yaşında kronik alkol kullanımı öyküsü olan erkek hasta, kuşak tarzında sırtına vuran ani başlangıçlı şiddetli epigastrik ağrı ve tekrarlayan kusmalar nedeniyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede epigastrik hassasiyet ve defans saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum lipaz düzeyi U/L ( U/L) olarak ölçülüyor. Batın cerrahisi sırasında omentum ve peritonda "tebeşir beyazı" (chalky white) renkte, opak kalsiyum sabunlaşması alanları izleniyor. Akut pankreatit gelişiminde asiner hücre hasarını başlatan en kritik olay, zimodjenlerin hücre içinde vaktinden önce aktifleşmesidir. Buna göre, asiner hücre içinde tripsinojenin tripsine dönüşümünü tetikleyen temel intrasellüler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Zimodjen granülleri ile lizozomal hidrolazların (Katepsin B) aynı kompartmanda birleşmesi (kolokalizasyon)Cevap
- BPankreatik sekretuar tripsin inhibitörü (SPINK1) düzeyinin koruyucu bir mekanizma olarak aşırı artması
- CKRAS mutasyonu sonucunda gelişen kontrolsüz sinyal iletimi ve asiner hücre proliferasyonu
- DEnterokinaz enziminin duodenal reflü yoluyla pankreatik duktuslara ve asiner hücrelere ulaşması
- ESMAD4 (DPC4) geninin kaybına bağlı olarak gelişen apoptoz direnci ve asiner hücre nekrozu
Cevap
Tripsinojenin tripsine dönüşümü, zimodjen granülleri ile lizozomal hidrolazların (Katepsin B) aynı kompartmanda birleşmesi sonucu gerçekleşir.
Akut pankreatit patogenezinde en kabul gören teoriye göre, zimodjen granülleri ile lizozomal enzimlerin (özellikle Katepsin B) aynı sitoplazmik kompartman içinde birleşmesi (kolokalizasyon), tripsinojenin vaktinden önce tripsine dönüşmesine yol açar. Aktifleşen tripsin ise diğer zimodjenleri (kemotripsinojen, proelastaz, fosfolipaz) aktive ederek pankreatik doku hasarını, enzimatik yağ nekrozunu ve vasküler hasarı başlatır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pankreatik asiner hücrelerde proenzimlerin (tripsinojen) lizozomal enzimlerle (katepsin B) kolokalizasyonu akut pankreatit patogenezindeki tetikleyici mekanizmadır.
İpuçları
1
Akut pankreatitte temel sorun, normalde onikiparmak bağırsağında olması gereken enzim aktivasyonunun pankreasın kendi içinde gerçekleşmesidir.
2
Hücre içinde 'kolokalizasyon hipotezi' olarak bilinen süreçte, sindirim enzimlerini taşıyan granüller ile yıkım enzimlerini taşıyan lizozomlar birleşir.
Daha Fazla Pratik
Kalıtsal pankreatitlerde tripsinojeni inaktive eden mekanizmaların (PRSS1 mutasyonu gibi) bozulmasını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s