Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorPankreas Hastalıkları

Çocukluk döneminden itibaren tekrarlayan akut pankreatit atakları öyküsü olan 2626 yaşındaki erkek hasta poliklinik kontrolüne geliyor. Hastanın özgeçmişinde alkol veya tütün kullanımı bulunmazken, soygeçmişinde babasının 4242 yaşında, halasının ise 4545 yaşında pankreas kanseri nedeniyle hayatını kaybettiği öğreniliyor. Çekilen batın bilgisayarlı tomografisinde (BT) pankreasta atrofi, parankimde yaygın kalsifikasyonlar ve ana pankreatik kanalda 77 mm genişleme saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde dışkıda elastaz düzeyi düşük bulunan hastanın açlık kan şekeri 145145 mg/dL olarak ölçülüyor.

Bu klinik tabloya neden olan en olası genetik mutasyon ve hastalığın seyri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Otozomal dominant geçişli PRSS1 (katyonik tripsinojen) gen mutasyonu en olası nedendir ve yaşam boyu pankreas kanseri gelişme riski %40-50'dir.Cevap
  2. B
    SPINK1 (serin proteaz inhibitörü Kazal-tip 1) gen mutasyonu tripsin inhibisyonunu bozarak hastalığa yol açar ve otozomal dominant geçiş gösterir.
  3. C
    CFTR genindeki heterozigot mutasyonlar en olası nedendir; ancak bu hastalarda ekzokrin pankreas yetmezliği gelişmesi beklenmez.
  4. D
    CTRC (kimotripsin C) gen mutasyonuna bağlı tripsin degradasyonu bozulmuştur; bu hastalarda sekonder amiloidoz gelişimi en sık mortalite nedenidir.
  5. E
    CASR (kalsiyum duyarlı reseptör) gen mutasyonu sonucu pankreatik sekresyonda kalsiyum artmıştır ve bu durum çocukluk çağında karaciğer sirozuna ilerleme ile karakterizedir.

Cevap

Otozomal dominant geçişli PRSS1 (katyonik tripsinojen) gen mutasyonu en olası nedendir ve yaşam boyu pankreas kanseri gelişme riski %40-50'dir.
Hastanın klinik tablosu (erken başlangıçlı kronik pankreatit ve güçlü aile öyküsü) herediter pankreatiti işaret etmektedir. Herediter pankreatitin en sık nedeni otozomal dominant geçiş gösteren PRSS1 (katyonik tripsinojen) gen mutasyonudur. Bu hastalarda tripsinojenin erken aktivasyonu veya otolizinin bozulması sonucu intrapankreatik tripsin birikir. En önemli komplikasyonu ise yaşam boyu %40−50\%40-50'ye ulaşan, normal popülasyondan yaklaşık 5050 kat daha fazla olan pankreas adenokarsinomu riskidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
Çocukluk çağında başlayan tekrarlayan pankreatit, ailede erken yaşta pankreas kanseri öyküsü ve görüntülemede kalsifik kronik pankreatit bulguları.
Herediter pankreatit tanısını diğer idiyopatik veya alkolik nedenlerden ayırmak için.
2
Genetik geçiş paternini belirle.
Baba ve halada görülmesi otozomal dominant geçişi destekler.
PRSS1 mutasyonu (katyonik tripsinojen) otozomal dominant geçiş gösteren temel herediter pankreatit nedenidir.
3
Malignite riskini analiz et.
Herediter pankreatit hastalarında pankreas adenokarsinomu riski yaklaşık 5050 kat artmıştır.
Yaşam boyu kümülatif risk %40−50\%40-50 civarındadır ve bu durum takip protokollerini belirler.
4
Eşlik eden bulguları kontrol et.
Düşük fekal elastaz ekzokrin yetmezliği, yüksek kan şekeri ise endokrin yetmezliği (tip 3c diyabet) gösterir.
Kronik pankreatit progresyonunun doğal sonucudur.

Anahtar Kavram

Herediter pankreatit (PRSS1 mutasyonu) ve pankreas kanseri riski

Daha Fazla Pratik

Pankreas kanseri taramasının herediter pankreatitli hastalarda kaç yaşında başlaması gerektiğini gözden geçirin (genellikle 40 yaş veya ilk ataktan 20 yıl sonra).
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Pankreas Hastalıkları

Bu konudan daha fazla soru