Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorParaneoplastik Sendromlar

Son bir aydır ilerleyici kas güçsüzlüğü, hiperpigmentasyon ve yeni gelişen dirençli hipertansiyon şikayetleri olan 6262 yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde belirgin pretibial ödem saptanıyor. 4848 paket-yıl sigara öyküsü olan ve son iki ayda 9 kg9\ kg kaybeden hastanın laboratuvar incelemesinde; açlık kan şekeri 265 mg/dL265\ mg/dL, sodyum 144 mEq/L144\ mEq/L, potasyum 2.1 mEq/L2.1\ mEq/L, klor 90 mEq/L90\ mEq/L, bikarbonat 38 mEq/L38\ mEq/L ve pH:7.56pH: 7.56 ölçülüyor. Akciğer grafisinde sol hiler bölgede 4 cm4\ cm çapında, düzensiz sınırlı kitle saptanıyor.

Bu hastadaki elektrolit ve asit-baz bozukluğunun gelişmesinden sorumlu olan temel patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tümörden salınan atriyal natriüretik peptidin (ANP) distal tübüllerde sodyum geri emilimini inhibe etmesi
  2. B
    Ektopik salınan ACTH'ın doğrudan renal kortikal toplayıcı kanallarda potasyum sekresyonunu indüklemesi
  3. Aşırı yüksek kortizolün renal 11β11\beta-hidroksisteroid dehidrogenaz tip 2 (11β11\beta-HSD2) enzimini doyurarak mineralokortikoid reseptörlerini aktive etmesiCevap
  4. D
    Ciddi hiponatremi ve hipovolemiye bağlı gelişen kompanzatuar sekonder hiperaldosteronizm
  5. E
    Ektopik vazopressin (ADH) salınımı sonucu ortaya çıkan dilüsyonel hiponatremi ve asit-baz dengesizliği

Cevap

Elektrolit bozukluğundan sorumlu temel mekanizma, aşırı kortizolün renal 11β11\beta-HSD2 enzimini doyurarak mineralokortikoid reseptörlerini aktive etmesidir.
Doğru seçenek, ektopik ACTH sendromunun spesifik elektrolit mekanizmasını açıklar. Küçük hücreli akciğer kanserinde salınan aşırı ACTH, adrenal korteksten çok yüksek miktarda kortizol sentezletir. Böbrek tübüllerinde bulunan 11β11\beta-HSD2 enzimi, normal şartlarda kortizolü kortizona çevirerek mineralokortikoid reseptörlerini (MR) korur. Ancak kortizol düzeyi aşırı arttığında bu enzim doygunluğa ulaşır (saturasyon) ve inaktive edilemeyen serbest kortizol, MR'lere tıpkı aldosteron gibi bağlanarak şiddetli potasyum kaybına ve metabolik alkaloza yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Dirençli hipertansiyon, hiperpigmentasyon, ödem ve hiperglisemi ile birlikte şiddetli hipokalemik metabolik alkaloz saptandı.
Bu tablo, klasik bir paraneoplastik ektopik ACTH sendromuna işaret eder.
2
Altta yatan primer maligniteyi ve sendromu ilişkilendir.
Yoğun sigara öyküsü ve hiler kitle varlığında, ektopik ACTH salınımının en olası kaynağı Küçük Hücreli Akciğer Kanseri'dir.
Ektopik ACTH sendromunun en yaygın nedeni akciğerin küçük hücreli karsinomudur.
3
Metabolik bozukluğun moleküler mekanizmasını açıkla.
Kortizolün mineralokortikoid reseptörlerine (MR) bağlanması mineralokortikoid etkiyi (Na tutulumu, K/H atılımı) başlatır.
Normalde böbrekteki 11β11\beta-HSD2 enzimi kortizolü inaktif kortizona çevirerek bu etkiyi önler; ancak ektopik sendromda kortizol miktarı bu enzimin kapasitesini (Vmax) aşar.

Anahtar Kavram

Ektopik ACTH sendromunda 11β11\beta-HSD2 enzim doygunluğu ve kortizolün mineralokortikoid etkisi.
Bu soruyu puanla

Konular

Paraneoplastik Sendromlar

Bu konudan daha fazla soru