Soru

Zorluk: OrtaPankreas Hastalıkları

48 yaşında erkek hasta, ağızdan taze kırmızı kan gelmesi şikayetiyle acil servise başvuruyor. Özgeçmişinden uzun süredir yoğun alkol kullandığı ve daha önce birkaç kez akut pankreatit atağı nedeniyle hastanede yattığı öğreniliyor. Fizik muayenede vital bulgular stabil olup, hafif splenomegali dışında patolojik bulgu saptanmıyor. Kronik karaciğer hastalığına ait periferik bulgular (palmar eritem, spider anjiom) izlenmiyor. Laboratuvar tetkiklerinde karaciğer fonksiyon testleri, trombosit sayısı ve INR değerleri normal sınırlarda bulunuyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde özofagus normal görülürken, mide fundusunda yaygın varis paketleri (izole gastrik varisler) tespit ediliyor.

Bu hastada gelişen gastrointestinal kanamanın en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Siroza bağlı portal hipertansiyon
  2. B
    Portal ven trombozu
  3. Dalak veni (Vena lienalis) trombozuCevap
  4. D
    Budd-Chiari sendromu
  5. E
    Mide antral vasküler ektazi (GAVE)

Cevap

Pankreatit zemininde gelişen Dalak veni (Vena lienalis) trombozu (Sinistral Portal Hipertansiyon)
Hastada tanımlanan tablo 'Sinistral' veya 'Segmenter' Portal Hipertansiyondur. Bunun en sık nedeni, kronik pankreatit veya pankreas tümörleri gibi pankreas patolojilerine sekonder gelişen dalak veni (V. lienalis) trombozudur. Dalak veni tıkandığında, kan kısa gastrik venler (vv. gastricae breves) üzerinden mide fundusuna yönelerek 'izole gastrik varislere' neden olur. Portal ven açık olduğu için portal basınç normaldir ve özofagus varisi gelişmez. Tedavisi splenektomidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Tekrarlayan pankreatit öyküsü + İzole gastrik varisler (özofagus normal) + Normal karaciğer fonksiyonları + Splenomegali.
Bu bulgular klasik 'Sinistral (Sol taraflı) Portal Hipertansiyon' triaddır.
2
Anatomik ilişkiyi kur
Dalak veni (Vena lienalis), pankreasın hemen arkasında seyreder.
Kronik veya tekrarlayan pankreatitlerdeki inflamasyon ve fibrozis, komşuluk yoluyla dalak veninde tromboza neden olabilir.
3
Patofizyolojiyi belirle
Dalak veni tıkanınca, dalaktan dönen kan portal sisteme ulaşamaz ve kısa gastrik venler yoluyla mide fundusuna yönelir.
Bu durum mide fundusunda izole varislerin oluşmasına (Sinistral Portal Hipertansiyon) yol açar, ancak portal ven açık olduğu için özofagus varisi görülmez.

Anahtar Kavram

Sinistral (Segmenter) Portal Hipertansiyon

İpuçları

1
Hastanın karaciğer fonksiyonlarının normal olması ve varislerin sadece midede (fundus) yerleşmesi, sorunun karaciğerden kaynaklanmadığını gösteriyor.
2
Pankreasın hemen arkasından geçen büyük bir venin, pankreatit atağı sırasında tromboze olması bu tabloyu açıklar.
3
Bu durum 'Sinistral Portal Hipertansiyon' olarak bilinir ve tedavisi splenektomidir.

Daha Fazla Pratik

Bu hastanın tedavisinde en uygun yaklaşımın ne olduğu (Splenektomi) sorulabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla