Examkin

Bağ Dokusu (Hücreler ve Lifler)

31 soru

Soru 1Soru →

Bağ dokusunun yerleşik (resident) hücreleri olan fibroblastlar tarafından sentezlenen pro-kollajen molekülleri, ekzositozla hücre dışına salgılandıktan sonra tropokollajene dönüşür. Ancak bağ dokusu liflerinin nihai gerilme direncini kazanabilmesi için tropokollajen üniteleri arasında kovalan çapraz bağların (cross-links) kurulması gerekir.

Bu çapraz bağların oluşumunu katalizleyen lizin oksidaz (lysyl oxidase) enziminin aktif olduğu bölge ve fonksiyonu için zorunlu olan kofaktör eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ekstraselüler matris - Bakır (Cu2+Cu^{2+})

Cevap

Çapraz bağların oluştuğu yer ekstraselüler matris olup, gerekli kofaktör bakırdır (Cu2+Cu^{2+}).
Kollajen ve elastik liflerin gerilme direncini sağlayan temel mekanizma, tropokollajen molekülleri arasındaki lizin ve hidroksilizin kalıntılarının kovalan çapraz bağlarla bağlanmasıdır. Bu işlem, fibroblastlar tarafından hücre dışına (ekstraselüler matrise) salgılanan lizin oksidaz enzimi tarafından gerçekleştirilir. Lizin oksidazın aktif bölgesi bakır (Cu2+Cu^{2+}) iyonu içerir ve bu iyonun eksikliği liflerin zayıf kalmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Kollajen sentezinin evrelerini ayırt etme
Pro-kollajenin hücre dışına salınması ve tropokollajen oluşumu hücre dışı bir olaydır.
Lizin oksidaz enzimi sadece hücre dışında aktive olur.
2
Lizin oksidaz enziminin kofaktörünü belirleme
Bu enzim fonksiyonu için bakır (Cu2+Cu^{2+}) iyonlarına ihtiyaç duyar.
Bakır eksikliğinde (Menkes Sendromu gibi) lifler çapraz bağ kuramaz ve doku bütünlüğü bozulur.

Anahtar Kavram

Kollajen liflerinin hücre dışı olgunlaşma evresinde lizin oksidaz enzimi ve bakır kofaktörü aracılığıyla çapraz bağlar kurulur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

Klinik muayenesinde uzun boy, ekstremitelerde aşırı uzama (araknodaktili), eklem hipermobilitesi ve lens dislokasyonu (ektropia lentis) saptanan bir hastada, bağ dokusu elemanlarından biri olan elastik liflerin sentezinde bir defekt olduğu düşünülmektedir. Bu hastada patolojiden sorumlu olan ve elastik liflerin oluşumu sırasında elastin proteininin üzerine çökerek olgunlaşmasını sağlayan glikoprotein yapısındaki mikrofibrillerin temel bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fibrillin-1

Cevap

Marfan sendromunda defektli olan ve elastik liflerin mikrofibrillerini oluşturan temel bileşen Fibrillin-1'dir.
Soruda tanımlanan klinik tablo Marfan sendromudur. Marfan sendromunda 15. kromozom üzerindeki FBN1 geni mutasyona uğrar. Bu gen, elastik liflerin oluşumunda iskele görevi gören glikoprotein yapıdaki mikrofibrillerin temel taşı olan Fibrillin-1'i kodlar. Elastin proteini, bu mikrofibril iskeletin üzerine çökerek olgun elastik lifleri oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Hastadaki uzun boy, araknodaktili ve lens lüksasyonu bulguları tipik bir Marfan sendromu tablosuna işaret eder.
Tanının doğru konulması, etkilenen molekülün belirlenmesi için ilk adımdır.
2
Marfan sendromunun moleküler temelinin hatırlanması
Bu sendromun, elastik liflerin mikrofibrillerini kodlayan FBN1 genindeki mutasyonlardan kaynaklandığı bilinmektedir.
Hastalık ve gen/protein ilişkisi kurulur.
3
Fibrillin-1'in histofizyolojik görevinin analizi
Fibrillin-1, fibroblastlar tarafından salgılanır ve elastin proteininin depolanabileceği yapısal bir iskele (mikrofibril) oluşturur.
Protein fonksiyonu ile patolojik süreç ilişkilendirilir.

Anahtar Kavram

Elastik lif sentezi ve Fibrillin-1'in rolü

Daha Fazla Pratik

Kollajen sentezindeki hücre içi (hidroksilasyon, glikozilasyon) ve hücre dışı (prokollajen peptidaz aktivitesi, çapraz bağ oluşumu) basamakları gözden geçirmek, ilgili hastalıkları (Skorbüt, Menkes, EDS) ayırt etmede yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 3Soru →

Epidermis ile dermis arasındaki mekanik bağlantının stabilitesini sağlayan yapılardan biri, bazal laminanın lamina densa katmanından kaynaklanıp papiller dermisteki kollajen plaklarını sarmalayarak tekrar bazal laminaya dönen ilmekler oluşturur. Elektron mikroskobunda 'çapa iplikçikleri' (anchoring fibrils) olarak izlenen bu özelleşmiş yapıların ana bileşeni olan kollajen tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tip VII Kollajen

Cevap

Tip VII Kollajen
Çapa iplikçikleri (anchoring fibrils), bazal laminanın lamina densa katmanından dermise doğru uzanan ve papiller dermisteki Tip I ve Tip III kollajen liflerini bir ilmek gibi sararak epiteli alttaki bağ dokusuna sıkıca tutturan yapılardır. Bu yapıların ana bileşeni Tip VII Kollajendir. Tip VII kollajenin mutasyonları, derinin en ufak travmada ayrılmasıyla karakterize Distrofik Epidermolizis Bülloza hastalığına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki tanımlayıcı yapıyı analiz et
Yapı, bazal laminayı altındaki bağ dokusuna bağlayan 'çapa iplikçikleri' (anchoring fibrils) olarak tanımlanmıştır.
Sorunun odak noktası, genel bağ dokusu lifleri değil, bazal membran ile dermis arasındaki özelleşmiş bağlantı yapısıdır.
2
Kollajen tiplerinin yerleşim yerlerini hatırla
Tip I (Dermis/Kemik), Tip II (Kıkırdak), Tip III (Retiküler lif), Tip IV (Bazal lamina ağı).
Seçenekleri elemek için temel kollajen dağılım bilgisini kullanmak gerekir.
3
Çapa iplikçiklerine özgü kollajen tipini belirle
Tip VII Kollajen, bazal laminadan (lamina densa) çıkarak dermisteki Tip I ve III kollajen liflerini ilmek şeklinde sarar ve epiteli bağ dokusuna sabitler.
Bu spesifik bilgi, Distrofik Epidermolizis Bülloza gibi hastalıkların patogenezini anlamak için kritiktir.

