Soru

Zorluk: ZorHedefe Yönelik ve Hormonal Antineoplastik İlaçlar

İleri evre non-küçük hücreli akciğer kanseri (NKHAK) tanısı alan ve tümör dokusunda EGFR ekzon 19 delesyonu saptanan 62 yaşındaki kadın hasta, birinci kuşak tirozin kinaz inhibitörü (erlotinib) ile tedavi edilmiştir. Yaklaşık 12 aylık bir yanıt süresinin ardından hastalık progresyonu gelişmiştir. Yapılan likit biyopsi analizinde, ATP bağlanma cebinde sterik engellemeye yol açarak birinci kuşak ilaçlara direnç sağlayan T790M mutasyonu pozitif saptanmıştır.

Bu aşamada hastanın tedavisinde tercih edilmesi gereken, T790M mutasyonuna karşı yüksek potensli ve kan-beyin bariyerini geçebilen üçüncü kuşak tirozin kinaz inhibitörü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. OsimertinibCevap
  2. B
    Afatinib
  3. C
    Setuksimab
  4. D
    Krizotinib
  5. E
    Gefitinib

Cevap

Doğru cevap, T790M mutasyonu pozitif NKHAK tedavisinde standart haline gelmiş üçüncü kuşak EGFR inhibitörü olan Osimertinib'dir.
Soruda tarif edilen hasta, birinci kuşak EGFR inhibitörlerine karşı en sık görülen direnç mekanizması olan T790M mutasyonunu geliştirmiştir. Bu durumda standart tedavi, bu mutasyona spesifik olarak geliştirilen, yabanıl tip (wild-type) EGFR'yi koruduğu için yan etki profili daha iyi olan ve kan-beyin bariyerini geçebilen üçüncü kuşak tirozin kinaz inhibitörü olan ilaçtır.

Adım Adım Çözüm

1
Direnç mekanizmasını tanımla
Hasta birinci kuşak EGFR inhibitörü (Erlotinib) kullanmış ve progresyon gelişmiştir. Saptanan T790M mutasyonu, EGFR tirozin kinaz bölgesindeki 'gatekeeper' (kapı bekçisi) rezidüsünde değişikliğe neden olarak birinci ve ikinci kuşak ilaçların bağlanmasını engeller.
Tedavi seçimini belirleyen temel faktör direnç mekanizmasıdır.
2
İlaç kuşaklarını değerlendir
Gefitinib/Erlotinib (1. kuşak) etkisizdir. Afatinib (2. kuşak) laboratuvar ortamında T790M'ye etkili olsa da, klinikte yabanıl tip (wild-type) EGFR üzerindeki yan etkileri nedeniyle yeterli doza çıkılamaz. Osimertinib (3. kuşak) ise mutant EGFR'ye (hem aktive edici hem T790M) spesifiktir.
İlaçların etki spektrumu ve selektivitesi doğru ajanı belirler.
3
Klinik özelliklerle eşleştir
Soruda vurgulanan 'üçüncü kuşak', 'T790M potensi' ve 'kan-beyin bariyeri geçişi' özellikleri Osimertinib'i işaret eder.
Osimertinib, santral sinir sistemi metastazlarında da etkilidir.

Anahtar Kavram

EGFR İnhibitörlerinde Kuşaklar ve Direnç Mekanizmaları

İpuçları

1
İlaç isminin son eki '-tinib' ile bitmelidir, çünkü bu bir küçük molekül tirozin kinaz inhibitörüdür.
2
Birinci (Gefitinib, Erlotinib) ve ikinci (Afatinib) kuşak ilaçlardan sonra geliştirilen 'üçüncü kuşak' bir ajan aranmaktadır.
3
T790M mutasyonu için özel olarak onaylanmış, O harfi ile başlayan ajandır.

Daha Fazla Pratik

Aynı hastada, ALK translokasyonu pozitif olsaydı hangi ilacın tercih edileceğini düşününüz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla