Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYanık Patofizyolojisi ve Sınıflandırması

4242 yaşındaki bir hasta, evde çıkan yangın sonrası vücudunun yaklaşık %45\%45'inde yanık şikayetiyle acil servise getiriliyor. Sol kolda yapılan muayenede; palpasyonla ağrısız, basmakla solmayan, deri elastisitesinin kaybolduğu kirli beyaz renkli bir alan izleniyor ve bu bölgedeki kılların kolayca çekilebildiği görülüyor. Bu alanın hemen komşuluğunda ise daha kırmızı, nemli, iğne batırılmasına karşı hipoestezik ve yavaş kapiller geri dolumun olduğu başka bir bölge saptanıyor.

Bu hastanın klinik tablosu ve yanık patofizyolojisi göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hipoestezik ve yavaş kapiller geri dolumu olan alan derin parsiyel (2b2b) yanıktır; bu bölge patofizyolojik olarak Jackson'ın staz zonuna karşılık gelir ve doku hasarı uygun tedaviyle geri döndürülebilir.Cevap
  2. B
    Ağrısız ve kirli beyaz renkli alan yüzeyel parsiyel (2a2a) yanıktır; bu bölgede dermisteki tüm sinir uçları ve deri ekleri sağlam kaldığı için Jackson'ın hiperemi zonu izlenir.
  3. C
    Yanık sonrası ilk 4848 saatte görülen hipermetabolik yanıt 'Ebb fazı' olarak adlandırılır; bu dönemde oksijen tüketimi pik yapar ve glukagon/insülin oranı dramatik şekilde azalır.
  4. D
    Staz zonundaki doku hasarının ilerlemesinin temel mekanizması, kapiller permeabilite artışına bağlı gelişen interstisyel ödemin mikrovasküler yapıları dışarıdan komprese ederek perfüzyonu durdurmasıdır.
  5. E
    Üçüncü derece yanıklarda, dermis katmanındaki dermal pleksus sağlam kaldığı için yara yatağı oldukça nemli, parlak ve oldukça ağrılı bir görünüme sahiptir.

Cevap

Hipoestezik ve yavaş kapiller geri dolumu olan alan derin parsiyel (2b2b) yanıktır ve Jackson'ın staz zonuna karşılık gelir; bu alan uygun tedaviyle kurtarılabilir dokuyu temsil eder.
Hastada tarif edilen kırmızı, nemli, hipoestezik ve yavaş kapiller geri dolumlu alan derin parsiyel (2b2b) yanıktır. Jackson'ın yanık modeli uyarınca bu bölge 'staz zonu' olarak adlandırılır. Bu zon, mikrovasküler dolaşımın risk altında olduğu ancak doğru tedavi (sıvı resüsitasyonu, enfeksiyon kontrolü) ile canlılığının korunabileceği bölgedir. Aksi durumda ilerleyici trombozlarla tam kat hasara dönüşebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların yanık derinliği ile eşleştirilmesi.
Ağrısız, beyaz, kılların kolay çekildiği alan 3. derece; hipoestezik, kırmızı, nemli, yavaş dolumlu alan 2b (derin parsiyel) yanıktır.
Yanık derinliği tayininde ağrı duyusu, renk, nem ve deri eklerinin bütünlüğü temel kriterlerdir.
2
Derinlik bulgularının Jackson'ın yanık zonları ile ilişkilendirilmesi.
3. derece alan koagülasyon zonuna, 2b alanı ise staz zonuna karşılık gelir.
Koagülasyon zonu geri dönüşsüz hasarı, staz zonu ise perfüzyonun kritik olduğu ve kurtarılabilecek dokuyu temsil eder.
3
Staz zonunun patofizyolojik geleceğinin değerlendirilmesi.
Staz zonu, uygun sıvı resüsitasyonu ve lokal bakım ile hiperemi zonuna dönüşebilir veya yetersiz perfüzyonla koagülasyon zonuna ilerleyebilir.
Yanık yarasının dinamik doğası (conversion), özellikle ilk 48 saatteki mikrovasküler olaylara bağlıdır.

Anahtar Kavram

Yanık derinliği sınıflandırması ve Jackson'ın konsantrik yanık zonları (Koagülasyon, Staz, Hiperemi).
Bu soruyu puanla

Konular

Yanık Patofizyolojisi ve Sınıflandırması

Bu konudan daha fazla soru