Examkin

Soru

Zorluk: OrtaAlfa Adrenerjik Reseptör Antagonistleri

Hem hipertansiyon hem de benign prostat hiperplazisi (BPH) tanıları mevcut olan bir hastada, tedaviye eklenen α1\alpha_1 blokörlerin (prazosin gibi) neden olabileceği 'ilk doz fenomeni' riskini azaltmak ve vasküler etkilerden kaçınarak üretral akımı iyileştirmek amacıyla tamsulosin tercih edilmesi planlanmaktadır. Buna göre, tamsulosin kullanımının klasik α1\alpha_1 blokörlere kıyasla daha düşük oranda ortostatik hipotansiyon oluşturmasının temel farmakolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. α1A\alpha_{1A} reseptör alt tipine yüksek selektivite göstererek vasküler düz kaslardaki α1B\alpha_{1B} reseptörlerini daha az etkilemesiCevap
  2. B
    Karaciğerdeki ilk geçiş etkisinden muaf olması sayesinde sistemik biyoyararlanımının çok daha stabil kalması
  3. C
    Presinaptik oto-reseptörleri bloke ederek sinaptik aralıkta norepinefrin salınımını artırması
  4. D
    Adrenerjik reseptörlere irreversibl bağlanarak kan basıncı dalgalanmalarını tamamen ortadan kaldırması
  5. E
    Kalpteki β1\beta_1 reseptörlerini de eş zamanlı bloke ederek taşikardi ve hipotansiyon gelişimini engellemesi

Cevap

Tamsulosin, prostat ve üretrada yoğunlaşan α1A\alpha_{1A} reseptör alt tipine, damar düz kaslarında baskın olan α1B\alpha_{1B} alt tipine göre çok daha yüksek ilgi (selektivite) gösterdiği için kan basıncını anlamlı düzeyde düşürmeden BPH semptomlarını düzeltir.
Tamsulosin ve silodosin gibi 'üroselektif' ajanlar, özellikle alt idrar yolları düz kaslarında bulunan α1A\alpha_{1A} reseptörlerine, vasküler yatakta kan basıncı kontrolünden sorumlu olan α1B\alpha_{1B} reseptörlerine göre çok daha yüksek afinite ile bağlanırlar. Bu selektivite, prostatik üretrada gevşeme sağlarken sistemik vasküler direnci ve dolayısıyla kan basıncını korur. Bu sayede 'ilk doz fenomeni' olarak bilinen ani senkop ve şiddetli ortostatik hipotansiyon riski, non-selektif α1\alpha_1 blokörlere (prazosin, doxazosin) kıyasla çok daha düşüktür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve ilacı analiz et.
Hasta BPH ve hipertansiyon tanılı, kullanılan ilaç tamsulosin.
Tamsulosinin klasik α1\alpha_1 blokörlerden (prazosin, terazosin) farkını anlamak için selektivite profiline bakılmalıdır.
2
Reseptör alt tiplerinin dağılımını değerlendir.
α1A\alpha_{1A} prostatta, α1B\alpha_{1B} ise kan damarlarında baskındır.
İlacın yan etki profilini (hipotansiyon riski) bu doku dağılımı belirler.
3
Selektivite ile klinik sonuç arasındaki bağı kur.
α1A\alpha_{1A} selektivitesi, vasküler etkilerin (hipotansiyon) azalması demektir.
Bu durum normotansif veya ortostatik hipotansiyona duyarlı hastalarda klinik bir avantaj sağlar.

Anahtar Kavram

α1\alpha_1 reseptör alt tipi selektivitesi ve doku özgüllüğü

Daha Fazla Pratik

Prazosin ile tedaviye başlanırken hastaya 'ilk dozu yatmadan hemen önce alması' önerilmesinin nedenini araştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Alfa Adrenerjik Reseptör Antagonistleri

Bu konudan daha fazla soru