Soru

Zorluk: Çok zorTüberküloz

6262 yaşında erkek hasta; son 33 aydır devam eden halsizlik, gece terlemesi ve 88 kgkg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) nedeniyle haftada 33 gün hemodiyalize girdiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde sağ akciğer üst zonda raller duyuluyor. Akciğer grafisinde sağ akciğer apikal bölgede kaviter lezyon ve etrafında infiltrasyon saptanıyor. Balgam yaymasında asidorezistan basil (ARB) (+)(+) izleniyor ve bronş biyopsisinde kazeifiye granülomlar görülüyor. Bu hastanın antitüberküloz tedavisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İzoniyazid ve rifampin dozları, renal klirens düşük olduğu için standart dozun yarısına düşürülmelidir.
  2. B
    Pirazinamid ve etambutol, standart dozlarda günlük olarak verilmeye devam edilmelidir.
  3. C
    Kavitasyonun eşlik etmesi nedeniyle sarkoidoz ön planda düşünülmeli ve antitüberküloz tedaviye yüksek doz kortikosteroid eklenmelidir.
  4. Etambutol ve pirazinamid; haftada 33 gün, tercihen hemodiyaliz seanslarından sonra verilmelidir.Cevap
  5. E
    SDBY hastalarında immün süpresyon nedeniyle tablo öncelikle toplumda gelişen pnömoni lehinedir; ampirik geniş spektrumlu antibiyoterapi başlanmalıdır.

Cevap

Etambutol ve pirazinamid dozları böbrek yetmezliğinde ayarlanmalı, haftada üç gün ve diyaliz sonrası verilmelidir.
Aktif tüberküloz tanısı alan ve hemodiyalize giren hastalarda, birinci basamak tedavide yer alan ilaçlardan İzoniyazid ve Rifampin hepatik yolla metabolize edildiği için doz değişikliği gerektirmez. Ancak Etambutol ve Pirazinamid renal yolla atıldıkları için, birikme ve toksisite (etambutol için optik nörit, pirazinamid için hiperürisemi) riskini önlemek amacıyla doz sıklığı haftada 33 güne düşürülmelidir. İlaçların diyaliz ile temizlenmesini önlemek için uygulama diyaliz seanslarından sonra yapılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanısal değerlendirme yapılması
Hastada saptanan kazeifiye granülom, ARB pozitifliği ve kaviter lezyonlar kesin tüberküloz tanısını koydurur.
Tüberkülozun klasik bulgularını pnömoni veya sarkoidoz gibi ayırıcı tanılardan ayırmak gerekir.
2
Yandaş hastalıkların ilaç farmakokinetiği üzerindeki etkisini inceleme
Hastadaki son dönem böbrek yetmezliği (SDBY), renal yolla atılan ilaçların birikmesine neden olur.
Toksisiteyi önlemek için ilacın eliminasyon yolu bilinmelidir.
3
Antitüberküloz ilaç dozlarını ayarlama
İzoniyazid (H) ve Rifampin (R) dozları değiştirilmezken; Etambutol (E) ve Pirazinamid (Z) doz aralığı haftada 33 güne çıkarılır.
H ve R hepatik metabolize edilir; E ve Z renal yolla atılır. Günlük kullanım SDBY'de ciddi yan etkilere yol açar.

Anahtar Kavram

Böbrek yetmezliği olan tüberküloz hastalarında antitüberküloz ilaç dozlarının farmakokinetik özelliklerine göre ayarlanması.

Daha Fazla Pratik

Böbrek yetmezliğinde kullanılan ilaçların doz ayarı ve özellikle etambutolün görme alanı kontrollerinin önemini gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla