Merkezi sinir sistemindeki (MSS) farklı bariyer sistemleri ile meninks tabakalarının morfolojik ve moleküler organizasyonu karşılaştırıldığında, bariyer fonksiyonunun sağlanması ve sürdürülmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kan-beyin bariyerinde (KBB) kapiller endotel hücreleri arasındaki Claudin-5 bazlı sıkı bağlantılar temel difüzyon engelini oluştururken; kan-BOS bariyerinde kapiller endoteli fenestralıdır ve bariyer fonksiyonu koroid epitel hücreleri arasındaki sıkı bağlantılarla sağlanır.Cevap
- BMSS parankiminde bulunan astrositlerin perivasküler ayakçıkları, KBB'nin ana fiziksel bariyerini oluşturur ve makromoleküllerin geçişini endotel hücrelerinden bağımsız olarak zonula occludens yapılarıyla engeller.
- CAraknoid bariyer tabakası, dura mater'in derinliğinde yer alan ve Tip II kollajen lifleri ile birbirine bağlanan fibroblast katmanlarından oluşur; bu tabaka BOS'un subaraknoid mesafeden dışarı sızmasını engeller.
- DKBB endotel hücrelerinin sitoplazmasında bulunan yüksek sayıdaki lizozom ve peroksizomlar, kan yoluyla gelen tüm toksik maddelerin endotel içinde parçalanmasını sağlayarak asıl bariyer fonksiyonunu yürütür.
- EBariyer özelliklerinin endotel hücrelerine kazandırılması (indüksiyon) sürecinde, perivasküler alana yerleşen mikrogliya hücreleri temel parakrin sinyal kaynağı olarak görev yapar.
Cevap
Kan-beyin bariyerinde bariyer endotel düzeyindeyken, kan-BOS bariyerinde endotel fenestralıdır ve bariyer koroid epitel hücreleri arasındadır.
Doğru ifade, KBB'de endotel hücrelerinin (Claudin-5 içeren sıkı bağlantılarla) bariyeri oluşturduğunu, buna karşın koroid pleksusta endotelin pencereli olup bariyerin koroid epitel hücreleri seviyesinde olduğunu belirtir. Bu, MSS bariyerleri arasındaki en temel ve ayırt edici histolojik farktır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
MSS bariyerlerinde sıkı bağlantıların (Zonula Occludens) anatomik lokalizasyonu bariyerin tipine göre (endotel vs. epitel) değişkenlik gösterir.