Soru

Zorluk: OrtaGen İfadesinin Düzenlenmesi

Ökaryotik hücrelerde gen ifadesinin düzenlenmesi sürecinde, tek bir gen lokusundan sentezlenen primer transkriptin (pre-mRNA) farklı şekilde işlenmesiyle, değişik dokularda fonksiyonel olarak birbirinden farklı protein izoformlarının (örneğin tiroidde kalsitonin, sinir sisteminde CGRP) üretilmesini sağlayan temel post-transkripsiyonel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Alternatif uç birleştirme (Alternative splicing)Cevap
  2. B
    RNA düzenlemesi (RNA editing)
  3. C
    DNA metilasyonu
  4. D
    Histon deasetilasyonu
  5. E
    RNA interferans (RNAi)

Cevap

Alternatif uç birleştirme (Alternative splicing) mekanizması, aynı genden dokuya özgü farklı fonksiyonel özelliklere sahip proteinlerin üretilmesine olanak tanır.
Alternatif uç birleştirme, tek bir pre-mRNA molekülünden farklı ekzonların seçilerek birleştirilmesi sayesinde birden fazla olgun mRNA ve farklı protein izoformlarının sentezlenmesini sağlar. Bu mekanizma, insan genomundaki kısıtlı gen sayısına rağmen muazzam bir protein çeşitliliği oluşmasını açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Gen ifadesi sürecini transkripsiyon sonrası (post-transkripsiyonel) aşamada değerlendir.
Primer RNA'nın (pre-mRNA) olgun mRNA'ya dönüşüm süreci hedeflenir.
Soru, sentezlenen bir transkriptin farklı dokularda farklı ürünlere dönüşmesini sormaktadır.
2
Ekzon ve intron yapısını ve birleşme varyasyonlarını incele.
Belirli ekzonların bazı dokularda mRNA'ya dahil edilmesi, bazılarında ise dışlanması (exon skipping) gözlemlenir.
Bu süreç, proteinin amino asit dizilimini ve dolayısıyla fonksiyonunu değiştirir.
3
Kalsitonin ve CGRP örneğini bu mekanizma ile eşleştir.
Tiroidde 1-4. ekzonlar birleşerek kalsitonini, sinir sisteminde 1-3, 5 ve 6. ekzonlar birleşerek CGRP'yi oluşturur.
Bu, biyokimya literatüründe alternatif uç birleştirmenin en tipik klinik örneğidir.

Anahtar Kavram

Ökaryotlarda proteomik çeşitliliğin (protein sayısı > gen sayısı) en önemli kaynağı alternatif uç birleştirmedir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla