Soru

Zorluk: OrtaYanık Patofizyolojisi ve Sınıflandırması

Alev yanığına maruz kalan bir hastanın acil servisteki ilk değerlendirmesinde; sağ bacak ön yüzünde bulunan yanık alanının benekli (mottledmottled) beyaz-pembe renkte olduğu, basmakla kapiller geri dolumun oldukça yavaşladığı ve iğne ucu ile yapılan muayenede ağrı duyusunun belirgin şekilde azaldığı saptanmıştır. Bu klinik tabloya göre, söz konusu yanık alanı için en olası sınıflandırma ve beklenen iyileşme özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İkinci derece derin yanık; genellikle 33 haftadan uzun sürede skar dokusu bırakarak iyileşir.Cevap
  2. B
    İkinci derece yüzeyel yanık; 22 hafta içinde skar bırakmadan kendiliğinden iyileşir.
  3. C
    Üçüncü derece yanık; ağrı duyusu tamamen kaybolmuştur ve spontan epitelizasyon beklenmez.
  4. D
    İkinci derece derin yanık; 101410-14 gün içerisinde deri eklerinden gelen hücrelerle skarsız iyileşir.
  5. E
    Birinci derece yanık; doku hasarı sadece epidermis ile sınırlıdır ve 353-5 günde iyileşir.

Cevap

Verilen klinik bulgular doğrultusunda yanık, ikinci derece derin (deep partial-thickness) tipindedir ve tipik olarak 3 haftadan uzun sürede skar bırakarak iyileşmesi beklenir.
Vakada tanımlanan benekli (mottledmottled) görünüm, yavaş kapiller geri dolum ve azalmış ağrı duyusu (hipoaljezi), yanığın dermisin derin tabakalarına (retiküler dermis) kadar ulaştığını gösteren tipik 'ikinci derece derin' yanık bulgularıdır. Bu derinlikteki yanıklarda deri eklerinin çoğu zarar gördüğü için spontan epitelizasyon yavaştır (genellikle 33 haftadan uzun) ve iyileşme süreci sıklıkla belirgin skar dokusu oluşumu ile sonuçlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Deri rengi ve görünümünü değerlendir.
Benekli (mottledmottled) beyaz-pembe görünüm retiküler dermis hasarını işaret eder.
Dermal pleksus hasarı doku perfüzyonunu bozar.
2
Kapiller geri dolumu kontrol et.
Yavaşlamış geri dolum, derin dermal damarların hasar gördüğünü doğrular.
Doku iskemisi ve ödemin şiddetini gösterir.
3
Ağrı duyusunu (iğne ucu testi) analiz et.
Hipoaljezi (azalmış ağrı), sinir uçlarının kısmen hasar gördüğünü gösterir.
Yüzeyel yanıklarda ağrı şiddetliyken (hiperaljezi), tam kat yanıklarda hiç yoktur (anestezi).
4
İyileşme potansiyelini belirle.
İyileşme 393-9 hafta sürer ve genellikle hipertrofik skar gelişir.
Deri eklerinin (kıl folikülü, ter bezi) çoğu harap olmuştur.

Anahtar Kavram

Yanık derinliği tayininde klinik bulguların (renk, geri dolum, ağrı) kullanımı

Alternatif Yöntem

Klinik muayenede şüphe varsa, Jackson'ın staz zonunun ilk 4848 saatte koagülasyon zonuna dönüşebileceği (progresyon) unutulmamalı ve yanık derinliği takibi tekrarlanmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla