Paraneoplastik Sendromlar

$40$ paket-yıl sigara öyküsü bulunan $52$ yaşında erkek hasta; son $2$ aydır ilerleyen öksürük, iştahsızlık ve $5$ kg kilo kaybı nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenesinde el parmaklarında belirgin çomaklaşma (clubbing) saptanırken; el bilekleri ve ayak bileklerinde bilateral, simetrik hassasiyet ve şişlik izleniyor. Çekilen uzun kemik grafilerinde distal tibia ve radiusta periost reaksiyonu (periostit) görülüyor. Akciğer tomografisinde sağ üst lobda periferal yerleşimli $3$ cm çapında kitle saptanan bu hastada, mevcut klinik tabloya en sık neden olan akciğer kanseri histopatolojik tipi aşağıdakilerden hangisidir?

62 yaşında erkek hasta, son 3 aydır giderek artan bacaklarda güçsüzlük, ağız kuruluğu ve kabızlık şikayetleri ile başvuruyor. Nörolojik muayenede, alt ekstremite proksimal kaslarında güç kaybı ve derin tendon reflekslerinde azalma (hipoaktivite) saptanıyor. Tekrarlayan izometrik kasılmalar sonrasında hastanın kas gücünde ve refleks yanıtlarında geçici bir düzelme olduğu (fasilitasyon) gözleniyor. Toraks bilgisayarlı tomografisinde sağ akciğer santral yerleşimli bir kitle izleniyor.

Bu hastadaki klinik tabloya en sık eşlik eden malignite aşağıdakilerden hangisidir?

Halsizlik ve bacaklarda güçsüzlük şikayetiyle başvuran $59$ yaşındaki erkek hastanın öyküsünden $45$ paket-yıl sigara içtiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $165/95$ $mmHg$ ölçülüyor; ciltte yaygın hiperpigmentasyon ve proksimal kaslarda belirgin atrofi eşlik etmeyen güçsüzlük saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum potasyum düzeyi $2.6$ $mEq/L$, açlık kan şekeri $220$ $mg/dL$ ve venöz kan gazında $pH: 7.52$, $HCO_3^-: 34$ $mEq/L$ bulunuyor. Çekilen toraks tomografisinde sol hilusta mediastinal lenfadenopatilerin eşlik ettiği santral yerleşimli kitle saptanıyor. Bu hastada izlenen klinik ve laboratuvar bulgularına neden olan en olası tümör tipi ve paraneoplastik sendrom eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Ağır tütün kullanımı olan 66 yaşındaki bir erkek hastada; iştahsızlık, kabızlık ve bilinç bulanıklığı saptanıyor. Akciğer tomografisinde santral yerleşimli kitle izlenen hastanın biyokimyasal değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Bu klinik ve laboratuvar bulguları temel alındığında, hastadaki paraneoplastik tabloya ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$62$ yaşında erkek hasta, son $2$ aydır giderek artan merdiven çıkarken zorlanma ve kollarını yukarı kaldırmakta güçlük çekme şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde; her iki üst göz kapağında morumsu-eritemli döküntü (heliotrop raş) ve el parmak eklemleri üzerinde (metakarpofalangeal ve proksimal interfalangeal) hafif kabarık, eritemli, pullu plaklar (Gottron papülleri) izleniyor. Hastanın $50$ paket-yıl sigara öyküsü mevcut. Laboratuvar incelemesinde; Kreatin Kinaz (CK): $4200$ U/L (N: $20-200$), LDH: $850$ U/L (N: $100-250$) ve AST: $180$ U/L (N: $5-40$) saptanıyor. Bu hastada paraneoplastik bir süreçten şüpheleniliyorsa, aşağıdaki otoantikorlardan hangisinin pozitif saptanması eşlik eden bir malignite olasılığını en yüksek kılar?

