Hücresel demir homeostazının post-transkripsiyonel kontrolünde Demir Düzenleyici Proteinler (IRP) ve mRNA üzerindeki Demir Yanıt Elemanları (IRE) temel düzenleyicilerdir. Hücre içi serbest demir konsantrasyonunun belirgin şekilde düşük olduğu bir durumda, IRP'lerin hedef mRNA'lar üzerindeki IRE dizilerine bağlanması ve sonucunda gelişen moleküler mekanizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Ferritin mRNA'sının UTR bölgesindeki IRE dizisine bağlanarak translasyonu inhibe eder; Transferrin reseptörü mRNA'sının UTR bölgesindeki IRE dizisine bağlanarak mRNA'yı stabilize eder.Cevap
- BFerritin mRNA'sının UTR bölgesindeki IRE dizisine bağlanarak mRNA yıkımını hızlandırır; Transferrin reseptörü mRNA'sının UTR bölgesindeki IRE dizisine bağlanarak translasyonu başlatır.
- CHem Ferritin hem de Transferrin reseptörü mRNA'larının UTR bölgelerine bağlanarak her iki proteinin sentezini hücrenin enerji tasarrufu yapması amacıyla durdurur.
- DHücre içi serbest demir arttığında IRP proteinleri IRE dizilerine bağlanarak demir toksisitesini önlerken, demir düşük olduğunda bu dizilerden ayrılırlar.
- EIRP proteinleri mRNA'ların ekzon-intron birleşim bölgelerine bağlanarak alternatif kırpılma (alternative splicing) yoluyla farklı izoformların oluşumunu sağlar.
Cevap
Ferritin mRNA'sının UTR bölgesindeki IRE dizisine bağlanarak translasyonu inhibe eder; Transferrin reseptörü mRNA'sının UTR bölgesindeki IRE dizisine bağlanarak mRNA'yı stabilize eder.
Düşük demir seviyelerinde IRP, Ferritin mRNA'sının UTR bölgesindeki IRE dizisine bağlanarak ribozomun translasyonu başlatmasını fiziksel olarak engeller. Eş zamanlı olarak, Transferrin reseptörü mRNA'sının UTR bölgesindeki IRE dizilerine bağlanarak mRNA'nın nükleazlar tarafından yıkılmasını önler ve stabiliteyi artırır. Bu koordineli yanıt, hücrenin demir depolamasını (Ferritin) azaltırken demir alımını (TfR) artırmasını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
IRP/IRE Post-transkripsiyonel Regülasyon Mekanizması
Tahmini Süre:1m 30s