Dolaşım sistemine verilen tripan mavisi gibi büyük moleküllü boyaların beyin dokusunu boyamadığı, ancak koroid pleksus ve sirkümventriküler organlar dışındaki bölgelere geçemediği bilinmektedir. Beyin kapillerlerinde bu geçişi engelleyen ve kan-beyin bariyerinin (KBB) yüksek elektriksel direncinden sorumlu olan esas histolojik yapı aşağıdakilerden hangisidir?
- Endotel hücreleri arasında yer alan zonula occludens (sıkı bağlantı) kuşaklarıCevap
- BKapiller endotelini dıştan tamamen saran astrosit ayakçıkları
- CEndotel ve astrositlerin ortaklaşa oluşturduğu kalın bazal membran
- DKapiller endotel sitoplazmasındaki çok sayıda pinositoz vezikülü
- EKapiller duvarına bitişik yerleşen mikroglia hücreleri
Cevap
Endotel hücreleri arasında yer alan zonula occludens (sıkı bağlantı) kuşakları
Kan-beyin bariyerinin (KBB) anatomik temelini, beyin kapillerlerini döşeyen endotel hücreleri arasında bulunan ve 'zonula occludens' (tight junction/sıkı bağlantı) adı verilen özelleşmiş bağlantı kompleksleri oluşturur. Bu bağlantılar, bitişik endotel hücrelerinin membranlarını kaynaştırarak moleküllerin hücreler arası (parasellüler) alandan serbestçe geçmesini engeller. Bu durum, KBB'ye karakteristik yüksek elektriksel direncini kazandırır. Claudin ve occludin proteinleri bu yapının en önemli bileşenleridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kan-beyin bariyeri (KBB), esas olarak beyin kapiller endotel hücreleri arasındaki zonula occludens (sıkı bağlantılar) tarafından oluşturulur. Astrosit ayakçıkları bu yapının oluşumunu indükler.