64 yaşında erkek hasta, 45 paket-yıl sigara öyküsü ile birlikte son 4 aydır devam eden öksürük ve kilo kaybı şikayetlerine ek olarak, özellikle uyluk ve omuz çevresinde belirginleşen halsizlik nedeniyle başvuruyor. Hastanın klinik ve laboratuvar bulguları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Bu hastada altta yatan temel patofizyolojik mekanizma ve en olası elektrofizyolojik (EMG) bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$64$ yaşında erkek hasta, son $2$ haftadır giderek artan konfüzyon, bulantı ve kabızlık şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Özgeçmişinde $45$ paket-yıl sigara öyküsü mevcut. Fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum kalsiyumu $14.2$ mg/dL, albümin $3.8$ g/dL, fosfor $2.2$ mg/dL ve klor $95$ mEq/L bulunuyor. Çekilen akciğer grafisinde sol üst lobda kavitasyon gösteren $4$ cm'lik kitle izleniyor. Yapılan ileri tetkiklerde paratiroid hormon (PTH) düzeyi <$5$ pg/mL (N: $10-65$), PTH-ilişkili protein (PTHrP) düzeyi ise yüksek saptanıyor.

Bu hastadaki paraneoplastik tablo ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Son $3$ haftadır gelişen belirgin proksimal kas güçsüzlüğü, hiperpigmentasyon ve dirençli hipertansiyon şikayetleriyle başvuran $61$ yaşında erkek hastanın $50$ paket-yıl sigara kullanım öyküsü saptanmıştır. Laboratuvar incelemesinde glukoz $290$ mg/dL, potasyum ($K^+$) $2.1$ mEq/L ve plazma ACTH düzeyi $400$ pg/mL (N: $0-46$) olarak ölçülmüş; toraks bilgisayarlı tomografisinde hiler yerleşimli bir kitle izlenmiştir. Bu hastada saptanan dirençli hipokalemik metabolik alkalozun patogenezinden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

65 yaşında erkek hasta, $40$ paket-yıl sigara öyküsü ve son $2$ aydır devam eden öksürük şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan görüntüleme çalışmalarında santral yerleşimli bir akciğer kitlesi saptanan hastada, bu tabloya eşlik eden paraneoplastik sendromun yassı hücreli (skuamöz) karsinom için tipik olduğu ifade ediliyor.

Buna göre, bu hastada aşağıdaki laboratuvar bulgularından hangisinin saptanması en olasıdır?

$62$ yaşında erkek hasta, $45$ paket-yıl sigara öyküsü ile son $3$ aydır devam eden öksürük, iştahsızlık ve $8$ kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Hasta son haftalarda özellikle el ve ayak bileklerinde belirginleşen sızlayıcı tarzda kemik ağrısı ve şişlikten yakınıyor. Fizik muayenede her iki el parmaklarında çomaklaşma (clubbing) ve distal ekstremitelerde palpasyonla hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum, sodyum ve potasyum düzeyleri normal sınırlarda saptanmıştır. Akciğer grafisinde sağ akciğer alt lob periferinde $4$ cm çapında nodüler kitle izleniyor.

Bu klinik tablo için en olası paraneoplastik tanı ve bu tabloyla en sık ilişkili akciğer kanseri tipi aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında kadın hasta, $40$ paket-yıl sigara öyküsü mevcut. Son $2$ haftadır giderek artan dengesizlik, baş dönmesi ve gözlerinde kontrol edemediği hızlı hareketler şikayetiyle başvuruyor. Nörolojik muayenesinde her yöne konjuge, kaotik, aritmik ve hızlı göz hareketleri (opsoklonus) ile birlikte ekstremitelerde miyoklonik sıçramalar ve belirgin trunkal ataksi saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum sodyum: $138\ mEq/L$, kalsiyum: $9.4\ mg/dL$ ve glukoz: $105\ mg/dL$ ölçülüyor. Çekilen toraks bilgisayarlı tomografisinde sol hiler bölgede mediastinal lenfadenopatilerin eşlik ettiği $2.5\ cm$ çapında kitle izleniyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olması en olası paraneoplastik antikor aşağıdakilerden hangisidir?

65 yaşında erkek hasta, son üç aydır kollarında ve bacaklarında yer değiştiren kızarıklık, şişlik ve ağrılı sertlikler şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde bilinen bir kronik hastalık öyküsü bulunmuyor. Fizik muayenede sağ ön kolda ve sol uyluk iç yüzünde yüzeyel ven traseleri boyunca eritemli, palpasyonla hassas ve kordon benzeri lezyonlar saptanıyor. Hastanın sorgulamasında son 6 ayda 8 kg istemsiz kilo kaybı ve künt vasıflı epigastrik ağrı tariflediği öğreniliyor. Bu hastadaki klinik tablo ile ilişkili olma olasılığı en yüksek olan malignite aşağıdakilerden hangisidir?

$67$ yaşında erkek hasta, son iki haftadır sabahları uyanmakta zorluk, konfüzyon ve soğuk terleme şikayetleri ile acil servise getiriliyor. Özgeçmişinde $35$ paket-yıl sigara öyküsü bulunan hastanın fizik muayenesinde sağ bazalde solunum seslerinde azalma saptanıyor. Acil serviste yapılan tetkiklerinde plazma glukoz düzeyi $42 \text{ mg/dL}$ olarak ölçülüyor. Hastada saptanan diğer laboratuvar bulguları şu şekildedir:

- Serum İnsülin: $<2 \text{ μU/mL}$ (Düşük)
- C-peptid: $0.2 \text{ ng/mL}$ (Düşük)
- Proinsülin: Düşük
- Büyüme Hormonu (GH): Düşük

Çekilen toraks BT'de plevral yerleşimli $14 \text{ cm}$ çapında, heterojen iç yapıda, düzgün sınırlı mezenşimal kitle izleniyor. Karaciğer ve diğer abdominal organlar normal olarak değerlendiriliyor.

Bu hastadaki hipoglisemi tablosundan sorumlu en muhtemel paraneoplastik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

58 yaşında erkek hasta, son iki haftadır artan halsizlik, kabızlık, sık idrara çıkma ve bilinç bulanıklığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Öyküsünden 35 paket-yıl sigara kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenede cilt turgoru ve tonusu azalmış, mukozalar kuru olarak saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum düzeyi 14.2 mg/dL, fosfor düzeyi 1.9 mg/dL ve parathormon (PTH) düzeyi < 5 pg/mL (baskılanmış) olarak bulunuyor. Toraks bilgisayarlı tomografisinde sağ hiler bölgede 4 cm çapında santral yerleşimli kitle izleniyor. Tüm vücut kemik sintigrafisinde metastaz saptanmıyor. Bu klinik tabloya neden olması en muhtemel akciğer malignitesi histolojik alt tipi ve altta yatan patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

$56$ yaşında, $35$ paket-yıl sigara öyküsü olan erkek hasta; son üç aydır el ve ayak bileklerinde giderek artan ağrı, şişlik ve iştahsızlık şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde el parmaklarında belirgin çomak parmak izlenirken; el bileği, tibia ve fibula distal uçlarının palpasyonunda kemik üzerinde şiddetli hassasiyet saptanıyor. Ekstremite radyografilerinde uzun kemiklerin distal diyafizlerinde simetrik "periostal yeni kemik oluşumu" (periostit) izleniyor. Akciğer tomografisinde periferik yerleşimli, $3$ cm çapında kitle saptanan bu hastada en olası klinik tablo ve akciğer kanseri tipi eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında, $45$ paket-yıl sigara öyküsü olan erkek hasta; son $3$ aydır devam eden öksürük, iştahsızlık ve $6$ kg zayıflama şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral el parmaklarında belirgin çomaklaşma ($clubbing$), el ve ayak bileklerinde ise palpasyonla ağrılı, simetrik şişlik ve hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum, sodyum ve potasyum düzeyleri normal sınırlarda saptanırken; çekilen direkt grafilerde distal radius ve ulna metafizlerinde periost reaksiyonu izleniyor. Bu hastadaki klinik tablo ve eşlik etmesi en muhtemel akciğer kanseri tipi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

