Merkezi sinir sisteminde nöronlar ve glia hücreleri arasındaki metabolik ve fonksiyonel iş birliği, beyin homeostazının sürdürülmesi için elzemdir. Özellikle astrositlerin nöronal aktiviteyi desteklemek amacıyla kullandığı özelleşmiş taşıma sistemleri ve metabolik yolaklar düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Astrositler, kan dolaşımından aldıkları glukozu glikojen olarak depolayabilir veya glikolizle laktata dönüştürüp MCT1/MCT4 taşıyıcıları ile hücre dışına salarak nöronların MCT2 üzerinden enerji elde etmesini sağlarlar.Cevap
- BSinaptik aralıktaki glutamatın astrositler tarafından geri alımı, nöronal aktivite sırasında oluşan yüksek konsantrasyon farkı sayesinde sadece kolaylaştırılmış difüzyon mekanizmasıyla ve enerji harcanmadan gerçekleşir.
- CAksiyon potansiyelleri sonrası hücre dışı mesafede biriken iyonlarının uzaklaştırılması (mekansal tamponlama), esas olarak miyelin kılıfı oluşturan oligodendrositlerin membran kanalları aracılığıyla gerçekleştirilir.
- DKan-beyin bariyerinin (KBB) fiziksel bütünlüğünü sağlayan endotel hücreleri arasındaki sıkı bağlantıların (tight junctions) indüksiyonu ve idamesi, perivasküler alandaki mikrogliyalar tarafından gerçekleştirilir.
- EPeriferik sinir sisteminde (PSS) yer alan tek bir Schwann hücresi, merkezi sinir sistemindeki bir oligodendrosit gibi aynı anda birden fazla aksonun farklı segmentlerinde miyelin kılıf oluşturma kapasitesine sahiptir.
Cevap
Astrositlerin glukozu glikojen olarak depolaması veya laktata dönüştürerek MCT1/4 üzerinden salıp nöronların MCT2 üzerinden bu laktatı kullanmasını sağlaması doğrudur.
Doğru ifade, astrositlerin glikojen depolama yeteneğini ve nöronlarla olan metabolik etkileşimini (laktat mekiği) kapsar. Astrositler glukozu glikolizle laktata çevirir ve bunu MCT1/4 aracılığıyla interstisyel mesafeye salarlar. Nöronlar ise bu laktatı MCT2 üzerinden alarak pirüvata çevirir ve TCA döngüsünde (oksidatif fosforilasyon) kullanırlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Astrosit-Nöron Laktat Mekiği (ANLS) ve Glia Spesifik Fonksiyonları
Alternatif Yöntem
Soruyu çözerken 'Astrosit = Destek/Homeostaz', 'Oligodendrosit = MSS Miyelin', 'Schwann = PSS Miyelin', 'Mikrogliya = Savunma' anahtar eşleşmelerini kullanarak seçenekleri hızlıca eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s