Soru

Zorluk: OrtaBağ Dokusu (Hücreler ve Lifler)

Bağ dokusunun temel hücresi olan fibroblastlar, ekstraselüler matris bileşenlerinin biyosentezinden sorumludur. Bu hücrelerde gerçekleşen kollajen sentezi süreci ve görevli organellerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Prolin ve lizin kalıntılarının hidroksillenmesi granüllü endoplazmik retikulumda gerçekleşir.Cevap
  2. B
    Pro-kollajen molekülünün amino ve karboksi uçlarının kesilmesi Golgi aygıtında tamamlanır.
  3. C
    Pro-kollajen sentezi ve paketlenmesi düz endoplazmik retikulumun temel görevidir.
  4. D
    Hatalı sentezlenen kollajen moleküllerinin hücre içi yıkımı peroksizomlar tarafından gerçekleştirilir.
  5. E
    Tip III kollajen (retiküler lif) sentezi sadece bağ dokusuna kandan göç eden geçici (transient) hücreler tarafından yapılır.

Cevap

Kollajen sentezi sırasında prolin ve lizin kalıntılarının hidroksillenmesi işlemi granüllü endoplazmik retikulumda (GER) gerçekleşir.
Kollajen sentezi sırasında pro-alfa zincirlerindeki prolin ve lizin kalıntıları, granüllü endoplazmik retikulum (GER) lümeninde hidroksillenir. Bu işlem proteinin kararlı bir üçlü heliks yapısı oluşturması için zorunludur ve C vitamini eksikliğinde bu basamak aksadığı için doku kırılganlığı (skorbüt) oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Fibroblast hücresinin bağ dokusundaki rolünü tanımla.
Fibroblastlar, bağ dokusunun yerleşik (resident) hücreleridir ve protein sentez kapasiteleri (GER ve Golgi zenginliği) yüksektir.
Soruda fibroblast üzerinden kollajen sentez süreci sorgulanmaktadır.
2
Kollajen sentez basamaklarının yerleşimini hatırla.
Hücre içi basamaklar: Sinyal peptidinin ayrılması, hidroksilasyon, glikozilasyon ve üçlü heliks oluşumu (GER); paketleme (Golgi). Hücre dışı basamaklar: Propeptidlerin kesilmesi (tropokollajen oluşumu) ve çapraz bağlanma.
Seçeneklerdeki organelle-işlem eşleşmelerini doğrulamak için gereklidir.
3
Hidroksilasyon basamağını analiz et.
Bu basamak GER'de gerçekleşir; kofaktör olarak C vitamini ve Fe2+Fe^{2+} kullanılır. Eksikliğinde skorbüt hastalığı görülür.
Doğru cevabın bilimsel temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Kollajen biyosentezinin hücre içi (GER/Golgi) ve hücre dışı evrelerinin ayrımı.
Bu soruyu puanla