Anahtar Kavram

Bazal Membran Bağlantı Kompleksleri ve Kollajen Tipleri

İpuçları

1
Bu kollajen tipi, bazal laminanın 'içinde' değil, bazal laminayı 'alttaki dokuya bağlayan' askı benzeri bir yapı oluşturur.
2
Tip IV kollajen ağının hemen altında yer alır ve rakam değeri IV'ten büyüktür.
3
Epidermolizis Bülloza hastalığının distrofik tipinde mutasyona uğrayan kollajen tipidir (VII).

Daha Fazla Pratik

Epidermolizis Bülloza tiplerinin (Simplex, Junctional, Dystrophic) defektif proteinlere göre (Keratin 5/14, Laminin, Tip VII Kollajen) sınıflandırılmasına çalışın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

Bağ dokusunun temel hücresi olan fibroblastlar, ekstraselüler matris bileşenlerinin biyosentezinden sorumludur. Bu hücrelerde gerçekleşen kollajen sentezi süreci ve görevli organellerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Prolin ve lizin kalıntılarının hidroksillenmesi granüllü endoplazmik retikulumda gerçekleşir.

Cevap

Kollajen sentezi sırasında prolin ve lizin kalıntılarının hidroksillenmesi işlemi granüllü endoplazmik retikulumda (GER) gerçekleşir.
Kollajen sentezi sırasında pro-alfa zincirlerindeki prolin ve lizin kalıntıları, granüllü endoplazmik retikulum (GER) lümeninde hidroksillenir. Bu işlem proteinin kararlı bir üçlü heliks yapısı oluşturması için zorunludur ve C vitamini eksikliğinde bu basamak aksadığı için doku kırılganlığı (skorbüt) oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Fibroblast hücresinin bağ dokusundaki rolünü tanımla.
Fibroblastlar, bağ dokusunun yerleşik (resident) hücreleridir ve protein sentez kapasiteleri (GER ve Golgi zenginliği) yüksektir.
Soruda fibroblast üzerinden kollajen sentez süreci sorgulanmaktadır.
2
Kollajen sentez basamaklarının yerleşimini hatırla.
Hücre içi basamaklar: Sinyal peptidinin ayrılması, hidroksilasyon, glikozilasyon ve üçlü heliks oluşumu (GER); paketleme (Golgi). Hücre dışı basamaklar: Propeptidlerin kesilmesi (tropokollajen oluşumu) ve çapraz bağlanma.
Seçeneklerdeki organelle-işlem eşleşmelerini doğrulamak için gereklidir.
3
Hidroksilasyon basamağını analiz et.
Bu basamak GER'de gerçekleşir; kofaktör olarak C vitamini ve Fe2+Fe^{2+} kullanılır. Eksikliğinde skorbüt hastalığı görülür.
Doğru cevabın bilimsel temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Kollajen biyosentezinin hücre içi (GER/Golgi) ve hücre dışı evrelerinin ayrımı.
Soru 5Soru →

Bağ dokusunun hücre dışı matris (ECM) bileşenlerinin biyosentezi, polimerizasyonu ve yapısal organizasyonu üzerine yapılan moleküler bir araştırmada; post-translasyonel modifikasyonların dokunun mekanik stabilitesi ve esnekliği üzerindeki kritik rolü vurgulanmıştır. Bu süreçlerde görev alan hücreler, enzimler ve kofaktörler arasındaki ilişki düşünüldüğünde, bağ dokusu liflerinin oluşumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Elastik lif biyosentezinde; fibroblastlar tarafından salgılanan tropoelastin molekülleri, hücre dışı ortamda fibrillin-1 mikrofibrilleri üzerinde organize olur ve lizil oksidaz enziminin lizin kalıntılarını oksidatif deaminasyona uğratmasıyla oluşan desmozin çapraz bağları sayesinde fonksiyonel esneklik kazanır.

Cevap

Elastik liflerin oluşum sürecinde tropoelastin birimlerinin fibrillin-1 mikrofibrilleri üzerinde organize olması ve lizil oksidaz aracılığıyla desmozin çapraz bağlarının kurulması ifadesi doğrudur.
Elastik lif sentezi iki ana aşamada gerçekleşir: İlk olarak fibroblastlar fibrillin-1 proteinini salgılayarak mikrofibrillerden oluşan bir iskele kurar. Ardından salgılanan tropoelastin molekülleri bu iskele üzerine birikir. Bakır (Cu2+Cu^{2+}) bağımlı lizil oksidaz enzimi, lizin kalıntılarını çapraz bağlayarak elastikiyete imkan veren desmozin ve izodesmozin yapılarını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Elastik lif sentez basamaklarını analiz et.
Fibroblastlar fibrillin-1 (mikrofibril iskelet) ve tropoelastin (amorf bileşen) sentezler.
Lifin yapısal organizasyonu için bir iskele ve esnek bir dolgu maddesi gereklidir.
2
Hücre dışı modifikasyonları değerlendir.
Lizil oksidaz enzimi, tropoelastin üzerindeki lizinleri oksidatif deaminasyona uğratır.
Çapraz bağların (desmozin/izodesmozin) kurulabilmesi için lizin kalıntılarının reaktif hale gelmesi gerekir.
3
Kollajen sentezi ile farkları karşılaştır.
Kollajende propeptid kesimi hücre dışındayken, hidroksilasyon hücre içindedir.
Hücre içi ve dışı olayların ayrımı, bağ dokusu patolojilerini (Skorbüt, Menkes vb.) anlamak için kritiktir.

