Bir araştırma laboratuvarında, dirençli bir *Pseudomonas aeruginosa* izolatına karşı iki y… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Bir araştırma laboratuvarında, dirençli bir *Pseudomonas aeruginosa* izolatına karşı iki yeni antibakteriyel ajanın (Ajan X ve Ajan Y) tek başlarına ve kombine kullanıldıklarındaki etkinlikleri incelenmektedir. Yapılan deneyler sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

Parametre	Ajan X	Ajan Y
Tek başına MİK ( $\mu g/mL$ )	$16$	$64$
Kombinasyondaki MİK ( $\mu g/mL$ )	$2$	$8$

Bu verilere dayanarak, Ajan X ve Ajan Y arasındaki etkileşim türü ve hesaplanan farmakodinamik parametre ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Fraksiyonel İnhibitör Konsantrasyon (FİK) indeksi $0.25$ olarak hesaplanır ve bu değer iki ilaç arasında güçlü bir sinerjistik etkileşim olduğunu gösterir.Cevap
B
FİK indeksi $1.0$ olarak hesaplandığı için bu iki ilacın birlikte kullanımı 'aditif' etki ile sonuçlanır.
C
Kombinasyonda MİK değerlerinin düşmesi, yüksek konsantrasyonlarda bakterisidal etkinin azalmasıyla karakterize 'Eagle etkisi' (paradoksal etki) olarak tanımlanır.
D
Hesaplanan indeks değeri $2.0$ olduğu için bu kombinasyon 'antagonizma' olarak değerlendirilmeli ve klinik kullanımdan kaçınılmalıdır.
E
Bu tablo 'indiferans' (etkisizlik) durumunu temsil eder ve ilaçların birbirlerinin metabolizmasını Sitokrom P450 üzerinden indüklemediğini kanıtlar.

Cevap

Fraksiyonel İnhibitör Konsantrasyon (FİK) indeksi

0.25

olup, ilaçlar arasında sinerjistik bir etkileşim mevcuttur.

Verilen MİK değerlerine göre Ajan X'in fraksiyonel oranı

2/16=0.125

, Ajan Y'ninki ise

8/64=0.125

olarak bulunur. Bu iki değerin toplamı olan

0.25

değeri, literatürde kabul edilen

0.5

sınırının altında kaldığı için bu kombinasyon sinerjistik olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

Ajan X için Fraksiyonel İnhibitör Konsantrasyon (

FİK_X

) değerini hesapla.

FİK_X = \frac{MIC_{kombinasyon}}{MIC_{tek}} = \frac{2}{16} = 0.125

Bir ilacın kombinasyondaki katkısını belirlemek için bireysel oran hesaplanmalıdır.

Ajan Y için Fraksiyonel İnhibitör Konsantrasyon (

FİK_Y

) değerini hesapla.

FİK_Y = \frac{MIC_{kombinasyon}}{MIC_{tek}} = \frac{8}{64} = 0.125

İkinci bileşenin de bireysel oranı hesaplanmalıdır.

Toplam FİK indeksini (

FİK_{indeks}

) hesapla.

FİK_{indeks} = FİK_X + FİK_Y = 0.125 + 0.125 = 0.25

Toplam etkileşimi belirlemek için bireysel FİK değerleri toplanır.

Sonucu farmakodinamik kriterlere göre yorumla.

0.25 \leq 0.5

olduğu için sonuç 'Sinerji'dir.

Kemoterapide

FİK \leq 0.5

sinerji,

0.5 < FİK \leq 1

aditif,

1 < FİK \leq 4

indiferans ve

FİK > 4

antagonizma olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Fraksiyonel İnhibitör Konsantrasyon (FİK) İndeksi ve İlaç Etkileşimleri

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru