yaşında bir erkek çocuk, konuşmada gecikme, gelişimsel basamaklarda gerilik ve hiperaktivite şikayetleriyle pediatri polikliniğine getiriliyor. Yapılan fizik muayenede hastanın uzun ve ince bir yüz yapısına, belirgin kulaklara ve geniş bir mandibulaya sahip olduğu saptanıyor. Prepubertal dönemde olmasına rağmen testis hacminin yaş grubu ortalamasının belirgin şekilde üzerinde olduğu (makroorşidizm) gözleniyor. Aile öyküsü sorgulandığında, annesinin erkek kardeşinde de benzer bir zeka geriliği tablosu olduğu öğreniliyor. Bu hasta için en olası tanıda rol oynayan temel genetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- geninin translasyonu yapılmayan bölgesinde üçlü tekrar artışına bağlı gen susturulmasıCevap
- Bgeninin maternal kopyasının kaybı veya inaktivasyonu sonucu gelişen genomik imprinting bozukluğu
- Cgeninde ekzonik bölgede tekrar artışına bağlı "gain-of-function" mutasyonu
- Dbölgesinde gelişen mikrodelesyon sonucu kraniyofasiyal anomaliler ve timik hipoplazi
- Egeninin translasyonu yapılmayan bölgesinde tekrar artışı ve RNA toksisitesi
Cevap
Frajil X sendromunda temel mekanizma, geninin translasyonu yapılmayan bölgesindeki tekrar artışına bağlı gelişen transkripsiyonel susturulmadır.
Klinik tabloda sunulan uzun yüz, büyük kulaklar, belirgin mandibula ve özellikle makroorşidizm (testis büyümesi), Frajil X sendromunun tipik bulgularıdır. Bu hastalıkta geninin translasyonu yapılmayan bölgesinde ( UTR) üçlü tekrar dizilerinin sayısı normalin () üzerine çıkar. Bu tam mutasyon durumu, genin promotör bölgesindeki CpG adacıklarının hipermetilasyonuna ve genin transkripsiyonel olarak susturulmasına (FMRP proteininin üretilememesine) yol açar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Frajil X Sendromu ve Üçlü Tekrar Artış Mekanizması
Tahmini Süre:1m 30s