Tekrarlayan *Neisseria meningitidis* menenjiti öyküsü olan 19 yaşındaki bir erkek hastanın… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Tekrarlayan *Neisseria meningitidis* menenjiti öyküsü olan 19 yaşındaki bir erkek hastanın immünolojik incelemesinde $C3$ ve $C4$ düzeyleri normal sınırlarda bulunmuştur. Ancak fonksiyonel kompleman analizlerinde hem klasik yolak ( $CH_{50}$ ) hem de alternatif yolak ( $AH_{50}$ ) aktivitelerinin ileri derecede düşük olduğu saptanmıştır. Bu hastada eksikliği olan sistemin regülasyonunda görev alan moleküller ve etki mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

S proteini (vitronektin), sıvı fazdaki $C5b-7$ kompleksine bağlanarak bu kompleksin hedef dışı (bystander) hücre membranlarına insersiyonunu engeller.Cevap
B
$CD59$ (protektin), $C5b67$ kompleksine bağlanarak $C8$ bileşeninin komplekse dahil olmasını ve membran delinmesini inhibe eder.
C
Faktör $I$ , kofaktör gerektirmeden $C5b$ molekülünü parçalayarak Membran Atak Kompleksi (MAC) oluşumunun başlangıç basamağını irreversible olarak durdurur.
D
$C4b$ bağlayan protein ( $C4BP$ ), alternatif yolağın terminal bileşenlerinin polimerizasyonunu engelleyen ve plazmada serbest halde bulunan temel inhibitördür.
E
Homolog restriksiyon faktörü ( $HRF$ ), $C5$ konvertaz enziminin hücre yüzeyinden ayrılmasını hızlandırarak terminal yolak aktivasyonunu sonlandırır.

Cevap

S proteini (vitronektin), sıvı fazdaki

C5b-7

kompleksine bağlanarak bu kompleksin hedef dışı hücrelerin membranına yerleşmesini engellemektedir.

Hastada saptanan bulgular terminal yolak eksikliğini (C5-C9) kanıtlamaktadır. Bu yolağın regülatörlerinden biri olan S proteini (vitronektin), sıvı fazda oluşan

C5b67

kompleksine bağlanarak bu kompleksin 'amfibik' özelliğini bozar ve rastgele hücre membranlarına girmesini engelleyerek 'bystander' (komşu/masum) hücre lizisini önler.

Adım Adım Çözüm

Klinik ve laboratuvar bulgularının sentezlenmesi

Tekrarlayan Neisseria enfeksiyonları ile birlikte normal C3/C4 ama düşük CH50 ve AH50, terminal kompleman bileşenlerinde (C5, C6, C7, C8 veya C9) bir eksikliğe işaret eder.

Terminal yolak her iki aktivasyon yolağı için ortaktır; erken bileşenler (C1, C4, C2) normal olduğundan sorun C5-C9 arasındadır.

Terminal yolak regülasyonunun değerlendirilmesi

Terminal yolağın ana regülatörleri plazmada bulunan S proteini (vitronektin) ve hücre membranında bulunan CD59'dur (protektin).

Kontrolsüz kompleman aktivasyonu konak hücrelerine zarar verebileceği için bu aşamalar sıkı regüle edilir.

İnhibisyon mekanizmalarının ayrıştırılması

S proteini sıvı fazdaki C5b-7 kompleksinin membran insersiyonunu engellerken, CD59 membran üzerindeki C5b-8'e C9 bağlanmasını bloke eder.

S proteininin görevi, asıl hedeften seken terminal komplekslerin çevre hücrelere zarar vermesini (bystander lysis) önlemektir.

Anahtar Kavram

Terminal Kompleman Eksikliği ve MAC Regülasyonu

Daha Fazla Pratik

Terminal yolak eksikliklerinin neden özellikle Neisseria enfeksiyonlarına duyarlılık yarattığını ve paroksimal noktürnal hemoglobinürideki (PNH) regülatör protein eksikliğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru