Genel anesteziklerin farmakokinetik süreçleri; ajanın fizikokimyasal çözünürlüğü, hastanın hemodinamik durumu ve uygulanan ventilasyon parametreleri arasındaki karmaşık etkileşimlerden etkilenir. İnhalasyon anesteziklerinin alveoler konsantrasyonunun (), inspiratuar konsantrasyona () ulaşma hızı ( oranı) ve bu süreci etkileyen fizyolojik değişkenler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AAlveoler ventilasyonun artırılması, kan/gaz partisyon katsayısı düşük olan desfluran gibi ajanların indüksiyon hızını, çözünürlüğü yüksek olan halotan gibi ajanlara göre daha belirgin şekilde artırır.
- Kardiyak debideki (output) bir artış, alveoler parsiyel basıncın yükselme hızını yavaşlatır; bu yavaşlatıcı etki kan/gaz partisyon katsayısı yüksek olan ajanlarda, çözünürlüğü düşük ajanlara göre çok daha belirgindir.Cevap
- Cİkinci gaz etkisinde (second gas effect), beraberinde verilen yüksek konsantrasyondaki azot protoksitin () kandan alveole doğru olan hızlı difüzyonu, alveolde kalan diğer ajanın hacmini daraltarak konsantrasyonunu artırır.
- DMinimum Alveolar Konsantrasyon (MAC) değeri en düşük olan ajanın, yağ/gaz partisyon katsayısının da en düşük olması beklenir; bu durum ajanın nöronal membranlarda daha düşük potensle etki gösterdiğinin kanıtıdır.
- ESevofluranın karbondioksit absorbanları ile etkileşimi sonucu oluşan Bileşik A (Compound A), metoksifluranın oluşturduğu nefrotoksisite mekanizmasıyla aynı şekilde doğrudan serbest florür iyonu () artışına bağlı proksimal tübül hasarı yapar.
Cevap
Kardiyak debi artışının, kan/gaz partisyon katsayısı yüksek olan (çözünürlüğü fazla) ajanların alveoler parsiyel basınç () artış hızını, çözünürlüğü düşük olanlara göre daha belirgin şekilde yavaşlatması doğru ifadedir.
Kardiyak debideki artış, akciğerlerden geçen kan hacmini artırarak alveolden daha fazla anestezik gazın kana geçmesine (uptake) neden olur. Bu durum alveoldeki gaz miktarını azaltarak oranının yükselmesini yavaşlatır. Bu yavaşlama, kan/gaz partisyon katsayısı yüksek olan (çözünürlüğü fazla) ajanlarda çok belirginken, kanda çözünürlüğü çok düşük olan (kan tarafından hemen doyurulan) ajanlarda ihmal edilebilir düzeydedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İnhalasyon Anestetikleri Farmakokinetiği: Çözünürlük, Ventilasyon ve Kardiyak Debi Etkileşimi