Damar endoteli, hemostatik dengenin korunması için hem pıhtılaşmayı engelleyen (antikoagülan) hem de oluşan pıhtıyı eriten (fibrinolitik) çeşitli mekanizmalara sahiptir. Endotel hücre yüzeyinde bulunan 'trombomodulin' molekülü trombinin fonksiyonunu değiştirerek Protein C sistemini aktive ederken; yine endotel yüzeyinde yaygın olarak bulunan sülfatlı glikozaminoglikanlar (heparin benzeri moleküller) aşağıdaki proteinlerden hangisiyle etkileşime girerek onun pıhtılaşma faktörlerini inaktive etme hızını yaklaşık bin kat artırır?
- AProtein S
- Antitrombin IIICevap
- CPlazminojen
- DDoku faktörü yol inhibitörü (TFPI)
- E-antiplazmin
Cevap
Endotel yüzeyindeki heparin benzeri moleküllerle etkileşime girerek pıhtılaşma faktörlerini inaktive etme kapasitesi artan plazma proteini Antitrombin III'tür.
Antitrombin III, plazmadaki en önemli doğal antikoagülandır. Normalde pıhtılaşma faktörlerine bağlanma hızı düşüktür; ancak sağlıklı endotel hücrelerinin yüzeyinde bulunan heparin benzeri sülfatlı glikozaminoglikanlara bağlandığında moleküler yapısı değişir ve trombin, Faktör Xa, IXa gibi enzimlere karşı afinitesi binlerce kat artar. Bu durum, sağlıklı damar içinde pıhtı oluşumunu engelleyen temel mekanizmalardan biridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Endotel yüzeyindeki heparin benzeri moleküller, Antitrombin III'ün trombin ve Faktör Xa üzerindeki inhibitör etkisini katalize ederek fizyolojik bir antikoagülan bariyer oluşturur.
Daha Fazla Pratik
Protein C sisteminin çalışabilmesi için endotel üzerindeki Trombomodulin dışında gerekli olan 'EPCR' (Endotelyal Protein C Reseptörü) rolünü gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s