Anahtar Kavram

Bağ dokusu liflerinin biyosentezinde hücre içi (sentez, hidroksilasyon, glikozilasyon) ve hücre dışı (peptid kesimi, polimerizasyon, çapraz bağlanma) basamakların ayrımı.
Soru 6Soru →

Ehlers-Danlos sendromu gibi bağ dokusu hastalıklarında, kolajen liflerinin yapısal bütünlüğü ve organizasyonuyla ilgili çeşitli aksaklıklar görülmektedir. Kolajen sentez süreci bir bütün olarak değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi hücre dışında (ekstrasellüler matriste) gerçekleşen aşamalardan biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Prokolajen molekülünün uçlarındaki kayıt peptidlerinin kesilmesi

Cevap

Kolajen sentezinde, prokolajen molekülünün uçlarındaki kayıt peptidlerinin enzimler aracılığıyla kesilmesi hücre dışında gerçekleşen bir aşamadır.
Kayıt peptidlerinin prokolajen peptidazlar tarafından kesilmesi, prokolajenin tropokolajene dönüşmesini sağlar ve bu olay hücre dışında (ekstrasellüler matriste) gerçekleşir. Bu işlem gerçekleştikten sonra tropokolajen molekülleri kendiliğinden birleşerek kolajen fibrillerini oluşturabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kolajen sentezinin hücre içi evrelerini belirleyin.
Sentez (ribozom), hidroksillenme, glikozilasyon ve üçlü heliks oluşumu (GER) hücre içindedir.
Hücre içi organeller, proteinin doğru katlanması ve modifikasyonu için gerekli enzimatik ortamı sağlar.
2
Molekülün hücre dışına salınım sonrasındaki değişimlerini analiz edin.
Prokolajen ekzositozla atılır; ardından hücre dışı peptidazlar devreye girer.
Kayıt peptidleri, molekülün hücre içinde erkenden polimerleşmesini engeller; bu yüzden ancak hücre dışında kesilmelidirler.
3
Hücre dışı son aşamaları teyit edin.
Kayıt peptidlerinin kesilmesiyle oluşan tropokolajenler birleşerek fibrilleri, ardından lizil oksidaz etkisiyle lifleri oluşturur.
Tropokolajenlerin yan yana dizilimi ve çapraz bağlanması dokunun mekanik direncini sağlar.

Anahtar Kavram

Kolajen sentezinin hücre içi (GER/Golgi) ve hücre dışı (matris) aşamalarının ayrımı.
Soru 7Soru →

Bağ dokusu hücreleri, dokuda bulunma sürelerine ve fonksiyonel kökenlerine göre 'yerleşik (resident)' ve 'hareketli (wandering/transient)' olarak ikiye ayrılır. Bu sınıflama ve hücrelerin gelişimsel özellikleri dikkate alındığında, mast hücreleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağ dokusunun yerleşik hücresi olup, öncül hücreleri dokuya geçtikten sonra burada farklılaşarak karakteristik granüllerini kazanırlar.

Cevap

Mast hücreleri bağ dokusunun yerleşik (resident) hücresidir ve öncül hücreleri dokuya geçtikten sonra farklılaşarak karakteristik granüllerini kazanırlar.
Mast hücreleri bağ dokusunun temel yerleşik hücrelerinden biridir. Kemik iliğinden farklılaşmamış öncül hücreler olarak ayrılırlar, kan dolaşımı yoluyla bağ dokusuna geçerler ve burada proliferasyon göstererek karakteristik metakromatik granüllerini kazanıp olgunlaşırlar. Bu özellikleri onları kemik iliğinde olgunlaşan bazofillerden ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Hücre sınıflandırmasını değerlendir
Mast hücreleri, bağ dokusunda uzun süre kalan ve yerel olarak çoğalabilen 'yerleşik' hücre grubuna dahildir.
Hücrelerin dokuda kalış süresi ve fonksiyonel sürekliliği sınıflandırmayı belirler.
2
Gelişimsel süreci analiz et
Mast hücreleri kemik iliğindeki CD34+CD34^+ hematopoetik kök hücrelerden köken alır ancak bazofillerden farklı olarak dokuya girene kadar granülsüz ve olgunlaşmamış haldedirler.
Farklılaşma yerinin (ilik vs doku) belirlenmesi mast hücrelerini bazofillerden ayıran kritik bir bilgidir.
3
Diğer bağ dokusu hücreleriyle karşılaştır
Fibroblastlar (matriks sentezi), Plazma hücreleri (antikor sentezi) ve Bazofillerin (hareketli hücre) özellikleri elenerek mast hücresine özgü gelişimsel özellik doğrulanır.
Fonksiyonel ve morfolojik farklar doğru tanının konulmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Mast hücreleri, kemik iliğinden agranüler öncüller olarak çıkıp bağ dokusunda farklılaşan yerleşik hücrelerdir.

Alternatif Yöntem

Hücrelerin 'yerleşik' (dokuda uzun süre kalan) ve 'hareketli' (kan yoluyla geçici gelen) ayrımını yaparak, köken ve farklılaşma yeri bilgisini kullanarak seçenekleri eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru →

Bağ dokusu ekstraselüler matrisinin (ECM) temel maddesini (ground substance) oluşturan glikozaminoglikanlar (GAG), dokunun viskoelastik özelliklerini ve moleküler filtrasyon kapasitesini belirler. Bu grupta yer alan hyaluronan (hyaluronik asit), hem moleküler boyutu hem de biyosentez basamakları açısından diğer sülfatlı GAG'lardan (kondroitin sülfat, dermatan sülfat, keratan sülfat vb.) belirgin farklar gösterir. Buna göre, hyaluronan ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapısında sülfat grubu içermez, bir çekirdek proteine (core protein) kovalent olarak bağlı değildir ve plazma membranındaki hyaluronan sentaz enzimi tarafından doğrudan hücre dışına sentezlenir.

Cevap

Hyaluronan, sülfat grubu içermeyen, bir çekirdek proteine bağlı olmayan ve plazma membranındaki hyaluronan sentaz tarafından sentezlenen tek glikozaminoglikandır.
Hyaluronan (hyaluronik asit), glikozaminoglikanlar içinde sülfat grubu içermeyen tek üyedir. Diğer GAG'lar gibi bir çekirdek proteine kovalent bağlanarak proteoglikan monomeri oluşturmaz. En belirgin farkı ise sentez yeridir; organellerde değil, plazma membranında yer alan hyaluronan sentaz kompleksi tarafından doğrudan ekstraselüler ortama sentezlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Glikozaminoglikanların (GAG) yapısal sınıflandırmasını değerlendir.
GAG'lar sülfatlı (Kondroitin, Keratan, Dermatan, Heparan sülfat) ve sülfatsız (Hyaluronan) olarak ikiye ayrılır.
Hyaluronan'ın en temel yapısal farkı sülfat grubu içermemesidir.
2
Proteoglikan oluşum mekanizmasını analiz et.
Sülfatlı GAG'lar Golgi'de bir 'core protein'e bağlanarak proteoglikanları oluştururken, Hyaluronan bir proteine kovalent bağlanmaz.
Bu özellik hyaluronan'ı proteoglikan monomeri olmaktan çıkarır; ancak agregatların omurgasını oluşturmasını sağlar.
3
Hücresel sentez yerini belirle.
Diğer GAG'lar organellerde (GER/Golgi) sentezlenirken, hyaluronan integral membran proteini olan hyaluronan sentaz tarafından doğrudan ECM'ye salınır.
Sentez yerindeki bu farklılık hyaluronan'ın devasa boyutlara ulaşabilmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Hyaluronan'ın özgün biyosentezi ve moleküler organizasyonu

Daha Fazla Pratik

Proteoglikan agregatlarının (aggrecan gibi) yapısını ve hiyalin kıkırdaktaki düzenini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru →

Bağ dokusu liflerinin en önemli bileşeni olan kollajen molekülünün sentezi, hem hücre içi hem de hücre dışı bir dizi karmaşık basamaktan oluşur. Buna göre, kollajen sentezinin aşağıdaki aşamalarından hangisi fibroblastların dışında (ekstraselüler ortamda) gerçekleşir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Prokollajen peptidaz enzimi ile terminal peptidlerin koparılması

Cevap

Prokollajen peptidaz enzimi ile terminal peptidlerin koparılması
Kollajen sentezinde prokollajen molekülü hücre dışına salgılandıktan sonra, uç kısımlarında bulunan ve molekülün hücre içinde polimerleşmesini engelleyen terminal (kayıtçı) peptidler, prokollajen peptidaz enzimi tarafından kesilir. Bu işlem sonucunda oluşan tropokollajen birimleri daha sonra birleşerek kollajen fibrillerini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Kollajen sentezinin hücre içi evrelerini belirle
Sinyal peptidinin ayrılması, hidroksilasyon, glikozilasyon ve üçlü heliks (prokollajen) oluşumu granüllü endoplazmik retikulumda (GER) gerçekleşir.
Protein modifikasyonlarının çoğu hücre içinde, organel lümenlerinde tamamlanır.
2
Salınım sonrası gerçekleşen olayları analiz et
Prokollajen ekzositozla hücre dışına atılır. Hücre dışı ortamda terminal peptidler enzimlerle (prokollajen peptidaz) kesilerek tropokollajen birimleri oluşturulur.
Hücre dışına salınan moleküllerin polimerleşebilmesi için uçlarındaki engelleyici peptidlerin uzaklaştırılması gerekir.

Anahtar Kavram

Kollajen sentezinin hücre içi (modifikasyon) ve hücre dışı (peptidaz kesimi ve polimerizasyon) fazları arasındaki ayrım.
Soru 10Soru →

Klinik muayenesinde diş eti kanamaları, perifoliküler peteşiler ve yaraların iyileşmesinde belirgin gecikme saptanan bir hastada, fibroblastlar tarafından sentezlenen bağ dokusu liflerinin üretim sürecinde aşağıdaki basamaklardan hangisinin aksadığı söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Prokollajen zincirlerindeki prolin ve lizin kalıntılarının hidroksilasyonu

Cevap

Prokollajen zincirlerindeki prolin ve lizin kalıntılarının hidroksilasyonu
Klinik belirtileri verilen Skorbüt tablosunda temel sorun, askorbik asit (Vitamin C) eksikliğine bağlı olarak kollajen sentezindeki hidroksilasyon basamağının aksamasıdır. Granüllü Endoplazmik Retikulum (GER) lümeninde gerçekleşen prolin ve lizin kalıntılarının hidroksilasyonu, kollajen molekülünün kararlı bir üçlü heliks yapısı oluşturması ve ekstraselüler ortamda dirençli lifler meydana getirmesi için zorunludur. Bu adımın yapılamaması, bağ dokusu liflerinin zayıflamasına ve damar duvarı bütünlüğünün bozularak kanamalara yol açmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz etme
Diş eti kanaması, peteşiler ve yara iyileşmesinde gecikme Skorbüt (Vitamin C eksikliği) tablosuna işaret eder.
Vitamin C, kollajen sentezinde spesifik enzimlerin çalışması için gereklidir.
2
Vitamin C'nin kollajen sentezindeki rolünü belirleme
Askorbik asit, Granüllü Endoplazmik Retikulum (GER) içinde gerçekleşen hidroksilasyon basamağında kofaktör olarak görev yapar.
Prolyl ve lysyl hidroksilaz enzimleri Vitamin C olmadan prolin ve lizin kalıntılarına hidroksil grubu ekleyemez.
3
Moleküler sonucu değerlendirme
Hidroksilasyon gerçekleşmediğinde kollajen alfa zincirleri kararlı bir üçlü heliks yapısı oluşturamaz.
Hidroksil grupları, üçlü heliks yapısını bir arada tutan hidrojen bağlarının oluşumu için kritiktir.

Anahtar Kavram

Kollajen sentezinde Vitamin C bağımlı prolin ve lizin hidroksilasyonu basamağı Skorbüt patogenezinin temelidir.
Soru 11Soru →

Kronik bir enfeksiyon odağından alınan biyopsi örneğinde, bağ dokusu içinde eksantrik çekirdekli, kromatinin çekirdek zarında "saat kadranı" şeklinde yoğunlaştığı hücreler izlenmektedir. Işık mikroskobunda bu hücrelerin yoğun bazofilik sitoplazmaları içinde, çekirdeğin hemen yanında soluk boyanan hilal şeklinde bir alan (negatif imaj) dikkati çekmektedir. Tanımlanan bu soluk boyanan bölgede aşağıdaki biyokimyasal süreçlerden hangisi baskın olarak gerçekleşmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sentezlenen immünoglobulinlerin terminal glikozilasyonu ve salgı veziküllerine paketlenmesi

Cevap

Sentezlenen immünoglobulinlerin terminal glikozilasyonu ve salgı veziküllerine paketlenmesi
Soru, plazma hücresinin karakteristik 'negatif Golgi imajı'nın fonksiyonunu sorgulamaktadır. Plazma hücreleri aktif olarak immünoglobulin sentezleyen B lenfosit türevleridir. Sitoplazmalarındaki yoğun Granüllü Endoplazmik Retikulum (GER), ribozomlardaki RNA nedeniyle hematoksilen ile koyu mor (bazofilik) boyanır. Ancak çekirdeğin hemen yanında yer alan gelişmiş Golgi kompleksi boya tutmaz ve soluk bir alan olarak izlenir. Golgi aygıtının temel görevi, GER'den gelen proteinlerin (burada immünoglobulinlerin) son modifikasyonlarını (glikozilasyon, sülfasyon vb.) yapmak ve onları salgı vezikülleri içinde paketlemektir.

Adım Adım Çözüm

1
Hücre tipini tanımla
Eksantrik çekirdek, saat kadranı kromatini ve bazofilik sitoplazma 'Plazma Hücresi'ni işaret eder.
Morfolojik özellikler plazma hücresi için patognomoniktir.
2
Soluk alanın (negatif imaj) karşılık geldiği organeli belirle
Bazofilik sitoplazma içindeki soluk perinükleer alan 'Golgi Aygıtı'dır.
Yoğun GER içeriği sitoplazmayı bazofilik boyarken, büyük Golgi kompleksi H&E boyasında boya tutmaz ve soluk görünür.
3
Bu organelin ve hücrenin fonksiyonunu eşleştir
Plazma hücresi antikor (protein) üretir; Golgi bu proteinleri işler ve paketler.
Golgi'nin görevi post-translasyonel modifikasyon (glikozilasyon) ve paketlemedir.

Anahtar Kavram

Plazma hücresi ultrastrüktürü ve organel-fonksiyon ilişkisi (Negatif Golgi İmajı)
Soru 12Soru →

Bağ dokusu hücrelerinin karakteristik özellikleri ve ekstraselüler matris (ECM) bileşenlerinin sentez süreçleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Miyofibroblastlar, sitoplazmalarında α\alpha-düz kas aktini (SMA) içeren stres liflerine sahiptirler ve morfolojik olarak benzedikleri düz kas hücrelerinden bazal lamina içermemeleriyle ayırt edilirler.

Cevap

Miyofibroblastların α\alpha-SMA içermesi ve bazal laminadan yoksun olması doğru ifadedir.
Miyofibroblastlar, yara iyileşmesi sırasında fibroblastların geçirdiği bir transformasyonla oluşur. Düz kas hücreleri gibi kasılabilme yeteneğine (α\alpha-SMA sayesinde) sahip olsalar da, gerçek epitel veya kas hücrelerinden farklı olarak etraflarında bazal lamina salgılamazlar. Bu özellikleri onları histolojik kesitlerde ayırt eden en önemli kriterdir.

Adım Adım Çözüm

1
Hücre tiplerinin yerleşik veya geçici olma durumlarını değerlendir.
Fibroblastlar ve mast hücreleri yerleşik; plazma hücreleri ve lökositler geçicidir.
Bağ dokusu hücre sınıflandırmasının temelini oluşturur.
2
Kollajen biyosentezi ve modifikasyon bölgelerini kontrol et.
Hidroksilasyon ve glikozilasyon GER lümeninde; paketleme ve propeptidlerin kesilmesi (kısmen) Golgi ve hücre dışında gerçekleşir.
Organel fonksiyonlarının ayrımı hücre biyolojisi için kritiktir.
3
Miyofibroblast ve düz kas hücresi ayrımını yap.
Her ikisi de α\alpha-SMA içerir ancak miyofibroblastta bazal lamina yoktur.
Yara iyileşmesi ve patolojik fibrozis süreçlerindeki anahtar hücre ayrımıdır.

Anahtar Kavram

Miyofibroblastların ve Kollajen Tiplerinin Ayırıcı Tanısı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru →

Bağ dokusunda yer alan, sitoplazmasındaki yoğun granüllerin bazik boyalarla (örneğin toluidin mavisi) boyandığında metakromazi göstermesiyle tanınan ve içerisinde heparin ile histamin depolayan hücre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mast hücresi

Cevap

Mast hücresi, içeriğindeki heparin sayesinde metakromazi özelliği gösteren bağ dokusu hücresidir.
Mast hücreleri, bağ dokusunda bulunan ve sitoplazmalarında büyük, yoğun granüller taşıyan hücrelerdir. Bu granüllerin içinde bulunan heparin, yüksek sülfat içeriği nedeniyle yoğun negatif yüke sahiptir. Toluidin mavisi gibi katyonik boyalar bu negatif yüklerle etkileşime girdiğinde, boya molekülleri birbirine çok yakın dizilir ve ışığın soğurma spektrumu değişir; sonuçta mavi renkli boya mor/kırmızı bir renk alır. Bu fenomene metakromazi denir.

Adım Adım Çözüm

1
Doku boyanma özelliklerini değerlendir.
Metakromazi saptandı.
Metakromazi, bir boyanın dokuyla etkileşime girdiğinde kendi renginden farklı bir renk (mavi boyanın mor/kırmızı görünmesi gibi) vermesidir.
2
Hücre içeriklerini analiz et.
Heparin ve histamin varlığı görüldü.
Heparin yüksek derecede sülfatlı bir glikozaminoglikandır ve anyonik yükü metakromatik boyanmanın temelidir.
3
Hücre tipini belirle.
Mast hücresi.
Bağ dokusunda bu özellikleri taşıyan spesifik hücre mast hücresidir.

Anahtar Kavram

Mast hücrelerinin metakromatik boyanma özelliği ve granül içeriği.
Tahmini Süre:45s
Soru 14Soru →

Bağ dokusunun hücreleri, dokuda bulunma süreleri ve fonksiyonel kökenlerine göre 'yerleşik (resident)' ve 'hareketli (wandering/transient)' olarak sınıflandırılmaktadır.

Buna göre, bağ dokusu hücrelerinin kökeni, sınıflandırması ve fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Plazma hücreleri, B-lenfosit kökenli hareketli (transient) hücreler olup antikor sentezi için oldukça gelişmiş granüllü endoplazmik retikulum (GER) içerirler.

Cevap

Plazma hücreleri; B-lenfosit kökenli, hareketli (transient) karakterde ve yoğun antikor sentezleyen hücrelerdir.
Doğru ifadeye göre plazma hücreleri, B-lenfositlerin dokuya göç edip farklılaşmasıyla oluşur (hareketli hücre grubu), temel görevleri spesifik antikor üretmek olduğu için yoğun GER içeriğine sahiptirler.

Adım Adım Çözüm

1
Hücrelerin bağ dokusunda bulunma sürelerine göre (yerleşik vs. hareketli) sınıflandırılmasını yapın.
Yerleşik (Resident): Fibroblast, Mast hücresi, Makrofaj (sabit), Adiposit, Mezenşimal kök hücre. Hareketli (Transient): Plazma hücresi, Lenfosit, Nötrofil, Eozinofil.
Seçeneklerdeki sınıflandırma hatalarını elemek için temel ayrım gereklidir.
2
Hücrelerin embriyolojik/fonksiyonel kökenlerini değerlendirin.
Mezenşimal köken: Fibroblast, Adiposit. Hematopoetik/Kemik iliği köken: Makrofaj (monosit), Mast hücresi, Plazma hücresi (B-lenfosit).
Hücrelerin nereden türediğini bilmek TUS sorularında belirleyici bir bilgidir.
3
Hücrelerin morfolojik özellikleri ile fonksiyonlarını eşleştirin.
Plazma hücresi protein (antikor) sentezlediği için yoğun GER ve belirgin Golgi (negatif Golgi görüntüsü) içerir.
Hücrenin sitolojik görünümü ile fonksiyonu arasındaki ilişkiyi doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Bağ dokusu hücrelerinin sınıflandırılması, kökeni ve organel-fonksiyon ilişkisi

Daha Fazla Pratik

Bağ dokusu hücrelerinin kökenlerini ve ekstraselüler matris sentezindeki rollerini pekiştirmek için kıkırdak ve kemik dokusu hücreleri ile karşılaştırmalı bir tablo yapılması önerilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 15Soru →

Eklemlerde aşırı hareketlilik, damar duvarlarında rüptür riski ve deride kolay morarma ile karakterize 'vasküler tip Ehlers-Danlos sendromu' (Tip III kollajen sentez kusuru) tanısı alan bir hastada; bağ dokusu bileşenleri, lif organizasyonu ve hücrelerin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kusurlu olan lif tipi, lenfoid organlar ve kemik iliği gibi dokularda gümüşleme (arjantofilik) özelliğiyle tanınan retiküler liflerin temel yapısını oluşturur.

Cevap

Vasküler tip Ehlers-Danlos sendromunda mutasyona uğrayan Tip III kollajen, lenfoid organlarda ve kemik iliğinde arjantofilik özellik gösteren retiküler liflerin temel bileşenidir.
Vasküler tip Ehlers-Danlos sendromunda kusurlu olan Tip III kollajen, histolojik olarak 'retiküler lifleri' oluşturur. Bu lifler lenfoid organlar ve kemik iliği gibi dokuların çatısını (stromasını) kurar ve gümüşleme (arjantofilik) yöntemiyle siyah renkte boyanarak mikroskopta ayırt edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Patolojinin ve etkilenen proteinin belirlenmesi
Vasküler tip Ehlers-Danlos sendromunun Tip III kollajen kusuruyla ilişkili olduğunun saptanması.
Sorunun çözümüne ulaşmak için öncelikle klinik sendrom ile etkilenen kollajen tipi arasındaki ilişkiyi kurmak gerekir.
2
Kollajen tipinin histolojik özelliklerinin hatırlanması
Tip III kollajenin 'retiküler lifleri' oluşturduğunun ve 'arjantofilik' (gümüşleme) özellik gösterdiğinin belirlenmesi.
Tip III kollajen, lenfoid organların stromasını oluşturan temel çatıdır ve gümüş tuzlarıyla siyah boyanır.
3
Bağ dokusu hücrelerinin sınıflandırılmasının değerlendirilmesi
Fibroblastların yerleşik (resident), plazma hücrelerinin ise hareketli (transient) hücreler olduğunun ayırt edilmesi.
Hücrelerin dokudaki kalıcılıklarına ve kökenlerine göre yapılan sınıflandırma bağ dokusu histolojisinin temel bilgisidir.
4
Biyosentez basamakları ve enzim lokasyonlarının kontrolü
Hidroksilasyonun hücre içinde (GER), çapraz bağlanmanın (lizin oksidaz) hücre dışında gerçekleştiğinin doğrulanması.
Kollajen sentezindeki enzimlerin nerede görev yaptığını bilmek, patolojik süreçlerin hangi aşamada aksadığını anlamak için kritiktir.

Anahtar Kavram

Bağ dokusu lif tiplerinin (Tip III kollajen/Retiküler lifler) dağılımı ve hücrelerin (yerleşik vs hareketli) sınıflandırılması.
Soru 16Soru →

Bağ dokusunun yerleşik (resident) ve göçücü (transient) hücrelerinin fonksiyonel organizasyonu ile liflerin biyosentez süreçleri arasındaki ilişki değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lif biyosentezinde, fibroblastlar tarafından sentezlenen tropokollajen birimleri arasındaki kovalent çapraz bağların oluşumu, hücre dışı matriksteki bakır bağımlı lizil oksidaz aktivitesi ile gerçekleşir.

Cevap

Lif biyosentezinde, fibroblastlar tarafından sentezlenen tropokollajen birimleri arasındaki kovalent çapraz bağların oluşumu, hücre dışı matriksteki bakır bağımlı lizil oksidaz aktivitesi ile gerçekleşir.
Lif biyosentezinde doğru kabul edilen ifade, tropokollajen birimleri arasındaki kovalent çapraz bağların oluşumunun hücre dışı matrikste gerçekleştiği ve bu süreçte bakır kofaktörüne bağımlı lizil oksidaz enziminin görev aldığı bilgisidir. Bu adım, liflerin yapısal bütünlüğü ve gerilme direnci için hayati öneme sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Kollajen sentezinin hücre içi ve hücre dışı evrelerini ayırt et.
Sentez GER'de başlar (hidroksilasyon, glikozilasyon, triple heliks), Golgi'de paketlenir ve hücre dışına pro-kollajen olarak salınır.
Moleküler modifikasyonların nerede gerçekleştiği patolojileri anlamak için kritiktir.
2
Hücre dışı modifikasyonları analiz et.
Hücre dışında önce pro-kollajen peptidazlar uçları keserek tropokollajeni oluşturur, ardından lizil oksidaz kovalent çapraz bağları kurar.
Çapraz bağlanma lifin mekanik mukavemeti için son ve en önemli adımdır.
3
Klinik korelasyonları kontrol et (Skorbüt, EDS).
Skorbüt GER'deki hidroksilasyonu (CC vitamini bağımlı), EDS ise genellikle kolajen tipini veya peptidaz/oksidaz evrelerini etkiler.
Vitamin kofaktörleri ve enzim lokalizasyonları TUS'ta en çok sorgulanan ayrıntılardır.

Anahtar Kavram

Kollajen lif sentezi, intrasellüler modifikasyonlar (GER/Golgi) ve ekstrasellüler matürasyon (lizil oksidaz/bakır) basamaklarından oluşan karmaşık bir süreçtir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 17Soru →

Skorbüt ve Ehlers-Danlos sendromu gibi klinik tablolarda, bağ dokusu liflerinin sentez ve modifikasyon süreçlerinde aksaklıklar görülür. Bu süreçlerde görev alan elemanlar dikkate alındığında; bağ dokusu hücre sınıfı, sentezlenen ana lif tipi ve bu sentezin başladığı organel eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fibroblast (Yerleşik hücre) — Tip I kollajen — Granüllü endoplazmik retikulum

Cevap

Fibroblast (Yerleşik hücre) — Tip I kollajen — Granüllü endoplazmik retikulum
Fibroblastlar, bağ dokusunun ana yerleşik (resident) hücreleridir ve ECM liflerinin (kollajen, elastin, retikülin) sentezinden sorumludur. Skorbüt ve EDS gibi hastalıklar kollajen sentezini etkiler. Kollajen bir sekresyon proteini olduğu için sentezi granüllü endoplazmik retikulumda başlar ve Tip I kollajen fibroblastların en yaygın ürünüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablolar ile bağ dokusu lifleri arasındaki ilişkiyi kurun.
Skorbüt (C vitamini eksikliği) ve Ehlers-Danlos sendromu, kollajen sentezi ve modifikasyonundaki (hidroksilasyon, peptidlerin kesilmesi vb.) kusurlardan kaynaklanır.
Soruda sorulan hücre ve sürecin kollajen biyosentezi ile ilgili olması gerektiğini anlamak için.
2
Bağ dokusu hücrelerini 'yerleşik' ve 'hareketli' olarak sınıflandırın.
Fibroblastlar, retiküler hücreler ve mast hücreleri 'yerleşik (sabit)' hücrelerdir; plazma hücreleri ise 'hareketli (gezici)' hücre grubundadır.
Seçeneklerdeki hücre sınıflandırmasının doğruluğunu test etmek için.
3
Hücrelerin temel sentez ürünlerini ve ilgili organelleri eşleştirin.
Kollajen bir protein olduğu için sentezi granüllü endoplazmik retikulumda (GER) başlar. Fibroblastlar en fazla Tip I kollajen sentezler.
Doğru biyolojik eşleşmeyi bulmak için.

Anahtar Kavram

Bağ dokusu liflerinin (özellikle kollajen) sentezi, temel olarak yerleşik hücreler olan fibroblastlar tarafından granüllü endoplazmik retikulumda başlatılır.
Soru 18Soru →

Skorbüt (C vitamini eksikliği) ve Menkes sendromu (bakır metabolizması bozukluğu) gibi klinik tablolarda gözlenen bağ dokusu frajilitesi, kolajen liflerinin biyosentezi ve olgunlaşması sırasındaki farklı enzimatik basamakların aksamasına dayanır. Her iki durumda da liflerin yapısal bütünlüğü ve mekanik direnci bozulur; ancak etkilenen moleküler süreçler ve bunların gerçekleştiği kompartmanlar farklılık gösterir. Bu iki patolojide sırasıyla aksayan süreçlerin (hidroksilasyon ve oksidatif deaminasyon/çapraz bağlanma) hücresel lokasyonu ve bu süreçleri yürüten ana hücre tipinin karakteri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlki yerleşik (resident) hücrenin granüllü endoplazmik retikulumunda askorbik asit ve demir bağımlı; ikincisi ekstraselüler matriste bakır bağımlı olarak gerçekleşir.

Cevap

Kolajen sentezindeki hidroksilasyon adımı yerleşik (resident) bir hücre olan fibroblastın granüllü endoplazmik retikulumunda (askorbik asit ve Fe2+Fe^{2+} bağımlı), çapraz bağ oluşumu ise hücre dışı matriste (bakır bağımlı lizil oksidaz ile) gerçekleşir.
Doğru olan ifade, kolajen sentezindeki hidroksilasyonun yerleşik (resident) bir hücre olan fibroblastın granüllü endoplazmik retikulumunda askorbik asit ve demir kofaktörleri kullanılarak yapıldığını; çapraz bağlanmanın (oksidatif deaminasyon) ise hücre dışı ortamda bakır bağımlı bir enzimle gerçekleştirildiğini belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kolajen sentezini yürüten hücre tipini belirle.
Bağ dokusunun ana liflerini sentezleyen hücre fibroblasttır ve bu hücre bağ dokusunun 'yerleşik' (resident) hücre grubuna dahildir.
Sentez sürecinin hangi biyolojik bağlamda gerçekleştiğini anlamak için hücre karakterini bilmek gerekir.
2
Skorbütte etkilenen hidroksilasyon basamağını analiz et.
Hidroksilasyon, alfa zincirlerinin sentezi sırasında granüllü endoplazmik retikulum (GER) lümeninde gerçekleşir. Kofaktör olarak C vitamini (askorbik asit), Fe2+Fe^{2+} ve moleküler oksijen kullanır.
Hidroksilasyon, üçlü heliks (triple helix) yapısının hidrojen bağları ile stabilize edilmesi için zorunludur.
3
Çapraz bağ (cross-linking) mekanizmasını ve Menkes sendromu ilişkisini incele.
Kolajen molekülleri ekzositozla salındıktan sonra, hücre dışı ortamda 'lizil oksidaz' enzimi lizin ve hidroksilizinleri reaktif aldehitlere dönüştürür. Bu enzim bakır (Cu2+Cu^{2+}) bağımlıdır.
Liflerin gerilme direncini sağlayan kovalent bağlar hücre dışında kurulur.

Anahtar Kavram

Kolajen sentezi hem hücre içi (hidroksilasyon/GER) hem de hücre dışı (çapraz bağlanma/ECM) karmaşık enzimatik modifikasyonlar gerektiren ve temel olarak yerleşik hücrelerce (fibroblast) yürütülen bir süreçtir.

Daha Fazla Pratik

Kollajen sentezinin hücre içi ve hücre dışı basamaklarını bir tablo halinde özetleyerek kofaktörlerini (C vit, Fe, Cu) karşılaştırmalı çalışınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 19Soru →

Distrofik epidermolizis bülloza hastalarında, bazal laminayı alttaki dermisin bağ dokusuna bağlayan yapıların eksikliği sonucu deride hafif travmalarla bile geniş ayrılmalar ve büller oluşmaktadır. Bu klinik tabloya neden olan 'çapalayıcı liflerin' (anchoring fibrils) moleküler bileşimi ve bu bileşimi sentezleyen bağ dokusu hücreleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu liflerin temel bileşeni olan Tip VII kollajen, pro-kollajen halinde fibroblastlar tarafından sentezlenir ve hücre dışı matriste polimerize olur.

Cevap

Çapalayıcı liflerin temel bileşeni olan Tip VII kollajen, pro-kollajen halinde fibroblastlar tarafından sentezlenir ve hücre dışı matriste polimerize olur.
Çapalayıcı lifler (anchoring fibrils), bazal laminayı alttaki retiküler laminaya (özellikle Tip III kollajene) bağlayan Tip VII kollajen moleküllerinden oluşur. Bu proteinler, bağ dokusunun ana yerleşik hücresi olan fibroblastlar tarafından GER'de sentezlenir ve hücre dışına salındıktan sonra birleşerek fonksiyonel lif yapılarını oluştururlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hastalık ve yapı ilişkisini kur
Distrofik epidermolizis büllozada eksik olan yapı 'çapalayıcı lifler' (anchoring fibrils) olarak tanımlanır.
Bu lifler bazal laminayı retiküler laminaya bağlayan kritik köprülerdir.
2
Lifin moleküler tipini belirle
Çapalayıcı liflerin ana proteini Tip VII kollajendir.
Tip VII, bazal laminanın altına uzanan özel bir kollajen tipidir.
3
Sentezleyen hücreyi ve yerini sapta
Bu protein, bağ dokusunun yerleşik (resident) hücresi olan fibroblastlar tarafından granüllü endoplazmik retikulumda sentezlenir ve hücre dışında (ekstraselüler) son şeklini alır.
Bağ dokusu liflerinin büyük çoğunluğu fibroblastlar tarafından üretilir ve polimerizasyon hücre dışında tamamlanır.

Anahtar Kavram

Bağ dokusu liflerinin sentezi (Tip VII kollajen) ve fibroblast fonksiyonu.

Daha Fazla Pratik

Kollajen tiplerinin (Tip I-X) doku dağılımlarını ve sentez basamaklarındaki (hidroksilasyon, glikozilasyon, propeptid ayrılması) hücre içi/dışı farkları tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 20Soru →

Bağ dokusunun yerleşik (resident) hücrelerinden biri olan, sitoplazmasındaki yoğun granüllerin toluidin mavisi gibi bazik boyalarla boyandığında metakromazi göstermesiyle tanınan ve temel görevi inflamatuar yanıtta histamin ve heparin salgılamak olan hücre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mast hücresi

Cevap

Mast hücresi
Doğru cevap olan mast hücreleri, mezenşimal kökenli olup bağ dokusunun yerleşik hücreleridir. Sitoplazmalarında bulunan heparin ve histamin içeren granüller, toluidin mavisi gibi boyalarla boyandığında polianyonik yapıları sayesinde metakromazi (mavi boyanın mor/kırmızı görünmesi) özelliği gösterirler. Bu hücreler özellikle tip I aşırı duyarlılık reaksiyonlarında anahtar rol oynarlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hücrenin bağ dokusundaki yerleşim durumunu değerlendir.
Sorulan hücre bağ dokusunun 'yerleşik' (resident) bir hücresidir.
Bağ dokusu hücreleri yerleşik ve göçücü olarak ikiye ayrılır; mast hücreleri, fibroblastlar ve makrofajlar yerleşik hücreler grubundadır.
2
Sitoplazmik granüllerin boyanma ve içerik özelliklerini analiz et.
Hücre metakromazi (boyanın renginden farklı bir renkte boyanma) gösteren heparin ve histamin granülleri içermektedir.
Metakromazi, granüller içindeki yüksek yoğunluktaki asidik grupların (heparin gibi) bazik boyalarla etkileşimi sonucu oluşur ve mast hücreleri için karakteristiktir.

Anahtar Kavram

Mast hücrelerinin histolojik özellikleri ve metakromatik granül içeriği.

Daha Fazla Pratik

Mast hücrelerinin yüzeyindeki IgE reseptörleri ve degranülasyon mekanizması hakkında ek bilgi edinmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:35s
Sayfa 1 / 2Sonraki