Kronik intestinal malabsorpsiyon tanısı olan ve son iki haftadır ilerleyici yürüme bozukluğu (ataksi) ile konfüzyon şikayetleri sergileyen bir hastanın kan gazı analizinde laktik asit düzeyi (Normal: ) olarak saptanmıştır. Hastanın eritrosit hemolizatında yapılan biyokimyasal incelemede, transketolaz enzim aktivitesinin thiamin pirofosfat (TPP) ilavesiyle oranında arttığı (aktivasyon katsayısının yükseldiği) gözlenmiştir. Bu hastada saptanan şiddetli laktik asidozun temel nedeni, thiamin eksikliğine bağlı olarak aşağıdaki enzimlerden hangisinin fonksiyonel kofaktör bulamamasıdır?
- Piruvat dehidrogenazCevap
- BAlfa-ketoglutarat dehidrogenaz
- CPiruvat karboksilaz
- DSüksinat dehidrogenaz
- EMetilmalonil-KoA mutaz
Cevap
Laktik asidozun temel nedeni, thiamin pirofosfat (TPP) eksikliği sonucunda piruvat dehidrogenaz enziminin aktifleşememesidir.
Hastada saptanan klinik tablo (ataksi, konfüzyon) ve laboratuvar bulgusu (transketolaz aktivasyon katsayısı artışı), thiamin eksikliğine bağlı Wernicke ensefalopatisi ile uyumludur. Thiamin, thiamin pirofosfat (TPP) formuna dönüştüğünde; piruvat dehidrogenaz, alfa-ketoglutarat dehidrogenaz, dallı zincirli alfa-ketoasit dehidrogenaz ve transketolaz enzimlerinin kofaktörü olarak görev yapar. Piruvat dehidrogenaz kompleksinin çalışmaması, glikoliz son ürünü olan piruvatın mitokondriye girip asetil-KoA'ya dönüşmesini engeller. Bu durumda biriken piruvat, sitozolde laktat dehidrogenaz (LDH) ile laktata indirgenir ve bu da laktik asidoza yol açar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Thiamin (B1) eksikliğinde TPP bağımlı dehidrogenaz komplekslerinin (PDH, AKGDH, BCKDH) ve transketolazın aktivitesi azalır; PDH inhibisyonu laktik asidozun temel nedenidir.
Tahmini Süre:2m 0s