Sempatik sinir sisteminin hormonal kolu olarak kabul edilen adrenal medulladan kana salınan epinefrin ve noradrenalin, 'savaş ya da kaç' tepkisi sırasında farklı dokularda spesifik yanıtlar oluşturur.
Bu iki katekolaminin fizyolojik kapasiteleri ve metabolik etkileri değerlendirildiğinde, epinefrini noradrenalinden ayıran temel fonksiyonel fark aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- Karaciğer ve iskelet kası gibi dokularda bulunan reseptörleri aracılığıyla glikoz mobilizasyonunu ve metabolik hızı noradrenalinle kıyaslandığında çok daha güçlü bir şekilde uyarması.Cevap
- BDamar düz kaslarındaki reseptörlerine olan afinitesinin noradrenalinle aynı olması nedeniyle sadece sistemik vazokonstriksiyona yol açması.
- CKalpteki pacemaker hücrelerinde bulunan reseptörlerine bağlanma kapasitesinin noradrenalinle kıyaslandığında yok denecek kadar düşük olması.
- DLipofilik yapısı sayesinde kan-beyin bariyerini kolayca geçerek merkezi sinir sistemi üzerinde doğrudan ve yoğun bir stimülan etki yaratması.
- EAdrenal medulladaki kromaffin hücrelerinden salınımının preganglionik sempatik lifler yerine sadece kandaki kalsiyum seviyelerindeki düşüşle tetiklenmesi.
Cevap
Epinefrinin noradrenalinden temel farkı, reseptörleri üzerinden karaciğer ve iskelet kasında glikoz mobilizasyonunu ve bazal metabolik hızı çok daha etkin bir şekilde artırmasıdır.
Epinefrin, noradrenalinle kıyaslandığında reseptörlerine olan yüksek afinitesi nedeniyle metabolik süreçlerde çok daha baskındır. Özellikle karaciğer ve iskelet kasındaki glikojen depolarının glikoza dönüştürülmesini güçlü bir şekilde uyarır ve vücudun bazal metabolizma hızını noradrenaline göre çok daha belirgin şekilde yükseltir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Epinefrin ve noradrenalin arasındaki fonksiyonel farklar temel olarak reseptör afinitesine ve metabolik potansiyele dayanır.