Akut iskemik inme ve miyokard enfarktüsü gibi tabloların tedavisinde kullanılan trombolitik ajanların sistemik kanama riskini belirleyen en önemli faktörlerden biri 'fibrin spesifikliği'dir. Alteplaz (rekombinant t-PA), streptokinaza kıyasla çok daha yüksek fibrin spesifikliğine sahiptir ve bu sayede sistemik dolaşımdaki fibrinojeni tüketerek sistemik litik bir duruma yol açma ihtimali belirgin olarak daha düşüktür.
Alteplazın hedef bölgede lokalize etki göstermesini sağlayan ve yüksek fibrin spesifikliğinin altında yatan temel moleküler farmakodinamik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Plazminojeni aktive etme afinitesinin, molekül fibrin ağına bağlandığında dramatik olarak artmasıCevap
- BPlazminojen molekülü ile kovalent olmayan oranında stabil bir kompleks oluşturarak onun aktif bölgesini açığa çıkarması
- CMoleküler yapısındaki spesifik nokta mutasyonları sayesinde plazminojen aktivatör inhibitörü-1 (PAI-1) enzimine karşı yüksek direnç göstermesi
- DDolaşımdaki -antiplazmin molekülünü inaktive edip, yalnızca trombüs içindeki plazminin etkisini ve ömrünü uzatması
- EAntitrombin III molekülüne spesifik olarak bağlanıp onun aktivitesini artırarak trombüs içindeki serbest trombinin inaktivasyonunu hızlandırması
Cevap
Doğru yanıt, Alteplazın plazminojeni aktive etme kapasitesinin (afinitesinin) pıhtıdaki fibrine bağlandığında dramatik oranda artış göstermesidir.
Alteplaz (rekombinant doku tipi plazminojen aktivatörü - t-PA), dolaşımda serbest halde bulunan plazminojene karşı çok düşük bir afiniteye (bağlanma ilgisine) sahiptir. Ancak t-PA, pıhtı yapısındaki fibrine bağlandığında konformasyonel bir değişikliğe uğrar ve plazminojeni aktive etme katalitik verimliliği yüzlerce kat artar. Bu durum, ilacın sistemik dolaşımdan ziyade spesifik olarak trombüs yüzeyinde plazmin oluşturmasını sağlayarak jeneralize fibrinojen yıkımını (sistemik litik durumu) engeller. Fibrin spesifikliğinin temel moleküler mekanizması budur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Trombolitik İlaçlarda Fibrin Spesifikliği ve Etki Mekanizmaları
İpuçları
1
Alteplaz'ın tam adı olan 'Doku Tipi Plazminojen Aktivatörü'nün (t-PA) hedefinin ne olduğunu ve sistemik kanamalara neden yol açmadığını hatırlayın.
2
Eğer t-PA dolaşımdaki tüm plazminojeni aktive etseydi, hasta her yerinden kanardı. Demek ki enzim sadece pıhtının (fibrin ağının) olduğu yerde gerçek gücüne ulaşıyor.
3
İlaç molekülü, pıhtı bölgesindeki fibrine temas ettiği anda şekil değiştirerek (konformasyonel değişim) plazminojene olan afinitesini (ilgisini) yüzlerce kat artırır.
Daha Fazla Pratik
Streptokinaz kullanımına bağlı gelişebilecek alerjik reaksiyonların ve dolaşımdaki antistreptokokal antikorların ilaç etkinliğini nasıl değiştirdiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s