Anestezi pratiğinde kullanılan volatil ve intravenöz ajanların fizikokimyasal sabitleri, etki mekanizmaları ve sistemik toksisite profilleri değerlendirildiğinde, aşağıdaki klinik ve farmakolojik eşleşmelerden hangisi doğrudur?
- AAzot protoksit (), kan/gaz partisyon katsayısının yüksek olması nedeniyle alveolar konsantrasyonu yavaş yükselen bir ajandır ve MAC değerinin düşük olması sayesinde tek başına güçlü cerrahi anestezi sağlar.
- Malign hipertermi riski taşıyan olgularda tüm volatil anesteziklerin (sevofluran, desfluran vb.) kullanımı kontrendikedir; bu hastalarda propofol veya opioidler gibi tetikleyici olmayan ajanlar tercih edilmelidir.Cevap
- CSevofluran, karbondioksit absorberleri ile girdiği reaksiyon sonucu oluşan 'Bileşik A' (Compound A) ve metabolizmasıyla açığa çıkan florür iyonları nedeniyle primer olarak şiddetli hepatotoksisiteye yol açar.
- DTiyopental sodyumun intravenöz bolus uygulanmasından sonra klinik etkisinin hızla sonlanması, ilacın beyin dokusundan plazmaya ve ardından yağ dokusuna doğru gerçekleşen 'redistribüsyon' sürecinden ziyade hızlı karaciğer metabolizmasına bağlıdır.
- EKetamin, NMDA reseptörlerini bloke ederek sempatik sinir sistemini inhibe eder ve serebral kan akımını azalttığı için kafa içi basıncı artmış hastalarda güvenli bir indüksiyon ajanıdır.
Cevap
Malign hipertermi riskli hastalarda volatil anesteziklerin kullanımı kontrendikedir ve propofol gibi ajanlar güvenli kabul edilir.
Doğru ifade, malign hipertermi duyarlılığı olan bireylerde volatil anesteziklerin kontrendike olduğunu ve propofolün bu vakalarda güvenli bir alternatif teşkil ettiğini belirtmektedir. Malign hipertermi, sarkoplazmik retikulumdaki reseptörlerindeki genetik mutasyon nedeniyle volatil anestezikler maruziyeti sonrası kontrolsüz kalsiyum salınımı ile karakterize, hayati tehlike arz eden bir tablodur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Anestezik ajanların farmakokinetik süreçleri (MAC, çözünürlük, redistribüsyon) ve spesifik yan etki/kontrendikasyonları (Malign hipertermi, organ toksisitesi).