Ökaryotik hücrelerde mutasyonlar veya hatalı kırpılma (splicing) süreçleri sonucunda oluşan "erken durdurucu kodonlar" (premature termination codon - PTC), proteotoksik stresi önlemek amacıyla "Nonsense-Mediated mRNA Decay" (NMD) adı verilen bir kalite kontrol mekanizmasıyla tespit edilerek mRNA yıkıma uğratılır. Bu mekanizmanın, bir durdurucu kodonun gerçekten "erken" olduğunu ve normal terminasyon kodonu olmadığını ayırt edebilmesi için kullandığı temel yapısal kriter aşağıdakilerden hangisidir?
- Durdurucu kodonun, son ekzon-ekzon birleşim bölgesindeki 'EJC' (Ekzon Eklem Kompleksi) birikiminden memba (upstream) yönünde ve belirli bir kritik mesafeden ( nükleotit) önce bulunmasıCevap
- BDurdurucu kodonun nükleotit dizisinin yerine translasyonel hızı yavaşlatan veya şeklinde olması
- CPTC içeren mRNA'ların şapka () yapısının, translasyon başlamadan önce nükleazlar tarafından uzaklaştırılmış olması
- DDurdurucu kodonun, ribozomun mRNA üzerindeki Kozak dizisine olan uzaklığının nükleotidi aşması
- EHatalı mRNA'ların Poli-A kuyruğu uzunluğunun, normal mRNA'lara göre anlamlı düzeyde daha kısa sentezlenmiş olması
Cevap
Durdurucu kodonun, son ekzon-ekzon birleşim bölgesindeki 'EJC' kompleksinden memba yönünde ve belirli bir kritik mesafeden önce bulunması
Ökaryotik hücrelerde gen ifadesinin post-transkripsiyonel kontrolünde, NMD mekanizması stop kodonunun konumunu EJC (Ekzon Eklem Kompleksi) adı verilen işaretleyici proteinlere göre belirler. Eğer translasyonu durduran kodon, son ekzon birleşim yerinden yaklaşık nükleotitten daha uzakta (memba yönünde) ise, ribozom durduğunda mRNA üzerinde hala bir EJC kompleksi kalmış olur. Bu durum UPF1 proteinini aktive ederek mRNA'nın yıkımını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Nonsense-Mediated mRNA Decay (NMD) ve EJC Mekanizması
Tahmini Süre:2m 0s