Genel Patoloji

On yılı aşkın süredir kronik hemodiyaliz tedavisi gören $62$ yaşındaki bir kadın hastada, her iki elinde uyuşma, ağrı ve kavrama güçlüğü şikayetleri gelişiyor. Fizik muayene ve sinir ileti çalışmaları sonucunda bilateral karpal tünel sendromu tanısı konuyor. Cerrahi gevşetme sırasında eksize edilen sinovyal dokunun histopatolojik incelemesinde; ekstrasellüler alanda amorf, eozinofilik materyal birikimi saptanıyor. Bu materyalin Kongo kırmızısı ile boyandığı ve polarize ışık altında elma yeşili refle verdiği izleniyor.

Bu klinik ve histopatolojik bulgulara göre, biriken amiloid fibrillerinin prekürsör proteini aşağıdakilerden hangisidir?

18 aylık bir erkek çocuk; tekrarlayan bakteriyel, viral ve fungal enfeksiyonlar ile kronik ishal nedeniyle değerlendiriliyor. Laboratuvar testlerinde total lenfosit sayısı normal aralıkta saptanmasına rağmen, akım sitometrisinde $CD4^+$ T hücrelerinin ileri derecede azaldığı ($<100/\mu L$), $CD8^+$ T hücre sayısının ise normal olduğu görülüyor. Ayrıca hastanın serumunda hipogamaglobulinemi saptanıyor ve yapılan deri testlerinde gecikmiş tip hipersensitivite yanıtı alınamıyor. Bu klinik tabloya neden olan temel moleküler kusur aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında bir erkek hastaya yapılan kolesistektomi operasyonunun $12$. gününde, insizyon hattında kollajen birikimi ve doku yeniden şekillenme (remodelling) süreci hız kazanmıştır. Bu evrede, ekstrasellüler matriks sentezini indükleyen ve doku metalloproteinazlarını (MMP) inhibe ederek skarın stabilize olmasını sağlayan temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik romatoid artrit tanısı ile on yıldır takip edilen 55 yaşındaki bir kadın hastada, son altı aydır bacaklarda progresif şişlik ve idrarda köpürme şikayetleri başlıyor. Yapılan fizik muayenede yaygın ödem saptanıyor. Böbrek biyopsisi örneğinin histopatolojik incelemesinde, glomerüllerde Kongo kırmızısı ile boyanan ve polarize ışık mikroskobunda elma yeşili (apple-green) refle veren amorf eozinofilik birikimler izleniyor. Bu hastada izlenen patolojik tabloya neden olan amiloid fibrillerinin öncül (prekürsör) proteini aşağıdakilerden hangisidir?

52 yaşında erkek hasta; her iki gözde görme bulanıklığı, bilateral fasyal sinir felci ve yüz derisinde belirgin sarkma (cutis laxa) şikayetleriyle başvuruyor. Oftalmolojik muayenede korneada kafes benzeri (lattice) opasiteler saptanıyor. Cilt biyopsisi örneğinin histopatolojik incelemesinde dermiste ve damar duvarlarında eozinofilik, amorf materyal birikimi izleniyor. Bu birikimin Kongo kırmızısı ile boyanıp polarize ışık altında incelenmesi sonucunda elma yeşili çift kırılma (birefringence) özelliği sergilediği görülüyor. Bu hastadaki klinik tabloya ve amiloid birikimine neden olan prekürsör protein aşağıdakilerden hangisidir?

$64$ yaşında bir erkek hasta; dilde belirgin büyüme (makroglossi), her iki elin ilk üç parmağında uyuşma (karpal tünel sendromu) ve göz kapakları çevresinde travma olmaksızın gelişen peteşi/ekimozlar (periorbital purpura) şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde nefrotik düzeyde proteinüri ($4.5$ $g/gün$) ve ekokardiyografide ventriküler duvarlarda "granular sparkling" görünümü ile birlikte restriktif tipte kardiyomiyopati saptanıyor. Rektal biyopsinin Kongo kırmızısı ile boyanması sonucunda damar duvarlarında elma yeşili refle veren polarize görüntüler izleniyor.

Bu hastadaki klinik tabloya neden olan amiloid proteininin öncül molekülü aşağıdakilerden hangisidir?

$20$ yaşında bir erkek hasta, her yıl bahar aylarında tekrarlayan hapşırma, burun akıntısı ve gözlerde sulanma şikayetleriyle başvuruyor. Hastaya yapılan deri prik testinde polenlere karşı pozitif yanıt saptanıyor. Bu hastada izlenen Tip 1 hipersensitivite reaksiyonunun erken fazında, mast hücrelerinden vazoaktif mediyatörlerin salınımını başlatan temel immünolojik olay aşağıdakilerden hangisidir?

Mikroskobik incelemede merkezinde kazeifiye nekroz odağı, çevresinde epiteloid histiyositler, Langhans tipi dev hücreler ve lenfosit halkası izlenen bir granülom yapısı, aşağıdaki hastalıkların hangisi için karakteristiktir?

$72$ yaşında, uzun süredir kontrolsüz diyabeti ve periferik arter hastalığı öyküsü olan bir erkek hastanın sol ayak parmaklarında belirgin soğukluk, nabız alınamaması ve dokularda siyahlaşma-kuruma izlenmektedir. Lezyonlu bölge ile sağlam doku arasındaki sınır keskin bir hatla ayrılmaktadır. Hastanın takibi sırasında bu bölgede aniden kötü kokulu akıntı, dokuda yumuşama ve sistemik ateş tablosu eklenmiştir. Bu hastada tablonun 'yaş gangren' (wet gangrene) olarak tanımlanan forma dönüşmesine neden olan temel morfolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında bir erkek hasta, şiddetli göğüs ağrısı ile acil servise başvurmuş ve akut transmural miyokard enfarktüsü tanısı almıştır. Hastaya uygulanan başarılı perkütan koroner girişim (anjiyoplasti) sonrası kan akımı sağlanmıştır. Ancak, reperfüzyon sonrası doku hasarının bir miktar daha arttığı ($reperfüzyon$ $zedelenmesi$) ve bu süreçte mitokondriyal membran geçirgenlik artışının ($mitochondrial$ $permeability$ $transition$) kritik bir rol oynadığı saptanmıştır. Bu süreçte mitokondriyal porun açılmasını tetikleyen ve farmakolojik olarak siklosporin ile inhibe edilerek nekrotik hücre ölümünü azaltabilen temel protein aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında bir erkek hastada, inguinal herni (kasık fıtığı) operasyonu sonrası cerrahi insizyon hattındaki iyileşme süreci izlenmektedir. Yaralanmadan sonraki $3.$ haftadan itibaren yara yatağındaki granülasyon dokusunun yerini skar dokusuna bıraktığı, bu süreçte tip $III$ kollajenin yıkılarak yerine tip $I$ kollajenin geçtiği ve dokunun gerilme direncinin giderek arttığı saptanmıştır. Bu remodeling (yeniden şekillenme) sürecinde, hem kollajen sentezini uyararak hem de matriks metalloproteinazların (MMP) aktivitesini inhibe edip doku inhibitörlerini (TIMP) artırarak fibrozisi kontrol eden en kritik büyüme faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında, $15$ yıldır kronik hemodiyaliz programında olan bir hasta; her iki elinde uyuşma, ağrı ve omuz eklemlerinde hareket kısıtlılığı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede bilateral karpal tünel sendromu saptanıyor. Transvers karpal ligamandan alınan biyopsinin histopatolojik incelemesinde, ekstraselüler alanda amorf eozinofilik birikimler izleniyor. Bu birikimlerin Kongo kırmızısı ile boyandığı ve polarize ışık mikroskobunda elma yeşili çift kırınım verdiği görülüyor. Bu hastada saptanan amiloid birikimlerinin öncül (prekürsör) proteini aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında bir kadın hasta, Gram-negatif sepsise bağlı septik şok ve yaygın damar içi pıhtılaşma (YİP) tablosuyla yoğun bakımda takip edilmektedir. Sepsis sürecinde inflamatuar sitokinlerin salınımı, endotel hücrelerinin normalde sahip olduğu antitrombotik özellikleri baskılayarak prokoagülan bir fenotipe geçişi tetikler. Sepsis zemininde gelişen bu prokoagülan fenotip değişiminde, endotel hücrelerinde meydana gelen aşağıdaki moleküler değişikliklerden hangisi pıhtılaşmanın sistemik olarak tetiklenmesinde en kritik rolü oynar?

