonra yarı dozda tekrar başlanmalıdır.

Cevap

Vücut sıvılarında turuncu renk değişikliği, RNA polimeraz inhibisyonu yapan rifampisinin beklenen ve selim bir yan etkisidir.
Doğru seçenek, tüberküloz tedavisinin temel taşlarından biri olan rifampisinin etki mekanizmasını (DNA'ya bağımlı RNA polimeraz inhibisyonu) ve karakteristik, selim bir yan etkisini (vücut sıvılarının turuncu-kırmızıya boyanması) doğru bir şekilde birleştirmektedir. Bu bulgu hastayı endişelendirebileceği için klinik olarak da bilinmesi gereken önemli bir noktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
3 aylık öksürük, kilo kaybı, gece terlemesi ve ARB (+) balgam bulguları 'Aktif Akciğer Tüberkülozu' tanısını kesinleştirir.
Tüberkülozun klasik anayasa semptomları ve mikrobiyolojik kanıtı mevcuttur.
2
Hiperkalsemi mekanizmasını değerlendir
Düşük PTH ile seyreden hiperkalsemi, granülomatöz hastalıklarda makrofajlardaki 1-alfa hidroksilaz aktivitesine bağlı 1,25(OH)2D3 artışından kaynaklanır.
PTH bağımsız hiperkalsemi mekanizmasını anlamak ayırıcı tanı için kritiktir.
3
İlaç mekanizmalarını ve yan etkilerini sorgula
Rifampisin RNA polimerazı inhibe eder ve turuncu vücut sıvılarına neden olur. Etambutol optik nörit yaparsa kalıcı kesilir.
TUS sınavında antitüberküloz ilaçların etki mekanizmaları ve toksisite yönetimi sık sorgulanır.

Anahtar Kavram

Tüberkülozda hiperkalsemi mekanizması (ekstra-renal vitamin D aktivasyonu) ve rifampisin farmakolojisi.

Daha Fazla Pratik

Tüberkülozda steroid kullanım endikasyonlarını (menenjit, perikardit) ve rifampisinin diğer ilaçlarla (warfarin, steroid, OKS) olan etkileşimlerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla