Pediatri polikliniğine motor gelişim geriliği, hiperürisemi ve idrarında turuncu kristaller görülmesi şikayetiyle getirilen bir erkek çocukta, dudaklarda doku kaybına yol açan kendine zarar verme (self-mutilasyon) davranışları gözlenmiştir. Yapılan biyokimyasal analizlerde hipoksantin-guanin fosforiboziltransferaz () enzimi eksikliği saptanmıştır. Bu hastada pürinlerin de novo sentezinin belirgin şekilde artışından sorumlu olan temel biyokimyasal değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?
- Hücre içi -fosforibozil--pirofosfat () miktarının artmasıCevap
- Bİnözin monofosfat () ve guanin monofosfat () düzeylerinin artması
- CAdenin fosforiboziltransferaz () enziminin kompanzatuar olarak inhibe olması
- DKsantin oksidaz enzim aktivitesinin pürin nükleotidleri tarafından uyarılması
- EAdenozin deaminaz aktivitesinin artarak dATP birikimine yol açması
Cevap
Pürin kurtarılma yolunda görevli HGPRT enziminin eksikliği (Lesch-Nyhan sendromu), pürin bazlarının kurtarılamaması nedeniyle hücre içi -fosforibozil--pirofosfat () miktarının artmasına ve pürinlerin de novo sentezinin aşırı uyarılmasına neden olur.
Lesch-Nyhan sendromunda HGPRT enzimi çalışmadığı için hipoksantin ve guanin pürin kurtarılma yoluna giremez. Bu durum, bu bazların kurtarılması için gerekli olan molekülünün tüketilmemesine ve hücre içinde birikmesine neden olur. Artan , pürin de novo sentezinin ilk ve hız kısıtlayıcı basamağı olan Glutamin-PRPP amidotransferaz enzimini güçlü bir şekilde aktive ederek pürin aşırı üretimine ve sonuçta şiddetli hiperürisemiye yol açar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Lesch-Nyhan sendromunda eksikliği, artışı ve pürin geri beslemeli inhibisyonunun kaybı nedeniyle pürin aşırı üretimine yol açar.