$36$ yaşında, $G4P3$ olan gebe, doğumun ikinci evresinde aniden gelişen dispne, siyanoz ve hipotansiyon sonrası şoka giriyor. Hızla gelişen nöbet ve yaygın damar içi pıhtılaşma (YİP) tablosu sonrası hasta kaybediliyor. Otopside akciğer mikrosirkülasyonunda fetal skuamöz hücreler, müsin ve lanugo tüyleri saptanıyor.

Bu klinik tablonun (Amniyotik Sıvı Embolisi) güncel patogenezinde, durumun salt "mekanik bir embolizasyon"dan ziyade bir "anafilaktoid sendrom" olarak değerlendirilmesini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

45 yaşında erkek hastaya, son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle böbrek transplantasyonu uygulanıyor. Cerrahi ekip tarafından vasküler anastomozlar tamamlandıktan dakikalar sonra, greftin renginin aniden siyanotik ve benekli bir hal aldığı, organın flasklaştığı ve idrar çıkışının hiç olmadığı fark ediliyor. Bu durumun patogenezinde rol oynayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında bir erkek hasta, yüksek ateş, öksürük ve pürülan balgam şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $75/45$ $mmHg$, nabız $110/dk$ ve konfüzyon saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde lökositoz ve serum laktat düzeyinde belirgin yükseklik saptanıyor. Kan kültüründe *Escherichia coli* üremesi olan ve yoğun sıvı tedavisine rağmen hipotansiyonu düzelmeyen hastada gelişen bu şok tablosunda, yaygın vazodilatasyon ve hipotansiyona yol açan temel patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Akut inflamasyon sırasında fagositik hücrelerin mikroorganizmaları tanıyıp içine almasını (fagositoz) kolaylaştırmak amacıyla, bakteri yüzeyini kaplayarak opsonin görevi gören temel kompleman bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

$18$ aylık bir erkek çocuk, doğumundan itibaren tekrarlayan sinopulmoner enfeksiyonlar ve atopik dermatit benzeri dirençli ekzematöz cilt lezyonları nedeniyle pediatri polikliniğine getiriliyor. Hastanın öyküsünden, sünnet operasyonu sonrası durdurulamayan sızıntı şeklinde kanama nedeniyle hastaneye yatırıldığı ve transfüzyon aldığı öğreniliyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin ve lökosit değerleri normal sınırlardayken, trombosit sayısı $48.000/mm^3$ olarak saptanıyor. Periferik yayma incelemesinde trombositlerin ortalama çapının belirgin olarak küçük olduğu (mikrotrombositler) gözleniyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel moleküler defekt aşağıdakilerden hangisidir?

Sekonder amiloidoz ($AA$ tipi) gelişiminde rol oynayan ve bir akut faz reaktanı olan Serum Amiloid A ($SAA$) proteini, kronik inflamatuar süreçlerde temel olarak hangi organda sentezlenir?

$2$ yaşında erkek çocuk; tekrarlayan sinopulmoner enfeksiyonlar ve $Pneumocystis\ jirovecii$ pnömonisi nedeniyle getiriliyor. Fizik muayenede lenfoid dokuların (bademcik ve lenf nodları) çok küçük olduğu saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum $IgM$ düzeyi $450\ \text{mg/dL}$ (normalin üst sınırı $150\ \text{mg/dL}$), $IgG$ ve $IgA$ düzeyleri ise saptanamayacak kadar düşük bulunuyor. Periferik kanda lenfosit alt grupları ($CD3$, $CD4$, $CD8$, $CD19$) normal yüzdelerdedir. Bu hastanın lenf nodu biyopsisinde germinal merkezlerin izlenmemesine neden olan temel moleküler bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?