Arsenik intoksikasyonunda zehirlenmenin biyokimyasal mekanizması, metalin oksidasyon basamağına göre farklılık gösterir. Trivalan arsenit () enzimlerin sülfhidril gruplarına bağlanarak toksisite oluştururken; pentavalan arsenat (), inorganik fosfatın () yapısal bir analoğu gibi davranır. Bu benzerlik, glikoliz yolağında substrat düzeyinde fosforilasyonun baypas edilmesine neden olur.
Buna göre, arsenatın glikoliz sırasında net ATP üretimini azaltmasına neden olan temel olay aşağıdakilerden hangisidir?
- APiruvat dehidrogenaz kompleksindeki lipoik asidin sülfhidril gruplarına bağlanarak asetil-CoA sentezini durdurması
- BHeksokinaz enzimini kompetitif olarak inhibe ederek glukozun hücre içinde tutulmasını engellemesi
- Gliseraldehit 3-fosfat dehidrogenaz reaksiyonunda inorganik fosfat () ile yarışarak 1,3-bisfosfogliserat oluşumunu engellemesiCevap
- DFosfofruktokinaz-1 enziminin allosterik bölgesine bağlanarak glikoliz hız kısıtlayıcı basamağını yavaşlatması
- EEnolase enziminin aktif bölgesindeki magnezyum iyonları ile kompleks oluşturarak fosfoenolpiruvat sentezini durdurması
Cevap
Gliseraldehit 3-fosfat dehidrogenaz reaksiyonunda inorganik fosfat () ile yarışarak 1,3-bisfosfogliserat oluşumunu engellemesi
Doğru seçenek, arsenatın () inorganik fosfat ile olan yapısal benzerliğine odaklanır. Gliseraldehit 3-fosfat dehidrogenaz basamağında fosfat yerine arsenatın kullanılması, yüksek enerjili bir asil-fosfat bağı yerine dayanıksız bir arseno-bağ oluşmasına neden olur. Bu bileşik kendiliğinden hidroliz olduğu için, normalde ATP üretimi sağlayan fosfogliserat kinaz basamağı baypas edilmiş olur ve hücre glikolizden enerji kazanamaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Arsenat (), inorganik fosfat analoğu olarak glikolizde substrat düzeyinde fosforilasyonu ayırır (uncoupling).