Termal yanık travması sonrası gelişen lokal doku yanıtları ve sistemik patofizyolojik değişiklikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Toplam vücut yüzey alanının ’sini aşan majör yanıklarda, endotelyal 'zonula occludens' bütünlüğünün bozulması sonucu yanık sahası dışındaki dokularda da protein içeriği yüksek jeneralize ödem gelişir.Cevap
- BJackson’ın üç zonlu modeline göre 'staz zonu', hasarın tam merkezinde yer alan ve protein denatürasyonu sonucu geri dönüşümsüz nekrozun geliştiği bölgedir.
- Cİkinci derece yüzeysel (superficial) parsiyel yanıklar; retiküler dermis tabakasının etkilendiği, genellikle bül içermeyen ve dokunma duyusunun (basınç) kaybolduğu yanıklardır.
- DYanık sonrası gelişen hipermetabolik yanıtın 'Ebb fazı'nda; kardiyak debide artış, hiperglisemi ve oksijen tüketiminde belirgin yükselme izlenir.
- EStaz zonundaki mikrosirkülasyonun koagülasyon zonuna dönüşerek yanığın derinleşmesinde (stasis conversion); nitrik oksit (NO) ve prostasiklin () artışı temel etkendir.
Cevap
Toplam vücut yüzey alanının ’sini aşan yanıklarda endotelyal zonula occludens yapısının bozulması jeneralize ödemden sorumludur.
Majör yanıklarda (TVYA ) doku hasarı sonrası salınan sitokinler ve mediyatörler (histamin, bradikinin, serbest radikaller) endotel hücreleri arasındaki 'zonula occludens' (tight junction) bağlantılarını bozar. Bu durum sadece yanık alanında değil, tüm vücutta yaygın kapiller permeabilite artışına ve protein içeriği yüksek sıvının interstisyel mesafeye kaçmasına (jeneralize ödem) neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yanık Şoku ve Kapiller Kaçak Mekanizması
Daha Fazla Pratik
Yanık resüsitasyonunda Parkland ve modifiye Brooke formülleri arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s