Soru

Zorluk: OrtaGenetik Hastalıklar

Doğumda belirgin hipotoni ve beslenme güçlüğü nedeniyle takip edilen, ancak 22 yaşından itibaren kontrol edilemeyen iştah artışı ve morbid obezite gelişen 55 yaşındaki bir erkek çocukta; kısa boy, küçük el ve ayaklar ile hipogonadizm saptanmıştır. Yapılan genetik analizde 1515. kromozomun uzun kolunda (15q1115q11-q13q13) mikrodelesyon tespit edilmiştir. Bu hastalıktaki temel patogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Babanın 15q1115q11-q13q13 bölgesindeki aktif genlerin delesyonu ve anneden gelen genlerin imprinting nedeniyle inaktif olmasıCevap
  2. B
    Annenin 15q1115q11-q13q13 bölgesindeki aktif genlerin delesyonu ve babadan gelen genlerin imprinting nedeniyle inaktif olması
  3. C
    Kromozom 11p15.511p15.5 bölgesindeki genlerin parental imprinting kusuru sonucu aşırı büyüme sendromu gelişmesi
  4. D
    15q1115q11-q13q13 bölgesinde yer alan bir genin trinükleotid (CGGCGG) tekrar artışı göstermesi
  5. E
    Fenilalanin hidroksilaz enzim eksikliği sonucu gelişen otozomal resesif geçişli metabolik bozukluk

Cevap

Temel mekanizma, babadan gelen 15q1115q11-q13q13 bölgesindeki aktif genlerin delesyonu ve anneden gelen aynı bölgenin imprinting (susturulma) nedeniyle fonksiyonel olmamasıdır.
Prader-Willi Sendromu (PWS), 15q1115q11-q13q13 bölgesindeki babadan gelen (paternal) genlerin kaybı sonucu oluşur. Normalde bu bölgedeki bazı genler annede 'imprinted' (metillenmiş/susturulmuş) haldedir ve sadece babada aktiftir. Babadaki bu bölge silindiğinde (delesyon) veya çocuk her iki 1515. kromozomu da anneden aldığında (uniparental dizomi), ilgili bölgede hiç aktif gen kalmaz ve hastalık tablosu gelişir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Hipotoni, obezite (hiperfaji), kısa boy ve hipogonadizm varlığı Prader-Willi Sendromu'nu (PWS) işaret eder.
PWS, infantil dönemde hipotoni ve ilerleyen yaşta hiperfaji ile karakterize klasik bir imprinting hastalığıdır.
2
Genetik lokasyonu doğrula.
15q1115q11-q13q13 bölgesi imprinting açısından kritiktir.
Bu bölgede anne ve babadan gelen genler farklı şekilde metillenerek susturulur.
3
Hastalık mekanizmasını belirle.
PWS için paternal (babasal) delesyon gereklidir.
Anneden gelen PWS genleri zaten normalde susturulmuş (imprinted) haldedir; bu nedenle babadan gelen aktif kopyanın kaybı hastalığa yol açar.

Anahtar Kavram

Genomik İmprinting (Genetik Damgalama)

Daha Fazla Pratik

Uniparental dizomi kavramını ve 1515. kromozomun her iki kopyasının anneden gelmesinin neden PWS yaptığına çalışın.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla