54 yaşında erkek hasta, son 3 haftadır belirginleşen karın şişliği ve nefes darlığı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde uzun süreli alkol kullanımı olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede batında yaygın asit saptanıyor, ancak sarılık, hepatosplenomegali veya periferik ödem izlenmiyor. Yapılan tanısal parasentez işleminin sıvı analizi sonuçları aşağıda verilmiştir:
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Seröz, hafif bulanık |
| Serum-Asit Albümin Gradienti (SAAG) | 0.8 g/dL |
| Asit Total Proteini | 3.4 g/dL |
| Lökosit | 350/mm³ (\%75 lenfosit) |
| Glukoz | 75 mg/dL |
| Adenozin Deaminaz (ADA) | 20 U/L |
| Amilaz | 6400 U/L |
Sitolojik incelemede malignite bulgusu saptanmayan bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?
- AAlkolik siroza bağlı asit
- BTüberküloz peritonit
- Pankreatik asitCevap
- DPeritoneal karsinomatozis
- EBudd-Chiari sendromu
Cevap
Pankreatik asit
Verilen tabloda hasta 'Pankreatik Asit' tablosu ile uyumludur. Tanı için en kritik bulgu, asit sıvısındaki amilaz düzeyinin serum düzeyinden ve normalden çok yüksek (>1000 U/L) olmasıdır. Pankreatik asit, genellikle kronik pankreatitli (alkol öyküsü) hastalarda ana pankreas kanalı veya psödokist rüptürü sonucu oluşur. Sıvı karakteri tipik olarak düşük SAAG (< 1.1 g/dL) ve yüksek protein (> 2.5-3 g/dL) içeren eksüda vasfındadır. Tüberküloz peritonitten normal ADA düzeyi ile, malign asitten ise benign sitoloji ile ayrılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pankreatik asit tanısında asit sıvısı analizi: Düşük SAAG (< 1.1), Yüksek Protein (Eksüda) ve Çok Yüksek Amilaz (>1000 U/L) karakteristiktir.