Feokromositoma tanısı ile cerrahiye hazırlanan bir hastada, preoperatif kan basıncı kontrolü için fenoksibenzamin tedavisi başlanmıştır. Tedavi sırasında hastada belirgin refleks taşikardi geliştiği gözlenmiştir. Benzer düzeyde vazodilatasyon yapan prazosin gibi selektif reseptör antagonistlerinin, fenoksibenzamine göre daha az şiddetli taşikardiye yol açtığı bilinmektedir. Fenoksibenzamin kullanımında taşikardinin daha şiddetli olmasının temel farmakolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Presinaptik reseptörlerinin blokajı sonucu noradrenalin salınımının artmasıCevap
- BKardiyak reseptörleri üzerinde doğrudan agonist etki göstermesi
- CReseptöre irreversibl (kovalent) bağlanması nedeniyle baroreseptörlerin baskılanması
- DVagal tonusu doğrudan artırarak sempatik deşarjı tetiklemesi
- EFosfodiesteraz enzimini inhibe ederek kalp kasında cAMP artışına neden olması
Cevap
Fenoksibenzaminin daha şiddetli taşikardi yapma nedeni, presinaptik reseptörlerini de bloke ederek noradrenalin salınımı üzerindeki negatif feedback denetimini kaldırmasıdır.
Fenoksibenzamin non-selektif bir alfa adrenerjik reseptör antagonistidir. Hem damar düz kaslarındaki reseptörlerini hem de sempatik sinir uçlarındaki presinaptik reseptörlerini bloke eder. Presinaptik reseptörleri normalde noradrenalin salınımını azaltan bir 'fren' görevi görür. Bu reseptörlerin bloke edilmesi, noradrenalin üzerindeki denetimi kaldırarak sinaptik aralığa daha fazla noradrenalin salınmasına neden olur. Artan noradrenalin, vazodilatasyona yanıt olarak gelişen refleks taşikardiyi, kalpteki reseptörlerini uyararak daha da güçlendirir. Prazosin gibi selektif blokörler presinaptik reseptörlere dokunmadığı için noradrenalin salınımı bu derece artmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Presinaptik reseptörleri noradrenalin salınımını negatif feedback ile kontrol eder; bu reseptörlerin blokajı (non-selektif alfa blokörler ile) taşikardiyi şiddetlendirir.
Tahmini Süre:1m 30s