3 yaşında bir kız çocuk, bebeklik döneminden itibaren tekrarlayan otitis media ve akciğer enfeksiyonları nedeniyle değerlendiriliyor. Laboratuvar incelemelerinde lenfopeni (özellikle T lenfosit azlığı) ve normal immünoglobulin düzeyleri saptanıyor. Biyokimyasal analizde serum ürik asit düzeyinin mg/dL (Normal: mg/dL) olduğu, idrarda ise inozin ve guanozin atılımının belirgin derecede arttığı saptanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına yol açan enzim eksikliği aşağıdakilerden hangisidir?
- AAdenozin deaminaz
- Pürin nükleozid fosforilazCevap
- CKsantin oksidaz
- DGuanaz
- EHipoksantin-guanin fosforiboziltransferaz
Cevap
Pürin nükleozid fosforilaz enzimi eksikliği, pürin yıkımının inozin ve guanozin aşamasında durmasına, dolayısıyla ürik asit sentezinin azalmasına ve T hücre spesifik immün yetmezliğe yol açar.
Doğru seçenek olan pürin nükleozid fosforilaz (PNP) enzimi, pürin katabolizmasında inozin ve guanozini sırasıyla hipoksantin ve guanine dönüştürür. Eksikliğinde pürin yıkımı ksantin basamağına ulaşamaz, bu da serum ürik asit düzeyinin çok düşük kalmasına (hipoürisemi) neden olur. Biriken dGTP, ribonükleotid redüktaz enzimini inhibe ederek özellikle T lenfositlerinin gelişimini ve fonksiyonunu bozar, ancak B hücre fonksiyonları genellikle korunur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pürin nükleozid fosforilaz (PNP) eksikliği, pürin nükleozidlerinin (inozin, guanozin) yıkımını engelleyerek hipoürisemiye ve T hücre spesifik immün yetmezliğe neden olur.
Alternatif Yöntem
Hipoürisemi ile seyreden immün yetmezliklerin başında PNP eksikliği geldiği, ADA eksikliğinde ise hipoürisemi görülmediği klinik bir ayırıcı tanı kuralı olarak kullanılabilir.
Tahmini Süre:1m 50s