30 yaşında bir erkek hasta, yoğun iş temposu nedeniyle günde yaklaşık 15-20 bardak sert ka… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$30$ yaşında bir erkek hasta, yoğun iş temposu nedeniyle günde yaklaşık $15-20$ bardak sert kahve ve ek olarak kafein içeren suplemanlar tükettikten sonra şiddetli taşikardi, aritmi ve jeneralize tonik-klonik nöbet şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Kafeinin bu hastadaki toksik tablosuna neden olan ve terapötik dozlardaki adenozin reseptör antagonizmasından ziyade, yüksek dozlarda devreye girerek kardiyovasküler stimülasyon ve nöbet eşiğinin düşmesinden sorumlu olan temel hücresel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Fosfodiesteraz ( $PDE$ ) enzimlerinin inhibisyonu ve ryanodin duyarlı havuzlardan kalsiyum salınımının artırılmasıCevap
B
$GABA_A$ reseptörleri üzerinden klorür kanal iletkenliğinin artırılması
C
Monoamin oksidaz-A ( $MAO-A$ ) enziminin seçici olarak inhibe edilmesi
D
Voltaj bağımlı sodyum ( $Na^+$ ) kanallarının blokajı ile aksiyon potansiyeli genliğinin düşürülmesi
E
Presinaptik serotonin taşıyıcısı ( $SERT$ ) üzerinden serotonin geri alımının inhibisyonu

Cevap

Fosfodiesteraz (

PDE

) enzimlerinin inhibisyonu ve ryanodin duyarlı havuzlardan kalsiyum salınımının artırılması

Kafein, düşük/terapötik dozlarda postsinaptik adenozin

A_1

A_{2A}

reseptörlerini antagonize ederek sedasyonu engeller ve uyanıklık sağlar. Ancak intoksikasyon düzeyindeki yüksek dozlarda, fosfodiesteraz (

PDE

) enzimlerini inhibe ederek hücre içi

cAMP

düzeylerini artırır ve ryanodin reseptörlerini duyarlı hale getirerek sarkoplazmik retikulumdan kalsiyum salınımını tetikler. Bu durum şiddetli sempatomimetik benzeri tabloya (aritmi, hipertansiyon) ve santral sinir sisteminde aşırı uyarılmaya (nöbet) yol açar.

Adım Adım Çözüm

Hastanın klinik tablosunu ve maruziyet miktarını analiz et.

Günde

15-20

bardak kahve tüketimi ağır kafein (metilksantin) intoksikasyonuna işaret eder.

Toksisite belirtileri olan taşikardi ve nöbetler, terapötik etkiden farklı bir mekanizma gerektirir.

Metilksantinlerin doza bağımlı mekanizmalarını hatırla.

Düşük dozda adenozin (

A_1, A_{2A}

) antagonizması; yüksek dozda

PDE

inhibisyonu ve kalsiyum sekestrasyonu; çok yüksek dozda

GABA

antagonizması.

Adenozin blokajı uyanıklık sağlarken, toksik tablodaki jeneratör etkiler

PDE

ve kalsiyum üzerinden yürür.

Kardiyak ve nörolojik stimülasyonun hücresel temelini belirle.

PDE

inhibisyonu

cAMP

düzeyini artırarak kalpte pozitif inotropi/kronotropi yapar; ryanodin reseptör aktivasyonu ise nöronal uyarılabilirliği artırarak nöbet eşiğini düşürür.

Hücre içi kalsiyum artışı stimülan etkilerin en güçlü bileşenidir.

Anahtar Kavram

Metilksantinlerin (kafein, teofilin) etki mekanizması doza bağımlıdır; terapötik dozlarda adenozin antagonizması ön plandayken, toksik dozlarda

PDE

inhibisyonu ve kalsiyum salınımı baskındır.

Daha Fazla Pratik

Teofilin zehirlenmesindeki tedavi prensiplerini ve adenozin antagonizmasının bronkodilasyondaki rolünü gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru