Merkezi sinir sisteminin (MSS) iç ortamının kararlılığı, nöronlar ile glia hücreleri arasındaki karmaşık etkileşimlere dayanır. Bu etkileşimlerin en kritik olanlarından biri de kan-beyin bariyerinin (KBB) oluşumu ve korunmasıdır. Astrositlerin MSS homeostazı ve nörovasküler birimdeki rolleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kapiller endotel hücrelerinde okludin ve klaudin gibi proteinlerin yer aldığı "sıkı bağlantıların" (tight junctions) ekspresyonunu ve polarizasyonunu indükleyerek kan-beyin bariyerinin oluşumunu sağlarlar.Cevap
- BKan-beyin bariyerinin primer fiziksel kısıtlayıcı bileşeni olup, perivasküler son ayakları (foot processes) arasındaki sıkı bağlantılar aracılığıyla hidrofilik moleküllerin geçişini bizzat engellerler.
- CNöronal aktivite sırasında hücre dışı mesafede biriken fazla iyonlarını Na+/K+ pompası aracılığıyla içe alarak, bu iyonları sadece kendi sitoplazmaları içinde hapsederler.
- DMerkezi sinir sisteminde meydana gelen hasarlar sonrası nöronal rejenerasyonu stimüle eden bazal lamina benzeri yapılar ve büyüme faktörleri sentezleyerek iyileşmeyi hızlandırırlar.
- EMSS'deki immün sistemin birincil temsilcileri olup, embriyolojik olarak kemik iliğinden köken alan monosit/makrofaj serisi hücrelerdir.
Cevap
Astrositler, kapiller endotel hücrelerinde sıkı bağlantı proteinlerinin ekspresyonunu indükleyerek kan-beyin bariyerinin bütünlüğünü sağlarlar.
Astrositler, kan-beyin bariyerinin bizzat fiziksel engelini oluşturmazlar; ancak kapiller endotel hücrelerine temas ederek onlarda sıkı bağlantı (tight junction) proteinlerinin ekspresyonunu ve organizasyonunu tetikleyen moleküler sinyalleri sağlarlar. Bu parakrin etki, MSS kapillerlerini vücudun diğer bölgelerindeki fenestrasyonlu kapillerlerden ayıran temel farktır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Astrositlerin Kan-Beyin Bariyeri Oluşumundaki İndükleyici Rolü
Tahmini Süre:1m 30s