Soru

Zorluk: OrtaFibröz Proteinler (Kollajen, Elastin, Keratin)

Bağ dokusunun temel bileşenleri olan kollajen ve elastin proteinleri; sentez süreçleri, post-translasyonel modifikasyonları ve yapısal organizasyonları açısından önemli benzerlikler ve farklar gösterirler. Buna göre, bu fibröz proteinlerin biyokimyasal özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kollajen liflerinin çapraz bağlanmasında görev alan lizil oksidaz enzimi, aktivitesi için Vitamin C ve Fe2+Fe^{2+} iyonlarına gereksinim duyar.
  2. B
    Elastin molekülü, kollajende olduğu gibi her üç amino asitte bir tekrarlayan glisin dizisine ve karakteristik glikozillenmiş hidroksilizin kalıntılarına sahiptir.
  3. C
    Kollajen biyosentezinde pro-alfa zincirlerinin üçlü sarmal (tripletriple helixhelix) yapıyı oluşturması, molekülün ekstraselüler ortama salınmasından sonra gerçekleşen bir basamaktır.
  4. Kollajen sentezinde lizin ve prolin kalıntılarının hidroksillenmesi ve ardından gelen glikozilasyon işlemleri, proteinin hücre dışına salgılanmasından önce granüllü endoplazmik retikulumda tamamlanır.Cevap
  5. E
    Desmozin çapraz bağları, elastin liflerine gerilme özelliği kazandırır ve dört adet hidroksilizin kalıntısının kovalent etkileşimiyle kurulur.

Cevap

Kollajen sentezinde lizin ve prolin kalıntılarının hidroksillenmesi ve ardından gelen glikozilasyon işlemleri, proteinin hücre dışına salgılanmasından önce granüllü endoplazmik retikulumda tamamlanır.
Kollajen sentezi sırasında pro-alfa zincirleri sentezlendikten sonra, granüllü endoplazmik retikulum (GER) lümeninde prolin ve lizin kalıntıları hidroksillenir (Vitamin C ve demir varlığında). Ardından hidroksilizin kalıntılarına şeker grupları eklenir (glikozilasyon). Bu modifikasyonlar tamamlandıktan sonra üçlü sarmal yapı oluşur ve molekül pro-kollajen formunda hücre dışına salgılanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kollajen sentezinin hücre içi ve hücre dışı basamaklarını ayırt etmek.
Hidroksilasyon, glikozilasyon ve üçlü sarmal oluşumu hücre içindedir; tropokollajen oluşumu ve çapraz bağlar hücre dışındadır.
Sentez mekanizmasının hücresel bölmelerini belirlemek sorunun temelini oluşturur.
2
Fibröz proteinlerin (kollajen vs. elastin) yapısal farklarını ve kofaktör gereksinimlerini kontrol etmek.
Kollajen hidroksilazları Vitamin C/Fe2+Fe^{2+} kullanırken, lizil oksidaz bakır (Cu2+Cu^{2+}) kullanır. Elastin ise glikozillenmez ve düzenli glisin tekrarı içermez.
Çapraz bağların ve kofaktörlerin yanlış eşleştirilmesi en yaygın hata kaynağıdır.

Anahtar Kavram

Kollajen sentezinin intraselüler post-translasyonel modifikasyonları.
Bu soruyu puanla