Hücre içi bakır homeostazında, sitozolik bakırın toksisitesini önlemek ve hedeflenen enzimlere ulaşmasını sağlamak amacıyla özgül şaperon proteinler görev yapar. Karaciğerde sentezlenen aposeruloplazminin fonksiyonel holoseruloplazmine dönüşebilmesi için bakırın trans-Golgi ağına (TGN) taşınması ve burada bulunan proteinine aktarılması gerekmektedir.
Sitozoldeki bakırı doğrudan bağlayarak proteininin metal bağlama domainlerine teslim eden temel şaperon protein aşağıdakilerden hangisidir?
- ATOX1Cevap
- BCCS
- CCOX17
- DMetalotiyonein
Cevap
ATOX1, sitozolik bakırı trans-Golgi ağındaki ATP7B proteinine taşıyan özgül şaperon proteindir.
ATOX1 proteininin (Antioxidant protein 1) temel görevi, sitozolik bakırı yakalayıp doğrudan ATP7A (Menkes proteini) veya ATP7B (Wilson proteini) gibi P-tipi ATPazlara teslim etmektir. Karaciğerde ATP7B, bu bakırı trans-Golgi ağı içine pompalayarak aposeruloplazmin ile birleşmesini sağlar. Bu süreçteki bir defekt, bakırın enzimlere yüklenememesine ve serbest bakırın hücre içinde birikerek hasara yol açmasına neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hücre içi bakır trafiğinde ATOX1 şaperonu, bakırı ATP7A/B'ye taşıyarak salgısal proteinlerin biyosentezini sağlar.
İpuçları
1
Bakırın enzimlere aktarımı serbest iyonlarla değil, 'şaperon' adı verilen rehber proteinlerle yapılır.
2
Söz konusu şaperon, Wilson hastalığında mutasyona uğrayan ATP7B proteinine bakır sağlayan moleküldür.
3
Bu proteinin diğer adı HAH1'dir ve bakırın trans-Golgi ağına (TGN) giriş biletidir.
Daha Fazla Pratik
Menkes ve Wilson hastalıklarındaki moleküler defektlerin ATP7A ve ATP7B üzerinden bu şaperon etkileşimini nasıl bozduğunu inceleyiniz.
Alternatif Yöntem
Bakırın üç ana şaperon yolağını (SOD1-CCS, Mitokondri-COX17, Golgi-ATOX1) bir şema üzerinden ezberlemek, bu tarz ileri düzey soruları çözmeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:2m 0s