Soru

Zorluk: OrtaSSS Uyarıcıları ve Halüsinojenler

Narkolepsi tanısı alan 30 yaşındaki bir hastada, gün boyu süren aşırı uyku halini kontrol altına almak amacıyla uyanıklığı artıran (eugeroic) bir ajan başlanması planlanmaktadır. Bu ilacın periferik sempatomimetik etkilerinin (taşikardi, hipertansiyon gibi) amfetaminlere göre çok daha az olduğu ve temel etkisini nükleus akkumbens gibi beyin bölgelerinde dopamin taşıyıcısını (DAT) inhibe ederek gösterdiği bilinmektedir. Bu özelliklere sahip olan ve tedavide tercih edilen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. ModafinilCevap
  2. B
    Metilfenidat
  3. C
    Atomoksetin
  4. D
    Kokain
  5. E
    Dekstroamfetamin

Cevap

Modafinil, uyanıklığı artıran, periferik yan etkileri düşük olan ve DAT inhibisyonu üzerinden etki eden ilaçtır.
Modafinil, narkolepsi ve vardiyalı çalışma uykusuzluğu gibi durumlarda kullanılan bir stimülandır. Diğer stimülanlardan (amfetaminler, metilfenidat) en büyük farkı, periferik sempatik sinir sistemi üzerindeki etkilerinin çok daha zayıf olmasıdır. Etki mekanizması tam olarak aydınlatılmamış olsa da, nükleus akkumbens gibi spesifik bölgelerde dopamin taşıyıcısını (DAT) inhibe ederek dopamin düzeyini artırdığı gösterilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın kliniği ve ihtiyacının belirlenmesi
Narkolepsi hastasında uyanıklığı artıracak ancak periferik yan etkileri (çarpıntı, tansiyon yükselmesi) az olacak bir ilaç aranmaktadır.
Amfetamin gibi güçlü stimülanlar periferik etkileri nedeniyle bazen tolere edilemez.
2
İlaçların etki mekanizmalarının ve klinik profillerinin karşılaştırılması
Modafinil, 'eugeroic' bir ajan olarak tanımlanır ve dopamin taşıyıcısını (DAT) inhibe ederek santral dopaminerjik tonusu artırırken periferik otonom etkileri minimal düzeyde tutar.
İlacın hedef beyin bölgelerine olan selektivitesi periferik yan etkilerin azlığını açıklar.

Anahtar Kavram

Modafinil'in eugeroic (uyanıklık artırıcı) profili ve DAT inhibisyonu mekanizması
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla