66 yaşında, 50 paket-yıl sigara öyküsü olan ve akciğerinde santral yerleşimli bir kitle saptanan erkek hasta; son bir haftadır giderek artan iştahsızlık, konsantrasyon güçlüğü ve dengesizlik şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde mukoza ve cilt turgoru normal, kan basıncı mmHg ölçülüyor ve periferik ödem saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyumu mEq/L, ürik asit mg/dL, kan üre azotu (BUN) mg/dL, idrar sodyumu mEq/L ve idrar ozmolalitesi mOsm/kg ölçülüyor. Hastaya mL infüzyonu yapıldıktan sonra bakılan kontrol serum sodyum düzeyi mEq/L olarak saptanıyor.
Bu hastada serum sodyum düzeyinin infüzyon sonrası düşmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİnfüzyonun otonom çalışan ektopik ADH salınımını daha fazla uyarması
- İnfüze edilen sodyumun idrarla atılmasına rağmen, idrar ozmolalitesinin infüzyon sıvısı ozmolalitesinden yüksek olması nedeniyle suyun tutulmasıCevap
- CSodyumun hücre dışı mesafeden hücre içine osmotik gradient nedeniyle geçiş yapması
- DArtan plazma hacminin atriyal natriüretik peptid (ANP) salınımını baskılaması
- EBöbrek proksimal tübüllerinde ürik asit klirensinin azalmasına bağlı gelişen dilüsyonel etki
Cevap
İnfüzyon sonrası sodyumun düşme nedeni, idrar ozmolalitesinin infüzyon sıvısı ozmolalitesinden yüksek olması sonucu sodyumun atılıp serbest suyun tutulmasıdır.
Küçük hücreli akciğer kanserinde otonom salınan ADH, böbreklerden su geri emilimini maksimuma çıkarır. Hastanın idrar ozmolalitesi ( mOsm/kg), izotonik salinin ozmolalitesinden ( mOsm/L) çok daha yüksektir. Bu durumda böbrekler infüzyonla gelen sodyumu kolayca atarken, gelen suyun büyük bir kısmını tutar. Sonuç olarak plazma hacmi genişler ve sodyum düzeyi daha da düşer. Bu fenomen UADHS tanısında 'izotonik salin testi' olarak da bilinir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Uygunsuz ADH Sendromu'nda (UADHS) izotonik salin infüzyonu, idrar ozmolalitesi infüzyon sıvısından yüksekse hiponatremiyi paradoksal olarak derinleştirir.
Daha Fazla Pratik
UADHS tedavisinde sıvı kısıtlamasına yanıt vermeyen hastalarda vazopressin reseptör antagonistlerinin (vaptanlar) rolünü gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s