64 yaşında, $50$ paket-yıl sigara öyküsü olan erkek hasta; halsizlik, iştahsızlık ve hafif konfüzyon nedeniyle getiriliyor. Göğüs tomografisinde sol hiler bölgede $4$ cm çapında, mediastinal lenfadenopatilerin eşlik ettiği kitle saptanıyor. Fizik muayenesinde övolemik görünümde olan hastanın laboratuvar bulguları aşağıdadır:

- Serum Sodyumu ($Na^+$): $122$ mEq/L
- Serum Osmolalitesi: $252$ mOsm/kg
- İdrar Osmolalitesi: $580$ mOsm/kg
- İdrar Sodyumu: $75$ mEq/L
- Serum Ürik Asit: $2.2$ mg/dL

Acil serviste hastaya $1$ litre $$ izotonik sodyum klorür (osmolalite $\approx 308$ mOsm/L) infüzyonu yapılıyor. İnfüzyon sonunda hastanın serum sodyum düzeyinin $119$ mEq/L'ye gerilediği saptanıyor.

Bu hastada serum sodyum düzeyindeki düşüşün en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

66 yaşında, 50 paket-yıl sigara öyküsü olan ve akciğerinde santral yerleşimli bir kitle saptanan erkek hasta; son bir haftadır giderek artan iştahsızlık, konsantrasyon güçlüğü ve dengesizlik şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde mukoza ve cilt turgoru normal, kan basıncı $125/80$ mmHg ölçülüyor ve periferik ödem saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyumu $121$ mEq/L, ürik asit $2.6$ mg/dL, kan üre azotu (BUN) $8$ mg/dL, idrar sodyumu $55$ mEq/L ve idrar ozmolalitesi $620$ mOsm/kg ölçülüyor. Hastaya $500$ mL $0.9\% \ NaCl$ infüzyonu yapıldıktan sonra bakılan kontrol serum sodyum düzeyi $118$ mEq/L olarak saptanıyor.

Bu hastada serum sodyum düzeyinin infüzyon sonrası düşmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$57$ yaşında, $35$ paket-yıl sigara öyküsü olan erkek hasta; öksürük, halsizlik ve son iki haftadır belirginleşen kabızlık şikayetleriyle başvuruyor. Toraks bilgisayarlı tomografisinde (BT) sağ hiler bölgede $4$ cm çaplı, santral yerleşimli bir kitle saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kalsiyum düzeyi $13.8$ mg/dL ve PTH düzeyi $6$ pg/mL (normal aralık: $15-65$ pg/mL) olarak bulunuyor. Bu hastadaki hiperkalseminin kemik metastazlarından ziyade hümoral (paraneoplastik) kaynaklı olduğunu en güçlü şekilde destekleyen ek laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

$64$ yaşında, $40$ paket-yıl sigara öyküsü olan erkek hasta; son iki haftadır belirginleşen halsizlik, iştahsızlık ve zaman zaman olan konsantrasyon güçlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $120/80 \text{ mmHg}$, kalp hızı $75/\text{dk}$ olup, hidrasyon durumu euvolemik (ödem yok, turgor doğal, juguler venöz dolgunluk normal) olarak değerlendiriliyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyum düzeyi $124 \text{ mEq/L}$, serum osmolalitesi $255 \text{ mOsm/kg}$, idrar osmolalitesi $480 \text{ mOsm/kg}$ ve idrar sodyumu $45 \text{ mEq/L}$ saptanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına en sık neden olan akciğer kanseri tipi aşağıdakilerden hangisidir?