Soru

Zorluk: Çok zorGenetik Hastalıklar

33 yaşında bir erkek çocuk; bebeklik döneminde belirgin hipotoni ve beslenme güçlüğü nedeniyle izlenmiştir. Şu anki muayenesinde morbid obezite, kısa boy, küçük eller ve ayaklar ile bilateral kriptorşidizm saptanmıştır. Mental gerilik ve kontrol edilemeyen hiperfaji (aşırı yemek yeme) öyküsü olan hastada yapılan yüksek çözünürlüklü karyotip analizi ve 15q11q1315q11-q13 bölgesini hedefleyen floresan in situ hibridizasyon (FISH) testi normal (delesyon yok) olarak sonuçlanmıştır. Bu çocuktaki klinik tabloyu ve normal FISH sonucunu açıklayan en olası genetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 1515. kromozomda maternal uniparental dizomiCevap
  2. B
    1515. kromozomda paternal uniparental dizomi
  3. C
    UBE3AUBE3A geninde fonksiyon kaybı yaratan mutasyon
  4. D
    15q11q1315q11-q13 bölgesini içeren dengeli Robertsonian translokasyonu
  5. E
    MECP2MECP2 geninde fonksiyon kaybı yaratan mutasyon

Cevap

Klinik tablo ve normal FISH sonucuyla uyumlu olan mekanizma 1515. kromozomda maternal uniparental dizomidir.
Prader-Willi Sendromu (PWS), 15q11.2q1315q11.2-q13 bölgesindeki paternal olarak ifade edilen genlerin kaybından kaynaklanır. Olguların %70\%70'inde paternal delesyon görülürken (FISH ile saptanabilir), delesyon saptanmayan yaklaşık %25\%25 oranındaki grupta en sık mekanizma maternal uniparental dizomidir. Bu durumda çocuk her iki 1515. kromozomu da anneden alır; maternal aleller metillenmiş ve 'sessiz' olduğu için aktif paternal genlerin eksikliği klinik tabloyu oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Hipotoni, obezite, kısa boy, küçük el/ayak ve hiperfaji bulguları Prader-Willi Sendromu'na (PWS) işaret eder.
Ayırıcı tanıda genetik imprinting bozuklukları düşünülmelidir.
2
Genetik test sonuçlarının analizi
Normal karyotip ve normal FISH (15q11q1315q11-q13 delesyonu yok), PWS tanısını dışlamaz.
PWS olgularının yaklaşık %30\%30'unda delesyon dışı mekanizmalar (UPD veya imprinting kusuru) rol oynar.
3
Moleküler mekanizmanın belirlenmesi
PWS, paternal kökenli 15q11q1315q11-q13 bölgesindeki genlerin ifadesinin kaybıyla oluşur. Delesyon yoksa, her iki kromozomun anneden gelmesi (maternal UPD) bu kaybı açıklar.
Maternal aleller bu bölgede epigenetik olarak susturulmuştur (metillenmiştir).

Anahtar Kavram

Genomik Imprinting ve Uniparental Dizomi
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla