Soru

Zorluk: Çok zorTüberküloz

3232 yaşında erkek hasta, akciğer ve mediastinal lenf nodu tüberkülozu tanısıyla 22 ay izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol; ardından 44 ay izoniazid ve rifampisin (22 HRZE/44 HR) planlanarak tedaviye başlanıyor. Tedavinin 55. haftasında hastanın öksürüğünün azaldığı, iştahının arttığı ve yaklaşık 33 kg aldığı saptanıyor. Ancak çekilen kontrol akciğer grafisinde mediastinal lenf nodlarında önceki grafilere göre belirgin büyüme ve yeni gelişen minimal plevral efüzyon izleniyor. Hastanın bu aşamada alınan balgam yayması negatiftir. Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tedaviye dirençli tüberküloz (MDR-TB) şüphesiyle moksifloksasin eklenmesi
  2. B
    Yayılımı ve olası menenjit gelişimini değerlendirmek için lomber ponksiyon yapılması
  3. C
    Radyolojik ilerleme nedeniyle CURB-65 skorlaması yapılarak hastanın servise yatırılması
  4. Mevcut antitüberküloz tedaviye herhangi bir değişiklik yapılmadan devam edilmesiCevap
  5. E
    Malignite ayırıcı tanısı amacıyla serum CA-125 ve CEA düzeylerinin istenmesi

Cevap

Doğru yaklaşım, hastanın klinik ve bakteriyolojik iyileşmesi göz önüne alınarak mevcut tüberküloz tedavisine herhangi bir değişiklik yapılmadan devam edilmesidir.
Doğru cevap olan mevcut tedaviye devam edilmesi seçeneği, hastanın klinik olarak düzelmesi ve balgamının negatife dönmesiyle uyumludur. Tüberküloz tedavisi sırasında (genellikle ilk 33-1212 haftada) görülen bu tablo, konakçının basil antijenlerine karşı verdiği gecikmiş tipte aşırı duyarlılık reaksiyonudur. HIV negatif hastalarda %1010-1515 oranında görülebilir ve tedavinin değiştirilmesini gerektirmez.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik yanıtını değerlendir
Öksürüğün azalması ve 33 kg ağırlık artışı klinik iyileşme göstergesidir.
Tedavi başarısını değerlendirmede klinik durum, radyolojiden daha önceliklidir.
2
Bakteriyolojik durumu analiz et
Balgam yaymasının negatife dönmesi mikrobiyolojik başarıyı teyit eder.
Bulaştırıcılığın azalması ve basil yükünün düşmesi tedavinin etkinliğini kanıtlar.
3
Radyolojik bulguları klinik tabloyla birleştir
Klinik iyileşmeye rağmen radyolojik olarak yeni lezyonların (lenf nodu büyümesi, efüzyon) görülmesi 'Paradoksal Yanıt' (Paradoxical Upgrading Reaction) olarak tanımlanır.
Ölen tüberküloz basillerinden salınan antijenlere karşı gelişen abartılı immün yanıt lezyonların geçici olarak büyümesine neden olur.
4
Yönetim planını belirle
Tedavi rejiminde değişiklik yapılmaz; hasta yakın izlenir.
Bu durum tedavi başarısızlığı değildir ve genellikle ek müdahale gerektirmeden kendiliğinden düzelir.

Anahtar Kavram

Tüberküloz Tedavisinde Paradoksal Yanıt (Paradoxical Upgrading Reaction)
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla