Soru

Zorluk: ZorKemoterapi İlaçları ve Toksisiteleri

6060 yaşında küçük hücreli dışı akciğer kanseri nedeniyle yüksek doz siklofosfamid içeren kemoterapi rejimi başlanan hastada, tedavinin 2.2. gününde halsizlik, bulantı ve konfüzyon gelişiyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyumu 118118 mEq/LmEq/L, serum osmolalitesi 245245 mOsm/kgmOsm/kg, idrar sodyumu 6060 mEq/LmEq/L ve idrar osmolalitesi 450450 mOsm/kgmOsm/kg saptanıyor. Fizik muayenesinde hastanın övolemik olduğu ve ödeminin bulunmadığı gözleniyor. Bu hastadaki hiponatremi tablosundan sorumlu olan en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Renal tübüllerin antidiüretik hormona (ADH) duyarlılığının artmasıCevap
  2. B
    Renal tübüler hücrelerde sodyum geri emiliminin doğrudan engellenmesi
  3. C
    Distal tübülde vazopressin reseptörlerinin antagonize edilmesi
  4. D
    Adrenal kortekste aldosteron sentezinin baskılanması
  5. E
    Proksimal tübülde Fanconi benzeri fonksiyon kaybı gelişmesi

Cevap

Siklofosfamid kullanımına bağlı gelişen bu tablonun temel mekanizması, renal tübüllerin antidiüretik hormona (ADH) karşı duyarlılığının artmasıdır.
Siklofosfamid, özellikle yüksek dozlarda verildiğinde renal tübüler hücrelerde vazopressin reseptör duyarlılığını artırarak veya doğrudan ADH benzeri bir etki oluşturarak serbest su tutulumuna yol açar. Bu durum, laboratuvarda düşük serum osmolalitesi ve paradoksal olarak yüksek idrar osmolalitesi ile karakterize övolemik hiponatremi (UADHS) tablosuna neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi
Düşük serum osmolalitesi (<280<280), yüksek idrar osmolalitesi (>100>100) ve idrar sodyumu (>40>40 mEq/LmEq/L) ile övolemik durum Uygunsuz ADH Sendromu (UADHS) tanısını doğrular.
Hastanın övolemik olması ve idrarın konsantre olması dilüsyonel bir tabloyu işaret eder.
2
Etiyolojik ajanın ve mekanizmanın belirlenmesi
Yüksek doz siklofosfamid, renal tübüler düzeyde ADH etkisini potansiyalize ederek serbest su tutulumuna neden olur.
Siklofosfamidin bilinen en önemli metabolik yan etkilerinden biri UADHS tablosudur.

Anahtar Kavram

Siklofosfamid ve vinkristin gibi kemoterapötik ajanlar, renal tübüllerin ADH duyarlılığını artırarak veya santral ADH salınımını uyararak uygunsuz ADH sendromuna yol açabilirler.

Daha Fazla Pratik

İfosfamidin neden olduğu hemorajik sistit ve ensefalopati tablolarını siklofosfamid toksisitesi ile karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla