Soru

Zorluk: OrtaSSS Uyarıcıları ve Halüsinojenler

Acil servise getirilen bir hastada ajitasyon, bilateral midriyazis, taşikardi, hipertansiyon ve belirgin terleme (diyaforez) saptanmıştır. Hastanın kullandığı maddenin, presinaptik sinir uçlarında dopamin, noradrenalin ve serotonin geri alımını (reuptake) sağlayan taşıyıcıları güçlü bir şekilde inhibe ederek sinaptik aralıktaki monoamin konsantrasyonunu artırdığı bilinmektedir. Bu klinik tabloya ve etki mekanizmasına sahip olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. KokainCevap
  2. B
    Amfetamin
  3. C
    Atropin
  4. D
    Kafein
  5. E
    Skopolamin

Cevap

Kokain, monoamin geri alımını inhibe ederek sempatomimetik toksidroma neden olan temel ilaçtır.
Kokain, presinaptik nöronlarda bulunan sodyum bağımlı geri alım taşıyıcılarını (Dopamin Transporter - DAT, Norepinefrin Transporter - NET) bloke eder. Bu durum sinaptik aralıkta katekolamin birikimine yol açarak ajitasyon, hipertansiyon ve taşikardi gibi sempatomimetik etkiler oluşturur. Terlemenin varlığı bu tabloyu antikolinerjiklerden ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Taşikardi, hipertansiyon, midriyazis ve terleme bulguları sempatomimetik bir toksidromu işaret eder.
Antikolinerjik zehirlenmelerden (Atropin gibi) en önemli farkı terlemenin eşlik etmesidir.
2
Mekanizmayı eşleştir
Monoamin (DA, NE, 5-HT) geri alım (reuptake) inhibisyonu kokainin karakteristik mekanizmasıdır.
Amfetaminler geri alım yerine salınım artışıyla, metilksantinler ise adenozin blokajıyla çalışır.

Anahtar Kavram

Sempatomimetik toksidrom ile antikolinerjik tablo ayrımı ve kokainin etki mekanizması.

Alternatif Yöntem

Toxidrom ayrımında terleme (sweating) anahtar kelimesini kullanarak antikolinerjik seçenekleri (Atropin, Skopolamin) hızlıca eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla